अर्थहिन विचारहरु।।।

अदितिको साथी

2011-02-04T21:44:00.002-07:00

“मलाई अदितिको नङ्ग टोक्ने बानि मन पर्दैन ।” अदितिसँगको मेरो पहिले गुनासो यहि थियो । आज म हजार कोशिस गर्दछु, तर अँह त्यो जस्तो निश्चल मन दुखाई गर्न सक्दिन । त्यस्तो मीठो उजुरी उठ्दैन । भोगाइका एउटा होला, पात्र एउटा होला, घडि एउटा होला तर यहाँ भाव सापेक्षिक हुदाँ रहेछन् । अभ्यस्थ भोगाइका भावना ब्यवसायिक भईदिँदा रहेछन । घटिमा मेरा लागि ।

उ बायोलोजी ग्रुपमा रहिनछे । मोरो अंग्रेजीको क्लास सँगै भएर मनमा निकै घिउ पोखिसकेको थिए । पहिलो मन पराइ, पहिलो माया डरलाग्दो हुन्छ । रन्कोमा कसो म फिजिक्स ग्रुपमा सरुवा भइन । हुन त नगएर पनि लछारपाटो केहि लागेन । ‘बायोलोजी’ पढ्ने सबै डाक्टर कहाँ भएदिदाँ रहेछन र । एक हेराइ मनग्गे थियो, अदिति मन परिन् । माया लागे जस्तो भयो । शुरुमा English class मात्र थियो । बिस्तारै ल्याब रिपोर्ट, physics tuition, क्यान्टिनका खाजाले मेरो मायाका डोरा बाट्दै गए । झन हेर्यो झन माया लाग्ने । अल्लारे बैंश अनि बैंशको सपना, म निकै पुलकित थिए ।

टोलाएको हेराइ र ओल्सिएको बोलाइले मात्रै मायालुका मनमा माया प्रसारित हुने भए संसार अर्कै हुन्थ्यो होला । यहाँ ब्यक्त नभएका माया कतिले नै पो बुझ्दछन र! संसार किन पो सजिलो भएदिन्थ्यो । २० भन्दा अगाडि कोहि मन पराउनु, मन पर्यो भनेर भन्नु, केहि प्रयास पछि जवाफ पाउनु एउटा मेलो । तर मनपरेकि केटीलाइ आफ्ना धेरै जसो साथीभाइले मन पराउनु, दुइ-चार ले चाँहि उहि सामु गएर भनि टोपल्नु अनि त्यस्ता मायाका अनेक प्रस्ताव खाएर थेत्तरी भएकि केटीलाई आफ्नो बनाउनु चाँहि ठाडो भिर जोत्नु भन्दा गाह्रो । तर बैशंको आँट नै बेग्लै, माया बेग्लै अनि मायाका कसरत बेग्लै । म बिना प्रयास हार किन पो स्वीकार्थे !

मैले निकै तयारी गरे । पहिले माया हार्ने आँट कसको हुन्छ र! अदितिका काकालाई नमस्कार ठोकियो, उसका साथीको बस भाँडा तिरियो । कलेजका बाटा फेरिए । दौंतरीका गुनासा खेपिए । अनेक तान बुनियो । म माया जित्ने दौडमा थिए, निकै ब्यस्त थिए ।

दिन आयो, मौका आयो । अदितिका नजानिदा इशाराले हौसला दिए । मैले आँट जुटाँए । तपशिल काटेर भन्दा उनले लजाएर स्वीकारिन् । म पास भए ।

मायाको स्वीकारोक्ति बढो अफ्ठेरो अनुभव थियो । एकोहोरो पिरोलिएको अल्लारेलाई मायाले हुन्छ भनिदिदाँ नचाहिंदो हलुंग्गो भयो । न आकाश, न धर्ति केवल मायाको स्वीकारोक्ति मात्र बाँकि हुँदो रहेछ । एउटा असहज निर्वाण पाए मैले । तर त्यो अनुभव क्षणिक मात्र । पलभरमै बर्षिने अनेक जिम्मेवारी थिचेर जस्ताको त्यस्तै । आखिरमा बच्ने सावाँको संघर्ष ।

अदितिले स्वीकारेपछि मेरो रुटिन फेरियो । अनि मायाका नियमित भेट, कलेजका हिंडाइ, छड्के हेराइ, मस्केका ठुस्काइ, लबस्तरो हाँसो, के-के हो के-के । त्यो समय त के बित्यो बित्यो । क्या जीवन बित्यो ।

मोरो आई एस्सी, सकियो । उनि फिजिक्स ग्रुप, ‘प्रोग्रेस’ तिर लागिन् । आफू ‘नेम’ धाइयो । भेटघाट केहि कम भयो, स्वभाविक थियो । एन्ट्रान्स कोचिङ्गका दिन चल्दै गए । फुर्सद अनुसार अदितिसँग भेट हुन्थ्यो । बाँकि संसार ‘नेम’ मै आउँथ्यो । समय चलेकै थियो । केहि महिना पछि कोचिङ्ग सकियो । उनले इन्जिनियरिङ्गको पढाइ थालिन ।

मेरो नाम महाराजगन्जमा निस्केन । बिपिमा पनि निस्केन । शिक्षा मन्त्रालयमा पनि पुछार तिर ।

‘इन्जिनियरिङ्गको पनि एन्ट्रान्स दिन पर्ने !’ घरमा पनि यहि राग, अदितिको पनि यहि राग । जोश थियो, आफूमा बिश्वास थियो । मैले पहिलो पटकमै किन हार मान्थे र । घुँडा जोतेर मेहनेत गरे । अदितिलाई कम भेटेर पनि एन्ट्रान्स तयारीमा लागें अनि दोस्रो पटक एन्ट्रान्स दिंए ।

अँह, यो पटक पनि नाम निस्केन । न महाराजगन्जमा, न बिपिमा । अनि इन्जिनियरिङ्गको राग फेरि शुरु ।

बैंशमा हजार तान बुनेर मायाको संघर्ष जित्नु एउटा कुरा । तर महाराजगन्जको एन्ट्रान्स मा २-२ चोटी पछारिएर बैक्लपिक पढाइ रोज्नु अर्कै कुरा । मेरो पीर दीप श्रेष्ठकै भाकामा सँग मिलेको थियो ।

उपाए थिएन, मैले पनि शुरु गरे “इन्जिनियरिङ्ग” ।

क्रमश:

meaninglessthinkings@somewhereondearth

भाग-२

कहिले काँहि समय यस्तो उत्ताउलो भइदिन्छ, गुनेका सबै कुरा उत्तानो पर्छन् । उमेर सोह्र होस या सत्तरी, कतिले यहाँ मायाका लागि आनन्द मनले संसार हारेका छन्, हार्दैछन्, फेरि पनि हार्नेछन् । तर हारेको लडाँईमा माथि माया हार्न पर्दा भने नमिठो बिझाउँछ । मैले अदितिलाई हारि नै हालेको त होइन तर उनि पढेको कलेमा भन्दा अर्कै कलेजमा भर्ना हुन पर्ने भयो । बाउले चिनेका मान्छे ठाउँमा भइदिंदा तन्नेरी छोरालाई अनेक अफ्ठेरा पर्दछन् । बुवाको चिनजानले मेरो ‘इन्जिनियरिङ्ग’ निकै सस्तोमा मिल्ने भयो, तर बिडम्बना अर्को कलेजमा । कहाँ मेरा मायाका सपना, कहाँ इन्जिनियरिङ्गका मोलतोल । मैले निकै तर्क राखे, सबै फोस्रा भइदिए । एकपछि अर्को ठेस, समाजले आफूलाई चिनाउँदै थियो । म समाजलाई चिन्दै थिए ।

मेरो पहिलो बर्ष शुरु भयो । पढाइ घस्रिन थाल्यो । मायाका भेटहरु हाट सरह हुन थाले । हामी कि शनिबार कुर्दथ्यौं कि उपत्यका बन्द । हामीलाई भेटन बहाना चाहिन्थ्यो, कहिले जुट्थ्यो कहिले जुटाउन पर्दथ्यो । म महाराजगन्जको ठोकर पछि गमी भएको थिंए । तन्नेरी जोश पछारिएको थियो, अदिति भन्दा एक ब्याच जुनियर थिए । कैयन पटक भाले अस्तित्वको सोचाइ नआएको होइन । तर यहाँ बार्ने लाई रुघा लाग्छ । सुस्केराले उडाइ जाने माया थिएन मेरो, मैले जानेको त्यहि हो । मैले मेरो माया त्यति हलुको हुन किन दिन्थे र । मैले डाक्टरी सपना हारेको अवस्य थियो । तर अदिति मेरो सत्य थिइ । मैले उसलाई जितिरहेको थिंए, उसले मलाई जितिरहेकि थिइ ।

अदिति लगभग उस्तै थिइ, बोलिरहन पर्ने । अझ उसका बातमा ‘इन्जिनियरिङ्ग’ छिरेको थियो । उ कुरा पोख्दथि, फिंजाउँथी, चलाउँथि । म एकनास उसका कुराहरु टिपिरहन्थे । बेला बेला म उसका कुरा पक्रन्थे, उ रिसाउँथि । एकै छिन बोल्दिन थिइ, म फकाए झैं गर्दथे, उ फकिइदिन्थी । समय निमेषमै बित्दथ्यो । हिड्ने बेलामा म अदितिका सबै कुरा बटुल्थे, पोको पार्थे अनि उ बाट पर हुँदा एकान्तमा फुकाएर मिलाउँथे, सजाउँथे ।

माया पनि भाग हुँदा रहेछन । अध्याय हुँदा रहेछन । अनुच्छेद हुँदा रहेछन । म सम्झंछु, हो त्यहि बेला, मेरो मायाको त्यहि अध्यायमा मलाई आइ एस्सीको मायाको अध्याय सांकेतिक लाग्दथ्यो । जाबो छड्के आँखा हेराइ, २-४ लबस्तरा हाँसो अनि मायाको स्वीकारोक्तिलाई के सम्पूर्ण माया भन्नु । मैले मायाको त्यो अध्यायबाट अघिल्लो अध्यायलाई त्यस्तै देखे । तर बिडम्बना कथा नसकिएसम्म अध्यायका जोखाइ चोखा भन्न के सकिन्छ र! यहाँ भोगाइले जोख्ने सत्य र तिनका अनुभवले जोख्ने सत्य फरक भइदिन सक्दा रहेछन । भोगाइ भन्दा तिनका अनुभवको भार बढि हुँदो रहेछ ।

‘इन्जिनियरिङ्ग’ चल्दै गयो । म अब्बल बिद्धार्थी भने भइन । धाएको खेती, धाएको माया उस्तै उस्तै रहेछ । मायामा लागेका तन्नेरीका अनेक जिम्मेवारी थिए । म जसोतसो धान्दै थिए । तर पनि हाम्रो मायाको कुरो हामीले सकेसम्म लुकाएर नै राखेका थियौं । चुनिएका केहि र पुराना केहि साथीहरुलाई मात्र थाहा थियो । कलेज फरक भएकाले पनि धेरैले थाह पाउन सकेका थिएनन् । साथीभाइका मायाका कुरा चुहिंदा म मन्द रुपमा दंग पर्दथे । मेरो कुरो लुकाउन सकेकोमा ।

विचारहरु स्वतन्त्र मनमा धेरै उम्रिन्छन्, ब्यस्त मनमा भन्दा । मेरो मन व्यस्त थियो, मेरा सपना व्यस्थ थिए । म खुसी थिए । तर मनलाई परिवर्तन हुन घटना घट्न पर्दैन । एउटा झिनो तरंगले छोइयोस, निमेषमै मन एक ब्रम्हाण्ड बाट अर्कोमा ब्रम्हाण्डमा पुगिदिन्छ । हामी मनको यो गतिको अगाडि निरिह छौ । अनि एउटा भावना गोड्दै गरेका हामीलाई सरक्क लगेर शंका, तर्क र अविस्वासको घना जंगलमा छोडिदिन्छ । अनि ति भाव हामी छाँट्न खोज्छौ, तिनले हामीलाई बेर्दै जान्छन् ।

हामी कक्षा चढ्दै गयौं, बिषयहरु साँधुरा र ठाडा हुँदै गए । अदितिले मलाई course material मा सहयोग गर्दथी । म पढे झैं गर्दथे, बुझे झैं गर्दथे । कुरो उ तेस्रो बर्षमा हुँदाको हो । उसले मलाई दिएका material मा नचिनेका अक्षर देखे । मनमा चस्स भयो ।

क्रमश:

meaninglessthinkings@somewhereondearth

माया

2010-02-21T21:35:00.000-07:00

(लेख्नलाई प्रोत्साहन गरेकोमा रजितलाई आभार । )

उ औसत नै थिइ । जिन्स, ज्याकेट, गलाको मफलर र गणेशको टिका। मंगलबजारमा भेटिने एउटी अर्की युवती । औसत सुन्दरता, औसत चाल अनि कुमारी जीउडाल । भनिन्छ नि एक सर्को हेराइमा आँखाले नटिप्ने तर दोस्रो, तेस्रोमा नछुट्ने । उहि त्यही वर्गमा समाउथी । हुन त केटीलाई यसरी कुन्यु लाएर छुट्टयाउने होइन तर पनि हाम्रो जमातमा सल्लाह नगरी बसेको चलन थियो । हामी अपवाद थिएनौ ।
हामी ‘फिक्विन्सी’ मिल्ने केटाहरुको आफ्नै समुह थियो । प्राय: सबै काँचा जागिरे थियौ । sociology को मास्टर्स, नियमिततामा उस्तो हुरुक्क थिएनौ । तर केटीहरु भने नियमीत नै हुन्थे । उनका आफ्ना कारण होलान वा कारण नै नहोलान । उनिहरुको नियमितामा सोचाइ लगिएन । अभ्यस्थ कुरा थियो, अभ्यस्थ नै राखियो । पुष/माघको महिना, खुलस्त भन्ने हो भने हामी आँखा सेक्न नै डोहोरिन्थ्यौ पाटन क्याम्पस । त्यो खाल्डामा जीउ भन्दा आँखा नै न्यानो मान्दथे ।
कता कता उसमा एउटा नजानिदो मादकता थियो । त्यो औषत थिएन, बिशिष्ट थियो । उसको वर्गमा समाउने अरु केटीमा नभेटिने । ठूला आँखा अनि गहिरो भाव । झुलुक्क हेर्दा याद नहुने तर हेरि रहँदा, कता कता पुगे जस्तो भान हुने । म जान्दिन त्यो मैले मात्र अनुभव गरे वा मेरा अरु समकक्षीले पनि । तर त्यो साधारण थिएन । उ एउटा गह्रौ व्यक्तित्व बोकेर आउँथि । जसलाई हाम्रो क्लासका केटा र केटी ले शायदै चलाए ।
‘लोकल’ नै थियो पाटन को पढाइ । कुनै क्लास पुरै खाली, कुनै खचाखच । बेन्च बसाईमा उहि युनिभर्सल चलन: केटी केटी सँग, केटा केटा संग । केहि सामान्य अपवाद थिए, तर उनका आफ्नै कारण । उ फरक थिई । आफूलाई पायक जहाँ पर्थो त्यहि बसिदिन्थी, केटा-केटी नभनि । केहि समय हामीलाई अप्ठ्यारो नभएको होईन, दुई जना केटा बसेको ठाउँमा उ आएर बसिदिन्थी । प्रशंग बदलन्नु पर्थ्यो । बिस्तारै उसको यो बानी सँग सामान्य हुन सकियो । यस्तै केहि अरु बिशेषताहरु बोकेर आउँथि उ । हामी केहि बेर अप्ठेरो, असामान्य अनुभव गर्दथ्यौ अनि अभ्यस्थ हुन्थ्यौ । पढाइ चल्दै गयो ।
एउटा आफ्नै खाले बजार थियो पाटन क्याम्पस । सबै आ-आफ्ना पोको बोकेर आँउथे । सुकुल ओछ्याएर दाम राख्दथे । कोई सबै बिक्री गरेर दंग, कोहि नाफा कमाएर आनन्दित। कसैको ब्यापार सुक्खा हुन्थ्यो अनि ओइलिएको निगुरो सरी फर्कन्थे । कोही भोलिको लागि आजको भाउ कम राख्दथे । कोहि सम्बन्ध बेच्दथे, कोहि जोड्दथे । सबैका आ-आफ्ना दाउ थिए, त्यो बजार नै थियो । हरेक दिन बजार लाग्दथ्यो । हरेक दिनका अवषेशहरु रहन्थे । बास्तविक बजारबाट फरक यति थियो, बास्तविक बजारमा छरिएका अवशेषहरु सफा गरेपछी हट्दछन्, यस बजारका कति अवशेष सफा हुन्छन्, सफा गरिन्छन् । कति भने सदा सदाका लागि रहन्छन् । आज म यस्तै केहि अवशेष निफन्दै छु ।
त्यो एउटा खास समय थियो आफ्नै महत्व बोकेको । कोहि जागिरे, कोहि संघर्षरत, कोहि नवबिवाहित, कोहि आफै सँग अनजान। ब्यवहारले छिप्पट बनाई नहालेको र अल्लारेपनले लगभग छोडि सकेको जस्तो अवस्था थियो । एउटा परिचित मध्यम बर्गिय ‘ट्रान्जिट’ । हामी त्यहि थियौं । त्यो अवस्थामा पाटनको वातावरणले हामीलाई जागिरे दाउपेच नजान्दाका खल्ला वातावरण बाट बिर्साउदैन मात्र थियो, अल्लारेपनको ह्याङ्ग ओभरमा थोरै भएपनि अमिलो निचोरी दिन्थ्यो । हामी जान्थ्यौ पाटन क्याम्पस ।
उ एकलकाटे भने थिइन । तर पनि सम्बन्धहरुलाई शिष्टाचार भन्दा केहि पर मात्र लग्दथी । निश्चित परिधि भन्दा अगाडि कहिले बढाइन । भेट्दा हाँस्दथी, सोध्न पर्ने प्रश्न सोध्दथी, खानु पर्ने चिया खाइदिन्थी । तर उसले न कहिले हाम्रा बारेमा धेरै जान्न खोजि न हाम्रा बारेमा । यो उसको बानी थियो वा बाध्यता, हामी कसैले जानेनौ, जान्न चाहेनौ । किन र? हामी त्यसै थियौ ।
बिस्तारै, उसको यो बानि हामीलाई खट्कन शुरु भयो । हामी केटाले भन्दा समकक्षी केटी साथीहरुले चित्त बुझाएनन् ।
‘खुब ‘एक्ट्रा’ हुन पर्ने त्यसलाई’
यहि तक्मा पाई एकदिन उसले । आयोजना गरेको पिकनिकमा उ गईन । उसका कुरा काटिए । अलिकति बढेका सम्बन्धहरु फिर्ता भए । उ एउटा बिषय बस्तु बनि । जब मान्छेहरु हाम्रो परिभाषा भन्दा बाहिरिन्छन् । हामी एउटा विशेषण लगाइ दिन्छौ । बस हाम्रो काम सकियो । हाम्रो चासो त्यहि विशेषणबाट शुरु हुन्छ अनि हाम्रा तमाम ब्याख्याको निचोड त्यहि बिशेषण नै हुन्छ । हामी यहि सिक्दै आएका छौ, यहि भोग्दै आएका छौ र यसैलाई निरन्तरता दिन्छौ । उ फरक थिई, उसले बिशेषण पाई ।
उसलाई मतलब थिएन । उ त उ नै थिइ । आफ्नै हिसाबले आउने आफ्नै हिसाबले जाने । कता कता हामीले उस्तो वास्ता नगरेको थाहा पाएकि हुँदि हो । तर उसलाई केहि असर थिएन । हामी टाढिंदा उ नजिकिन खोजिन । अनि हामीलाई त्यसैमा पनि खट्कियो । उसले अर्को बिशेषण पाई ।
उ सँगको बोलचाल हाय-हेल्लो मा नै सीमित भइसकेको थियो । उ भने उ नै भइ रहि । रत्तिभर पनि बदलिन । कक्षामा हाँस्नु पर्ने प्रसंगमा उ हाँसी दिन्थी । हाम्रा लागि उ अपराधी जस्ती उभिनु पर्ने । उसलाई हाम्रो चाहाना थाहा नै भएन वा मतलब भएन । हामीलाई त्यसले कता कता त्यो हँसाई नजानिदो बिझाउँथ्यो । हामीलाई भन्दा हाम्रा केटी साथीलाई अलिकति बढी ।
‘केटो रहेछ नि त त्यसको’ एक दिन खबर आयो ।
बस, उसका बारेमा पोखिएका तमाम ब्याख्याले पुष्टी पाए । उसका सबै बानिको जड त्यहि तथ्यमा निर्क्योल गरियो । हाम्रो काम सकियो । हाम्रा उ माथिका तमाम उकुसमुकुस केवल त्यो तथ्यले लगिदियो । हाम्रा लागि उ अब एउटी अर्कि केटी मात्र भइ, जसको एउटा केटो थियो । हामी अब त्यहि सेरोफेरोमा मात्र कुरा काट्न थाल्यौ । हाम्रा गफमा उ कहिले एउटा प्रसंग हुन्थी कहिले हुदैन थिइ ।
समय बित्दै गयो । परीक्षा निजिकिदै जाँदा पाटनको पढाई पनि दगुर्न थाल्यो । कोर्ष सकाउने धमाधम । परिचित हतारिदो समय । उ केहि अनियमित हुंदै गएकि थिइ । हामीलाई उस्तो वास्ता थिएन । कहिले काँहि छुटेका क्लासको कपि माग्थि कहिले माग्दिन थिइ । हामी आफैमा ब्यस्त हुन थाल्यौ ।
आईतवारको दिन थियो । घाम चर्किसेकेको थिएन । पाटन चिसो चिसो नै थियो । केहि दिन मात्र थिए क्लास सकिनलाई । उ अघिल्लो हप्ता भरि नै आएकि थिईन । त्यो दिन पनि आईन ।
एउटा उड्दो खबर आयो ।
‘उसले आत्महत्या गरि रे’
सबै स्तब्ध भयौ । त्यो क्षणमा न हामीले उसका बानि ब्यहोरा संम्झियौं न उ माथिका अमिलोपनहरु । एउटा गहिरो आश्चर्य भरियो । हामीले विश्वास नै गर्न सकेनौ । विस्तारै खबरले आधिकारिकता पाउँदै गयो । हामी सबै दु:खी भयौ । उसको माया लागेर आयो । उसँग अलिकता नजिकिन मन लाग्यो । उसको दु:ख बुझ्न मन लाग्यो । उसलाई सान्त्वना दिन मन लाग्यो । उसलाई सम्झाउन मन लाग्यो । तर त्यो सम्भव थिएन । हामी झनै दु:खी भयौ ।
‘प्रेमको तनावले होला । ‘
‘घर परिवारमा कुरो मिलेन होला, बाउ-आमाले मानेनन् होला’
‘केटाले धोखा दियो होला’
यस्तै यस्तै अनेक अड्कल काटिए । शनिवार दिउँसोको घटना, पोस्मर्टम गरेर जलाई सकेछन् । क्याम्पसमा शोक सभा भयो । १ मिनेटको मौन र २-४ दिनको जल्दो बल्दो बिषयबस्तु । उसको मृत्युले त्यती नै कमायो पाटन क्याम्पसको सेरोफेरोबाट ।
‘किन गरेकि होलि त्यस्तो decision?’
‘त्यस्ता हुतिहाराले बाँच्नु भन्दा मर्नु निको’
‘एउटा जाबो नभेटिए अरु हजार आउँछन’
‘केहि न केहि समाधान भइ हाल्थ्यो नि, आत्महत्या त समाधान होईन नि’
यस्तै यस्तै । कतिले गालि गरे, कतिले सुझाब दिए, कतिले सान्त्वना । तर उसले केहि लिईन । उसले भएका सबै चिज त्यागेर मृत्यु अँगालि सकेकी थिई ।
‘केटोसँग break up गरेकि रे आफैले, बाउ-आमा त मानेका थिए रे । १० क्लास पढ्दा देखि सँगै थिए रे’
उसको मृत्युको तमाम सार यति निकालिएको थियो । उसले मृत्यु अगाडि २ लाईन लेखेकि रहिछे ।
“म गल्ती गर्दै छु । भविष्यको सँधै सुन्दर हुन्छ । तर मान्नुहोस आमा बुवा, मेरो सुख यसैमा छ ।
अस्तु“
उसका अन्तिम भनाई, उ जस्तै थिए । ब्याख्या बिहिन र गह्रौं ।

meaninglessthinkings@somewhereondearth

सरुवा

2009-01-26T04:14:00.001-07:00

प्लेनले ढिला गरेन । ३ नबज्दै सरोज जी बिराटनगर एयरपोर्टमा थिए । उनलाई लिने गाडी आइपुगेको थिएन । रिक्साको तानातानबाट उम्किएर उनि पारि पट्टिको खाजा खाने छाप्रोमा छिरे । गाडी आउन अझै समय थियो । पर्खिने विचार गरे । उसो त ओभरसियरलाई प्लनेमा हिड्ने सुविधा थिएन । पुराना भरपर्दा प्राविधिक, इच्छा विपरित सरुवामा परेकाले हाकिमले आनाकानि नगरी सहमति दिएका थिए ।
सरोज जी प्रशन्न देखिएका थिएनन् । चिया आइपुग्यो । चुरोट सल्लाएर उनि छाप्रोको झ्याल बाहिर टोलाउन थाले । उनका विचारहरु नियन्त्रित थिएनन् । चुरोट तनाई पनि ढिलो थियो । विचारहरु घरि यता खेल्थे घरि उता । चिया सकिन बाँकि नै थियो । एउटा लामो सर्को तानेर चुरोट निभाए, अनि बाहिर टहल्न थाले । अफिसको गाडि आई पुग्यो । झोला पछिल्तिर मिल्काएर उनि ड्राईभरसँगै को सिटमा बसे ।
‘नारायण जी कता हुनुहुन्छ?’
‘आउँछु भन्दै हुनुहुन्थ्यो, खोई कता फल्ट भएछ, हेर्ने थाल्नु भयो । अबेर होला भनेर म यता आंए ।‘
‘ए ए, अनि हाकिम साहेबहरु नि?’
‘१ जना सर काठमाण्डौं जानु भएको छ, अरु त यहि हुनुहुन्छ ।‘
गाडि कन्चनबारी हुंदै दुहबि तिर बढ्यो । सरोज जी झ्याल बाहिर एकोहोरिए ।

उनले विश्वास नै गरेका थिएनन् , हल्ला हल्ला मै सरुवा भयो । हाकिमले पनि त्यति राम्रो मान्थे, उनि त पर्दै नपर्नु पर्ने सरुवामा । ‘युनियनको राजनिति हो सबै । युनियन लाएर सरुवा गराएका हुन् ।‘ उनको शंका यहि थियो । ‘राजनिति गर्ने हरु नै अगाडि बढ्छन् यो देशमा । प्राधिकरण त्यसै डुबेको हो र! कति मजाको घर पाइक जागिर, देखी सहेनन् असति हरुले ।‘ साह्रै रिस उठेको थियो उनलाई ।
‘आखिर ओभरसियरमा काम गरेको ७ बर्ष भईसकेको थियो । कतै का. मु. दिएर पठाएका भए पनि पछि छोरो पढाउने खर्च बन्थ्यो नि । दुहबि पठाइ दिए , न केहि न केहि, सुख्खा तलब । मरिहत्ते गरेर त अब काम गर्दिन् । जसो तसो १ बर्ष कटाएर काज सरुवा भएपनि गराउँछु ।‘ गाडी दुहबी पुगिसकेकै थिएन् सरोज जी ले मनमनै अठोट गरिसकेका थिए । उनि अलिक हलुका भए ।
‘सर, एकै छिन है ।‘
दुहबीबजारमा ड्राईभरले ‘डवलमजा’ किने ।
‘सर लिने?’
खासै अम्मल नभएपनि उनलाई खान मन लाग्यो ।
‘डबलमजाको’ रन्को संगै गाडी दुहबीको विद्युत अफिस पुग्यो ।
नारायणजी अफिसमै रहेछन्, उनि आइपुगे ।
‘हेर्नु न लिन आउंला भन्दै थिए, सरले बोलाउनु भयो, अनि गाडी पठाईदिए । राम्रैसंग आइपुग्नु भयो नि?’
‘होईन, ठिकै छ । आईपुगिहाले नि ।‘ ड्राईभर र नारायणजीका कुरा बाझे पनि उनलाई त्यति अफ्ठ्यारो लागेन ।
नारायणजीका पछि लागेर उनि हाकिम भेट्न गए । औपचारीक भलाकुसारी पछि नारायणजीले उनलाई गेष्टहाउसमा पुर्‌याईदिए अनि बेलुका खानाको निम्तो संगै केहि समयलाई बिदा भए ।
गेष्ट हाउसमा कोहि थिएनन् । ‘हाकिम त चिनेकै हुन्, तर मान्छे अलि ठिटौले छन् ।‘ सरोज जीलाई कामको त्यस्तो पिरोलो थिएन । ‘डेरा खोज्न नारायण जीलाई नै भन्नु पर्ला ।‘ चुरोट सल्काउँदै उनले आफै संग सल्लाह गरे ।
६ बजि सकेको थिएन, नारायणजी मोटरसाईकलमा आईपुगे ।
‘तपाईलाई पनि उत्ति चल्दैन, मेरो पनि सासु आउनु भएको छ, बरु कुनै दिन सेकुवा खान बिराटनगर जाउँला आज सोझै जाउँ है?’ नारायणजीले आफ्नो समस्या राखे ।
‘होईन पर्दैन, अचेल छोडिएको छ, खासै खान्न ।‘
४ बर्ष संगै काम गरेका हुनाले नारायणजीको परिर चिनेकै थियो । खासै अफ्ठ्यारो भएन । यता उताका हाल खबर पछि सरोजले बिस्तारै डेराको कुरा उप्काए । तर नारायणले बीचैमा कुरा काटे ।
‘हेर्नुस, डेरा खोज्न पर्दैन । त्यो अर्को चाहि ईन्जिनियर छ नि, त्यसको सरुवा भइसकेको छ , काम कुरो मिलाएर २०-२५ दिनमा रवाना बुझ्छ होला, त्यतिन्जेल गेष्टहाउसमै बस्नुस, अनि क्वाटर्रमा सर्नु होला ।‘
‘हाकिमले देलान र?’
‘नदिएर हुन्छ? एक वचन सोधौला, नमाने हामीले जानेको छ । सोझो भएर संधै पेलिन हुन्न सरोज जी ‘
‘कुरो त ठिकै हो तर खै?’
‘ होईन दाजु, यी हाकिम नरम नै छन् ।‘ नारायणकि दुलाहिले पनि कुरा थपिन् ।
सरोज भलादमी र भरपर्दा मान्छे थिए । सगै बस्दा नारायणलाई राम्रो सहयोग गरेका थिए । काम मा पनि पारिवारि रुपमा पनि । सरोजको गैर मनासिव सरुवा र त्यसबाट परेको असर उनका हितैषीलाई थाह थियो । नारायण त झन नजिक का मान्छे।
सरोज केहि दिन गेष्टहाउस मा नै बसे । पढाइको बेला को कुरा अलग, तर बिहेबारि पछि उनि सधै जहान सँगै बसेका मान्छे । यता उताको खासै अम्मल नलिएका, आचरंणमा बसेका । तराईको पानि पचाउन सकेनन्, बजारको खाना ले सरोजलाई राम्रो गरेन । रुचि पनि भएन । साथी भनेका नारायण जी नै थिए दुखेसो पोखे, राम्रो खाने ठाउँको बन्दोबस्त गरिदिनु पर्यो भनेर ।
‘एउटा ठाउँ त छ, तर एक चोटि नसोधि हुदैन । पहिले म कुरा गर्छु अनि तपाईलाई भनौला है!’
नारायणजीले झिनो आशा देखाए ।
………….क्रमश:
meaninglessthinkings@somewhereondearth

बाँकि भाग.......

‘हाम्रै राम बाजेका आफन्त हुन रे । खाना त ठिकै छ भन्छन् , तर बजार पारि छ । टाढा हुन्छ होला तपाईलाई ’ एउटा चिया बसाईमा नारायणले कुरा निकाले ।

‘के भयो र टाढा भएर, हतार केहिको छैन बिस्तारै हिडौला नि!’ सरोजलाई बजारको खानाले दिक्क बनाईसकेको थियो ।

सरोज ले खाना खाने ठाउँ पाए, थोरै मान्छेले मात्र खाने, राम्रै थियो ।

सरोज धेरै बोल्न नरुचाउने, गमक्क परेका मान्छे थिए । सधैं भादगाउँले टोपी लगाउँथे । खाने ठाउँका नियमित गफमा उनी त्यति लाग्दैन थिए ।

‘सरहरुको त राम्रो छ नि, २-३ बर्षमा एक एउटा घर बन्छ, हाम्रो पो गाह्रो ।‘ अरु अफिसका कर्मचारीले कहिले कांहि ब्यंङ्ग हान्दथे । सरोज मुस्काई मात्र रहन्थे । हुन पनि नारायणले बिराटनगरमा नै २ वटा घर बनाएको हल्ला थियो । सरोज ले सोध्न मनासिब ठानेनन् । जरुरी पनि लागेन ।

सरोज को अफिस चल्न थाल्यो । उनको बिहान पत्रिकामा बित्दथ्यो । चुरोट तनाई बढेको थियो । ‘डबलमजा’ उनको पनि बानि बन्यो ।

जीवनमा हामी कति कुराहरुको, अवस्थाहरुको प्रभावहरु यस्ता बनाइदिन्छौ, हामीलाई पारि पट्टिको आयाम छुन मन लाग्दैन् । हामी नै त्यसलाई झन् झन् अफ्ठ्यारो बनाइ दिन्छौं । आफ्नै नियमित आयामहरुमा सन्तुष्ट भइदिन्छौ । अनि कसै गरि परिवेशले हुत्याईदिएर त्यहां अल्झाईदिएपछि, मन त्यहां पनि भुलिन्छ । हामी त्यसका पाटाहरु केलाउन थाल्दछौ । अब त्यो उस्तो बिरानो रहँदैन, अभ्यस्थ भईदिन्छौ ।

सरोज अपवाद थिएनन् । त्यहि माथी अफिस भनेको एउटा लत नै थियो । सरोजको यो लत झन् छिप्पिएको थियो । जति नै गाह्रो मानेर आए पनि सरोजले आफ्नै ढंगले काम शुरु गरे । हुन पनि उनको उमेर बितेको थियो ट्रान्सफर्मर, रिले अनि फिडरहरुमा, अलग कसरि रहन सक्दथे !

सरोजले अफिस बुझ्दै गए । हाकिम उस्ता खारिएका थिएनन् । निर्णय दिन समय लगाउने, लोसे । टेक्निसियन, लाईनम्यानको रुटिन र खटाई मा समस्या; ढिलो निर्णय गर्दा को प्रभावहरु; ग्राहक र प्राविधिक समस्याहरु , सवै थिए अफिसमा ।

कतै बस्दा एकै छिन खेलाएको ढुङ्गा त प्यारो हुन्छ, सरोज त झन गांसिएका थिए प्राधिकरण संग । उनले अफिसमा चाख लिदै गए । सरोज फुर्सद नै थिए । गेष्ट हाउसको बसाई, उनलाई प्रसस्त समय भयो । उनि अफिसमा नै रुमलिन्थे ।

हाकिम ठिटा थिए, प्राविधिक रुपमा दक्ष भएपनि, परम्परागत कर्मचारीतन्त्रलाई चलाउन नसकेको जस्तो देखे सरोजले । भन्ने, गर्ने केहि थिएन, चुप लागेर बसेरहे आफ्नो अवलोकन सँगै ।

नारायण सधै छिटो पुगेका हुन्थे । खाना खाएर हाजिर गर्न जांदा प्राय ढिलो हुन्थ्यो सरोजलाई । सरोज पुग्दा उनि हाकिम संग खास खुस मै हुन्थे । एक दुइ दिन त सामान्य नै लागेको हो तर हरेक पल्ट देख्दा, सरोजलाई खासै निको लागेन । पहिलेका कांचा नारायणको निकै चुरि फुरि बढेको पाए ।

दिनहरु छोटा हुँदै गए । खाना खाएर फर्कदा झमक्क रात पर्न थाल्यो । सरोजलाई समस्या नै हुन थाल्यो । रातबेरात बजार हुँदै एक्लै हिड्नु पर्ने । अनि सँधै जसो हाजिरमा ढिला हुने । फेरि उनी अझै गेष्ट हाउसमा नै बस्दथे । सरुवा भएका ईन्जिनियरले रवाना बुझेका थिएनन् । क्वार्टर खालि भएन । सरोजलाई अफ्ठ्यारो लाग्यो । डेरा बस्ने बिचार गरे । संयोगले खानाखाने ठाउँ नजिकै डेरा पनि भेटियो ।

सहयोगी नारायण नै थिए । एक वचन नसोधि बस्न अफ्ठ्यारो हुन्थ्यो । तर किन किन सरोजलाई नारायणसंग सोध्न मन नै भएन । साहै गाह्रो लाग्यो । उनि द्विविधामा परे ।

‘हेर्नु न नारायण जी, म त डेरा बसौं जस्तो लाग्यो, बेलुका फर्कदा पनि निकै अंध्यारो हुन्छ । यहां पनि गेष्ट हाउसको गेष्ट हाउस नै भईयो, अफिस पनि हाजिर लाई अबेर हुने-----“ एउटा मर्मतको काम मा प्रसंग मिलाएर उनले नारायण जी लाई आफ्नो विचार राखे ।

‘पर्दैन हो, सरोज जी । गेष्टहाउसमा बस्दा के भो त? आफ्नै ठाउँ हो, टर्च बाल्ने हिड्ने । केहि हुन्न । किन समस्या लिएको? अफिस ढिला भएर के भो त? हामी कुरो मिलाउँला नि ।‘ वरिपरि लाईनम्यान हरु थिए । ड्राईभर झन नजिकै थियो । सरोजलाई नारायणको कुरा भन्दा उनको खरो भाषा मन परेन । तह एउटै भएपनि सरोज नारायण भन्दा सिनियर थिए, काम को अनुभव पनि दक्षता पनि उनकै राम्रो थियो । नारायणलाई काम राम्रो संग सिकाएका पनि सरोज ले नै थिए । एक किसिमको हुकुम दिएको जस्तो लाग्यो ।

‘हाकिम लुरे भएर चाप्लुसी गरेर गोजीमा हालेको हुंदो हो, मलाई किन बढि अर्ति दिएर ठूलो बन्छ!' सरोजलाई रिस उठ्यो । तर सोझै मुख फर्काएनन् ।

‘होइन नारायण जी, तपाईको कुरो मनासिब हो, तर मलाई यहां अफ्ठ्यारो लाग्यो, त्यसै एकोहोरो गेष्टहाउसमा बस्न मन लागेन । आफ्नै डेरा भए, कोहि संग तल परिन्न नि!!’

सरोजले नारायणको सुझाव ठुक्क्राई दिए ।

‘ए भाई, त्यो बुसिङ्ग (bushing) राम्ररी कस त, लुज कनेक्सनमा स्पार्क हुन्छ । थाह छैन भने हामीलाई सोध, बढि जान्ने भएर काँचो काम नगर ।‘ स्टाफ संग खासै नझर्किने सरोज आज झर्किए । डेराको प्रसंग त्यसै मोडियो ।

पछि सरोजलाई खटपटि थयो । बेलुका निन्द्रा परेन । ‘चापलुसी गरेर के भयो त, कुरो त मेरै हितको गरेका हुन् । जाबो एक बर्ष बस्नु छ, जता बसे नि भै गयो । बित्थामा सम्बन्ध किन बिगार्नु!!’ उनको मन पोल्यो । नारायण जी संग झर्किन हुंदैन थियो ।

अब अर्को समस्या डेरा को भयो । बस्ने कि नबस्ने? त्यसै अफ्ठ्यारो । बैना बट्टा गरि सकेका थिए । फेरि, उनलाई धेरै दिन गेष्टहाउसमा बस्दा अफ्ठ्यारो जस्तो थियो । सरोज डेरामा नै बस्ने भए । खासै बिलासी मान्छे थिएनन्, सामान्य सर्जाम जुटाए ।

‘उनलाई सल्लाह दिनु थियो, दिए । मान्नु नमान्नु मेरो ईच्छा। मन लाग्यो डेरा बसे, उनको बिराउने केहि गरेको छैन् । उनलाई पर्दा मैले पनि उनलाई सहयोग गरेको हुं । म भन्दा साना मान्छे हुन्, ठूलो हुने काम केहि छैन । राम्रो संग बोलेकै छ । रिसाए मेरा बाख्रा हर्किदैनन् ।‘ सरोज आफैसंग खुकुलो भए ।

गेष्टहाउसमा बस्दा किन किन सरोजलाई दबेको जस्तो अनुभव थियो । डेराले उनलाई स्वतन्त्र बनायो ।

अफिस चल्दै गयो । नारायण जी र सरोजको व्यवहार, बोलिचाली सामान्य रह्यो । नारायण जी त्यति झ्याम्मीएर बोल्दैन थिए । सरोज पनि हुरुक्क भएर पछि लागेनन् । तर दुवै आवश्यक बोलचाल भइ रह्यो ।

बिस्तारै सरोजलाई अफिस खल्लो लाग्न थाल्यो । हाकिम बेला बेला काठमाण्डौं गईरहन्थे । अनि हर्ता कर्ता नारायण नै भएका थिए । कसलाई कता खटाउने, कसलाई के अह्राउने, नारायण नै हाकिमलाई सबै सुझाव दिन्थे । हाकिम पनि सजिलै त्यहि सुझावलाई आधार मानेर तोक लगाउँदथे । हाकिम संगको निकट्ताले हो वा व्यक्तिगत रवाफले, कर्मचारीहरु नारायणजी संग हच्किन्थे । सरोजलाई एक्लिएको अनुभव हुन थाल्यो । कति ठाँउमा प्राविधिक रुपमा मनासिव नहुने निर्णयहरु भईदिन्थे, सरोजलाई भन्न पनि अफ्ठ्यारो लाग्न थाल्यो । भन्न पनि सक्दैन थिए । उनि भित्र भित्रै गुम्सिदै गए । उनलाई खासै दायित्व पनि दिईएको थिएन् । अफिस सकेर छिट्टै डेर फर्कन थाले ।

दिनहरु बित्दै गए । सरुवा भएका ईन्जिनियरले रवाना लिए । उनको बिदाई कार्यक्रम थियो । हाकिम लगायत, ईन्जिनियर, लेखाका हाकिम अनि नारायण जी लाई अगाडि बोलाइयो । तर सरोजलाई अगाडि बस्न बोलाइएन । उनि पछिल्तिर नै बसे । सबैतिर नारायण कै रवाफ थियो । सबै कर्मचारी आफ्नै तालमा रमाएका थिए । सरोजलाई साह्रै नमज्जा लाग्यो । नारायणले पहिले देखि दुहबि मा काम गरेर के भयो त, तह त दुबैको बराबर हो, झन सरोज कति अनुभवी । सरोज बिदाईको पूरा समय पनि बस्न सकेनन् ।

सरोज केहि हप्ता आफै संग अल्झिए । दुहबीले उनलाई साह्रै पराई बनाईदियो ।

जागिरे जीवनमा यस्ता पनि अनुभव हुन्छन् जहाँ सुविधा र प्राप्ती भन्दा केहि मर्यादा प्रीय हुन्छन् । सहि गलत जुनै बाटो बाट आएका दाम; फकाईएका/मिलाईएका काज, प्रोजेक्ट, सरुवा, बढुवा भन्दा शिला शिला बटुलेका सम्मान नै प्यारा हुन्छन् । सरोजलाई त्यहि सम्मान मा घात पुग्यो । दुहबी बसाईका बाँकि अफ्ठ्याराहरु त तपसिलमा रहेकै थिए ।

निक्कै सम्झाए सरोजले आफूलाई । तर अंह सकेनन् । केहि न केहि त भन्नु पर्छ, समस्या पर्यो भन्दैमा म मुर्ति भएर त बस्दिन् । ‘पद अनुसारको , योग्यता, अनुभव अनुसारको कार्य निर्देष दिनुहोस’ हाकिमलाई यहि भन्ने निधो गरे ।

हाकिम केहि समय छिटो काममा आउँथे । एक बिहान उनि अलि छिट्टै अफिस गए, एकान्त पाईन्छ भनेर । नारायण जी हाकिम संगै रहेछन् । उनको कुरो मन मै तुह्‌यो ।

‘ओ हो सरोज जी आईपुग्नु भयो । म तपाईंकै काम गर्दै थिए । नारायण जी ले तपाईंको काम नगरी बस्न खान दिनु भएन । ३ महिनालाई बिना भत्ता काज मिलाईदिएको छु । फर्केर २ महिना बसिदिनु होला, नत्र युनियनले मलाई दु:ख दिन्छ । त्यसपछि जसरी भएपनि सरुवा गराईदिउँला । अरुलाई भए गर्दिन थिए, तपाई पुरानो भरपर्दो मान्छे, फेरि नारायण जी को यत्रो करकर ।“ सरोजलाई हाकिम ले ठूलै झट्का दिए ।

‘ल बधाई छ, सरोज जी’ नारायण ले हात मिलाउनलाई तेर्साईदिए ।

सरोज भाव शुन्य भएर नारायणसंग हात मिलाई रहे ।

समाप्त!

meaninglessthinkings@somewhereondearth

मेरो आकाश.....

2008-10-16T09:19:00.004-07:00

म धरातलमा छु, एक्लो र आफै संग । म हांसि दिन्छु । किन? हुन त रोएको पनि छु । दुबै छन् मसँग । म दुबै संग छु ।

लोग्ने मान्छेको बिश्वास सांच्चै पातलो हुन्छ । छिसिक्क केहि हुनु हुदैन । केरकार शुरु । म हजार कोशिस गरौ, अपवाद हुन कहिले सकिन । मेरो कमजोरि पनि हुन सक्छ वा प्रकृति । मैले ध्यान नदिएको पनि होईन । बिचारलाई रोकेको पनि हो । अझ भनौ बिचार रोक्ने प्रयास पनि गरेको हो । तर पनि कहिले कांहि कमजोर भईन्छ । यो मेरो आफै संगको बहाना पनि हुन्छ । तर अहिले यो सत्य बाट सबै भन्दा पिडित म नै छु । त्यसैले यो बहाना को कुनै धरातल छैन । मेरो अहिले को अवस्था न श्रृजित हो न एउटा समय को लहरसँगैको कुनै उठाव । यो पूर्ण वैचारिक भइदियो र म यसैमा घरि डुब्दै घरि उत्रदै गर्दै छु । न यस बाट म केहि जित्ने छु । न हारेको नै छु । यो खालि बिचार संगै सुरु भएको हो । यदि बिचार संगै यस्को मृत्यु भएन भने मेरो मृत्यु पछि यो अमर रहंदैन ।

हिजो एक्वारियम का ३ वटा माछा मरे । कारण अझै पत्ता लागेको छैन । फ्लाटको साथीले २ छाक भयो खाना खाएको छैन । दु:खी छ । ५ वटा थिए । २ अझै जिउँदा छन् । उ पत्ता लाउन खोज्दै छ । किन माछा मरे भनेर । मलाई न शोक छ न खुशि नै । २ जिउदा रहेकामा मलाई खुसि पनि छैन, न ३ वटा मरेकोमा दुख । म संसारको नियम भनेर माछाको मृत्युलाई सामान्य बनाउने असफल प्रयासका साथ मेरो साथीलाई आध्यात्मीक दिलासा दिने दाउमा पनि छैन । फिलोसोफि उसले मेरो भन्दा धेरै पढेको छ । मेरा दिलासा हलुका हुने छ उसको पीडाको अगाडि ।

एक किसिमले उ भाग्यमानि पनि छ । उसलाई पीडा हुन्छ । सत्य सार्वजनिक छ, उसलाई खुशि पनि हुन्छ । उ उफ्रन्छ पनि । हांस्छ । रुन्छ । जीवनका भोगाई हरु भोग्छ । म के त? जिवन देखि निराशावादि? फेरि के यो? किन कम्प्यारिजन । मेरो अवस्था अर्कै छ । म जोगि होईन । तर मेरा यी दिनहरुमा मलाई यी व्यवहार ले छुन्न । मेरो वर्तमान यहि हो ।

त्यो दिन पनि कुकुर यसरि नै भुकेको हुदो हो । मैले न सुनेको हुन् सक्छ । बिचार को द्वन्द थियो । उनि त्यसरि नै आएकि थिईन् । म आफ्ना तर्क संग त्यसरि नै उभिएको थिए, रुखो । म त्यस्तो बिचार प्रधान पनि थिईन । मलाई तर्कमा जित्नु र हार्नु ले खास फरक राख्दैन थियो । म माया गर्छु भन्थीन्, उनि पनि। को कति सत्य मा थियो । दैव जानोस, यदि भए देखि, नत्र कसैलाई थाह छैन ।

उनि उनका बिचार राख्दै गईन् । मलाई उनका कुरा डबलिमा राखिएका सजावट जस्तो लाग्थ्यो। कुनै राम्रा, उपयुक्त, राख्न पाए हुँदो हो जस्तो लाग्ने, कुनै अर्थ न बर्थका । यस्तो पनि किन बनाएको जस्तो लाग्ने । जस्ता भए पनि, अलि पर तलेजु को मन्दिर पुग्दा कुनै पनि सम्झना मा नरहने ।

उनी रहरले भन्थिन् या मायाले, म खालि सुनि मात्र रहन्थे । जित उनैको हुन्थ्यो र उनलाई जिताएर म उनलाई जिति रहन्थे, अनवरत । उनी रिसाउँथीन् म बोरिन्ग छु भनेर । म हासी मात्र दिन्थे । उनी मुख बिगार्थीन् । म तत्व खोज्दथे मायाका ।

रुघा लागेको थियो उनलाई । भदौको गर्मी मा पनि । म कहां भदौ को कुरा गर्छु । जेठ हो क्यार । आँप पाकेका थिए । गर्मी गर्छ, धेरै नखानु भनेर आमाले भनेको मैले कहिले माने र ! कुलेश्वर फलफुल बजारमा सस्तो त थियो तर ट्याक्सि खर्च नै मंहंगो । नेपाल यातायात सम्म ल्याउन मलाई नै बोकाईन् उसले। मलाई के को लाज । उनि साथमा भएपछि । चढि त हालियो । मीठो त हुने तर साह्रै फोहोरि बनाउने खाँदा । फेरि, मैले किन खान्थे र उनलाई भनेर किनेको । एकै ठाउँ बसेर कहिले खाने ! उनि सँधै भन्दथिन् । म खोई के भनि दिन्थे । रहर मेरो नभएको कहाँ हो र । सबै कुरा मिलाउन पर्दथ्यो ।

फोन गरेकि थिईन्। काममा कसरि उठाउने । प्राईभेट ब्याङ्क। काम सकेर फोन गरेको थिए । केटा हेर्न आए रे । अहिले बिहे गर्न मन छैन रे । कस्तो कस्तो लाग्दछ मलाई, हाम्रो समाज बेला बेला । किन हेर्नु पर्ने होला । नहेरि बिहे गर्न मिल्दैन ? वा अर्को कुनै राम्रो तरिका छैन । हुन त राम्रो भनेको के हो र? खालि बिचार कुरा हुन् । अभ्यस्थ कुरा मा धेरै प्रश्न कहिले पो गरिन्छ र !!

साउन संगै कुरा सेलाएर गयो । उ सामान्य भएकि थिईन् ।

म नामैले माया गर्दथे । उसका साथीका साथीले आफ्नो-आफ्नो बोलाउने नाम राखेका थिए । मायालुलाई बोलाउने मायाका निजि नाम । मैले खोज्न सकिन । वा भनौ जानिन । म नाम ले नै बोलाउँथे उनलाई । त्यो दिन पनि बोलाए । उनि बोलिनन् । मलाई फकाउने कला कहां आउँछ र । के भयो भनेर नाम ले बोलाई रहे । उनि नबोलेपछि, डर पनि लाग्यो । आवार मधुरो हुदै गयो । किन हुन्छ यस्ता कुरा हरु । खोई म यकिन गरेर कहिले भन्न सक्दिन । म भावना मा कहाँ लेखाजोखा गर्दथे र । उनी एकै छिन मा आफै फकिन्थिन् । मलाई राहत हुन्थ्यो ।

मीठाइ मलाई मन पर्ने । उनी गुलियो मन पराउँथिन् । कसरि भेटियौ पनि थाह छैन ।

उ पनि नबोल्ने म पनि कमक्कल । खोई कसरी जुधेको थियो हाम्रो कुरो । जागिर पाईनन् उनले । म ब्यांङ्कको काम मा लागे ।

साह्रै चित्त दु:खाएकि, राम्रो पढेर पनि जागिर नपाएको मा । भेट्न पनि गाह्रो मान्थिन त्यो बेला । बल्ल तल्ल प्रोजेक्टमा पाईन । अनि दंग, अनि अथाह कुरा । अनि खुसी । कति सजिलो हुने छोरी मान्छेको मन । कति स्पष्ट र कति सरल । म त्यस्तो कहिले भईन । म बिगत मा झुण्डिएको हुन्छु, वर्तमान बितिसक्छ ।

मलाई उनले के लगाएको मन पर्ने भन्ने कुरा नै छैन । सबै मन पर्ने । उ त साथी थिई । न लवाई संग मतलव, न सुर संग । केवल साथ चाहिने, बाकि सबै कुरा प्यारो हुँदो रहेछ । शायद माया भनेको यसै मा हुंदो हो । बाहिरि रुप छोडाए पछि रहेको आकर्षण । एक्लिएको मनले मागेको साथ । अनुपस्थितिमा खट्किने दौतरि ।

उ त्यस्तै थिई । केटि साथि पनि खासै नभएकि । हामी किन कसरि नजिकियौ । खोई थाह पनि छैन । उसको सुताई उठाईको समया मलाई याद पनि हुन्न थियो । सुति रहेकि थिए, तिम्रो फोन ले उठायो भन्दथिन् । उ नियम मा नै बस्दिन थिईन् । दिउँसो सुत्नु उसको बानि । उनलाई खोई समयको कहिले होश भएन ।

खोइ के हुन्थ्यो । उनि पनि हराउँथिन् कुरा कुरै मा बेला बेला । एक दिन यहि लेख्दै गरेको कलम दिएकि थिई । मेरो कलम पुरानो भयो भनेर । मेरो जन्म दिन थियो । उनले शुभकामना भनिन्। मैले लिए । म जन्मदिन मनाउँदिन । उनलाई थाह थियो । मेरो लागि एउटा अर्को दिन मात्र । उ पनि उस्तै । तर किन हो, त्यो दिन उसले मलाई उपहार दिईन् ।

साथीले आज, ४ वटा माछा किनेर ल्याएछ । रातो र पहिलो । खानामा हिसाब मिलेन र मरेका रे । सफा गर्दै थियो । पानी कोठा भरि । मलाई बरु दिंङ्ग दिङ्ग लाग्यो । त्यसै उभिई रहे । उसले भात खायो । म त्यसै झोक्राएर बसे ।

फोन नगर्दा रिसाएकि हुन्न थिईन् । तर त्यो दिन मेरो मन पनि कस्तो कस्तो थियो । खोई किन मलाई खल्लो लागेको थियो ।

मोटरसाईकल को स्पार्क प्लग बिग्रिएको थियो । सिटमुनिको टुल बक्स हराएको रहेछ । मलाई होश नै भएन । उनले मिस कल कहिले नगर्ने त्यो दिन किन हो गरिन् । बनाएर पुगिहाल्थे । थापागाउँको ओरालोको पसल पुर्याउदा ढिला भयो । उ रिसाउँदा बोल्दिन थिईन् । म नामले बोलाई रहन्थे ।

उनी कुरि रहेकि थिईन् । बल्ल बल्ल स्पार्क प्ल्ग फेरेको । अनि पुगे । के भयो भनि, एक्सिडेन्ट भयो भनेर डराईछ। मोटरसाईकलमा हिड्नु पनि डर हुन्छ । हिड्ने भन्दा कुर्ने लाई सास्ती ।

साथी भनेर चिनाईन् । म झसंङ्ग भए । मेरो मनले शंका गर्यो । अनुहार मा बास्तविक हांसो आएन मेरो । मलाई पल हरु गाह्रो हुदै गए, एक पछि अर्को ..............

अरु कुरा पछि।।

meaninglessthinkings@somewhereondearth

क्लोरीन पनि धेरै हाल्न हुदो रहेनछ । पानी सफा गर्ने अर्को झोल किनेर ल्यायो साथीले । उसलाई लगाव छ, ति माछामा । तिनको अस्तित्व मा । तिनको जीवनमा । उ आफ्नो जीवनका पलहरु खर्चिन्छ माछामा । उसलाई सन्तुष्टी मिल्दछ । एक प्रकार ले ब्यक्त गर्न नसकिने आभाष । यो मुल्यवान हुन्छ । मलाई त्यो लगाव छैन । म त्यो भावना पाउँदिन । यो उसको जीवन हो । म भिन्न छु ।

पानी मात्र कति पिउनु । निन्द्रा लागेन त्यो रात। खालि मन भट्की रह्यो । बिचार भट्की रहे । उनले साथी चिनाए पछि, मेरो मन शान्त रहेन सकेन । किन ल्याएकी थिईन् न मैले कहिले सोधे, न उनले भनिन् । बाटोमा त्यसै भेटिएर आएको पनि हुन सक्थ्यो । नहुन पनि सक्थ्यो । तर मनले सधै सजिलो कहाँ सोच्छ र ! बहकिनु, उत्ताउलिनु, अल्मल्याउनु थियो । मैले अनेकन कुरा सोचे । त्यो भेट मेरो हात मा थिएन, तर यि बिचार मेरो मनका उपज थिए। म प्रसारित भई दिए ।

तर उसको त्यो उपस्थिति नै मेरो माया को मियो हल्लाउने पहिलो कडि भईदियो । मैले परिवर्तन देखे उनमा । जुन थिए पनि होलान वा मेरो अति सुक्ष्म अवलोक भईदियो । मेरो दृष्टी दोष हुन पनि सक्छ । उ त उ नै थिईन् ।

सगै काम गर्ने रे । जागिर लाउन पनि सहयोग गरेको । सहयोग बिना जीवन कहां सम्भव छ र हाम्रो । तर सम्बन्धहरु नै प्रभाव परे?? म बैङ्क मा नै थिए । मेरो जागिर थियो । म धाउंथे । प्रोजेक्ट रमाईलो नै हुन्छ प्राय: । मैले त्यहि सोचे । नाम अनुराग रे । हाम्रो हरेक भेटमा जब उसको नाम आउँथ्यो, मलाई उसको साक्षात उपस्थिति आभाष हुन्थ्यो । उसका यो गर्यो र उ गर्यो । प्रोजेक्टमा हाम्रो टिम राम्रो आदि । के के के के । मेरो मन उनको उपलब्धी भन्दा अनुराग को प्रभावशाली र अदृष्य उपस्थिति ले कुडिई रहन्थ्यो । म उनको खुशीमा अन्तरमनबाट हास्न सकिन ।

मन किन हुन्छ यस्तो! अनुराग को नाम मात्र हुन्थ्यो, म त तन र मन का साथ हुन्थे उनी संग। उनी मसंग भिजेकि थिईन् । म उनी संग गासिंएको थिए । तर पनि उनी रेशा रेशा गरेर मबाट चुडिनु मेरो कत्रो दरिद्रता!!

उ फोटो देखाउथिन् । मोफसल घुमाईका । म हेर्दथे । पोखरा उनि सगै जाने भन्ने मेरो सपना त्यहि तुईयो । कस्तो छोप्छ है बिचार ले बेला बेला । हामी हावाको बेग आँक्नमा ब्यस्त हुन्छौ, हातको फूल सबै उडाई सक्छ । पछि न हावा हुन्छ न फूल नै । नियति पनि के भन्नु यसलाई!!!

अनामनगर आफैमा छरिएको थियो । उहि परिचित ब्यस्तता । उ उस्तै भएर आएकी थिई । कपाल सदा झै बाधेकी । कान को टप अर्कै थियो । मेरो आँखा पुग्यो । खै उनमा के थियो । मलाई तान्दथ्यो । उसलाई भेट्ने पलमा म आफुलाइ पनि बिर्सन्थे, अनुरागहरु त धेरै पर । शुक्रबारको दिन थियो क्यार । सोह्र श्राद्ध को नवमी हुँदो हो । मेरो हजुरआमाको श्राद्ध । होसै भएन । मासु खाएछु ।

उनले तर्क राख्दै गईन् । कता कता अनुराग को प्रसंग आई रहन्थ्यो । मेरो हांसो बिस्तारै सुक्दथ्यो । मेरा खुशीहरु हराउँथे । उनि अगाडि हुदां हुदै मेरो मन मा बिचार को द्वन्द शुरु हुनु थियो, भयो । जरुरी थियो वा थिएन म भन्न पनि सक्दिन । मैले रोक्न सकिन मनलाई । हो मलाई उनको माया लाग्दथ्यो । लाग्दथ्यो भन्न उपयुक्त हुन्न । लाग्दछ । माया कहां मर्छ र!! उ मेरो एउटा अंश ओगटेर बसेकि छन् ।

म रुखो नै भए । अनुराग भन्ने ब्यक्तित्व ले उपस्तथित नभईकन मलाई उ प्रति ईष्या जगायो । उनलाइ उनको तर्क प्यारो भयो । म तपि रहे । खरो भए । मलाई बिचार र तर्कमा जित्नु थिएन । उ आफ्ना बिचार लाई जिताई रहि । उनलाई अनुराग पाउनु थिएन । म उनलाई आफ्नो मन बाट गुमाई रहे, मेरै अगाडि । मैले केहि गर्न सकिन ।

यदि तिम्रो उपस्थितिको रत्ति भर महत्व हुदैन भने तिम्रो अनुपस्थिति स्वागत योग्य हुन्छ । यहि भावना आयो । मैले कुनै तर्कलाई प्रतिवाद गरिन । प्रतिवाद त्यहां गरिन्छ जहां जित्नु पर्ने हुन्छ । म त मैले जिति सकेकि उनलाई हार्दै थिए । उनि आफ्ना तर्क राख्दै गईन् । मलाई के भएको , शायद उनले बुझिनन् या बुझ्न चाहिनन् । उनका तर्क संगै हाम्रो सम्बन्दको डोरो छिन्दै गयो । टुट्दै गयो ।

म जलेको थिए । मेरा शब्द मा मीठास भेटिनन् उनले । माया दुवै गर्थ्यो हामी एक अर्कालाई । तर हाम्रो बिछोड, मीलन भन्दा उपयुक्त ठान्यौ दुबैले । दुबै दु:खी थियौ । मेरो मात्र पनि थिएन उनको मात्र पनि थिएन, दुबै मीलेर निर्णय गरेका थियौ ।

अनाम नगरमा कुकुर भुकिरह्यो एकोहोरो । मैले न आफुलाई हार्न सके, न उनलाई जित्न ।

सांझ पर्यो । हामी छुट्टिनु थियो । मैले मोटरसाईकल एकनास ले कुराई रहे । उनलाई कुपनडोल पुर्याउने शायद मेरो अन्तिम यात्रा थियो । त्यो बाग्मतीको पुलमा मैले जति नै जतन गरे नि ब्रेकरले हामीलाई उफार्यो । उनी पाँचै पटक झस्किन र मेरो पाखुरा समातिन । ति अति नै मीठा पल थिए, हाम्रो धरातल त्यो बेला जे भए पनि ।

बाटो भरि उनि पनि बोलिनन् म पनि । उनको घर अगाडी उनलाई मैले छोडे । मैले मेरो एउटा अंश त्यहि छोडे । आँखा उनका पनि टिलपिल थिए, मेरा पनि । दुबै का खसेनन् । अहिले सोच्दछु । किन खसेनन् त्यो बेला । खसेका भए शायद म म नै हुन्नै उनि उनि नै । तर अहिले यि तर्क को केहि अस्तित्व छैन । जे भयो, त्यो बिगत हो । यो बर्तमान हो । मसंग उनि छैनन् उनी संग म छैन । उनि कुपनडोल मा नै छिन । म मिलन चौक मा ।

म आधा मन लिएर फर्किए । मोटरसाईकल गह्रौ कुदि रह्यो । कुकुर हरु भुकि रहे । मलाई केहि भन्नु थिएन, उनिहरु को भुकाई लाई ।

साथी दंग छ । माछा को चर्तिकला हेरेर । उ हेरि बस्छ घण्टौं । बयान गर्छ । नाम राख्छ । मैले उनलाई बोलाउने नाम कहिले राखीन । म पनि बेला बेला एकोहोरिए ति माछा मा । त्यो सिसा को बाकस मा जीवन छ । जुन बास्तविक संसार बाट बेग्लिएर पनि पुर्ण छ । संचालित छ । त्यहां जीवनका रंग छन ।

म खोक्रिएको हुं त? खोई यो पूर्ण बैचारिक हो । सापेक्षिक पनि होला शायद । न मलाई गल्ति बोधले पिरोलेको हो न अस्तित्व रक्षाको बिजय बोध । अहिले न म मा यि कुरा को बहाव छ । न जलन को लेप नै । अहिले त उनी छिन मेरो मन मा, सबै तपसिलका कुरा फुकाएर । शुद्ध र एक्ली उ । उ अब मेरो जीवन मा आउँदिन । यो बास्तविकता हो । बिहे भई सक्यो रे । अनुराग संग होईन । उसले बोलाएकि थिई । म गईन । जानु नजानु को खासै महत्व थिएन । तर उ मेरो मन बाट हट्दिन । यो मेरो प्राप्ती हो । उसका लागि मेरो माया न अब घट्ने वाला नै छ । अहिले पनि उ मेरो एउटा अंश नै हो । शायद उसलाई पनि यो भाव हुंदो हो । उसको प्राप्ति त्यहि हो ।

अहिले मेरो मन स्वतन्त्र छ । म मन लागेको बेला हांस्दछु । मन बगेको बेला रुने पनि गर्छु । यो मेरो जीवन हो । म यसलाई बाच्दै छु । म मेरो आफ्नो धरातलमा छु मेरो आफ्नो आकाश मुनि , जहां मेरा बिगतहरु, मेरा भोगाईहरु मेरा भावहरु सजिएका छन् । अनि यीनै ले म मेरो आकाश अझ बुन्दै छु । जीवन बु्न्दै छु …………………….

यति नै ।।।

meaninglessthinkings@somewhereondearth

बबिताहरु, महरु, सत्यहरु !

2008-09-17T07:51:00.001-07:00

कालो ज्याकेट लगाएकि रहेछ । मैले तल पनि नजर दौडाएं । कटराईजको खैरो पाईन्ट रहेछ । म तिर नहेरि, माईक्रोबाट बाहिर हेरि रहेकि थिई । शायद म चढ्नु अगाडि उसले मलाई देखि सकेको हुनु पर्दछ । उ हाम्रो एक अर्काको आँखा जुधाईलाई छल्ने प्रयासमा थिई । उसले मलाई देखिसकेको कुरा मलाई थाहा छ भनेर पनि उलाई थाहा हुन पर्दछ । तर पनि उ मलाई छलि रहेकि थिई । यसले गर्दा मैले झनै उसलाई नियाल्ने मौका पाए ।

कपालमा हल्का मेहेन्दिको रंग थियो । कानमा पथ्थर भएको सानो टप । झ्याल खोलेर बसेकि थिइ । हावाले उसको कपाल हल्का उडाएको थियो । उ त्यो चिसो हावालाई सहेर बसेकि थिई । हाईनेक ले छाति ढाकेको थियो । काठमाण्डौ जाडो नै हुन्छ, बिहान बिहान।

।

बबिता भनेकि थिई उसले नाम । म अझै सम्झंछु । बिर्सन पनि कसरी सकिन्छ र! मलाई बिश्वास छ, उसको सक्कली नाम त्यो होईन । मैले त्यो नामले उसलाई बोलाउन सकिन । म उसलाई नियाली रहे, जाँचि रहे, जोखी रहे । अलिकति मोट्टाईछ । तर अझै उस्तै राम्री ।

उ गम्भिर नै थिई । उ भित्रको ब्यवहार छल्न बाहिर को संसार चिहाउँदै थिई । शायद यो हामी सबैको बानि हो । आफ्ना केहि पल हरु साह्रै गह्रौ भयो भने, हामी अर्को संसार चियाउँछौ । सिरेटो ले उसका कान राता भईसकेका थिए, नाक सुँक सुँक । माईक्रो ले बेला बेला उफारि रहन्थ्यो, उ झस्कि रहन्थी ।

उसले त जिति रहेकि थिई, छेवै कि दिदिले राम्ररि नै गालि गर्नु भयो । उ बिवश भई, झ्याल बन्द गर्नु नै पर्र्यो ।

ढिलो चाँडो को कुरा थियो । हाम्रो आँखा जु्ध्यो । उसले नजानिदो गरि आँखा बटार्न पनि सकिन । म चौडा हांसी दिए । उ मधुरो मुस्काई ।

‘सन्चै छौ?’

‘हजुर, तपाई नि?’

‘म पनि सन्चै छु ।‘

‘अरु के छ?’

‘ठिक छ’

‘तपाई को?’

‘मेरो पनि ठिक छ ।‘

सकियो, अब के भन्ने? साह्रै अफ्ठ्यारो भयो । मैले हजार सोचे हुँला, तर अंह केहि कुरा उप्काउन नै सकिन । गाह्रौ हुँदो रहेछ । म नै झ्याल बाहिर हेर्न थाले ।

उसले मलाई अवलोकन गरि गरिन, दैवै जानोस । मैले नजर बाहिर डुलाए । बेला बेला भित्र हेर्दथे । आँखा जुध्दा उ पनि हाँसि दिन्थि, म पनि । दुवै बोलेनौ ।

यो कस्तो अप्ठ्यारो होला जीवनको जहाँ चाह हुन्छ हाल खबर जान्ने । तर खै के ले हो सदा छेकि रहन्छ । कहिले काहि लाग्दछ, हामी सबै आफूलाई बरिपरिबाट एउटा पर्दाले छेकि दिन्छौ, जसले कहिले काँहि आफ्नो बाहिर को संसार चिहाउनबाट आफैलाई बन्चित गर्दछ । शायद यो जरुरी पनि छ, कति अवस्थामा । जे सुकै भए पनि, यो हाम्रो जीवनका पाटो हरु मध्धे एक हो जसलाई चाहेर नचाहेर स्वीकार गर्नै पर्छ ।

उ म संग रात बिताएकि केटि हो । अंह, यो भन्न गलत हुन्छ । म उसलाई जान्दछु । बरु, म उसको ‍शरिर लाई जान्दछु । मैले उसको शरिर भोगेको हो । उसलाई होईन ।

उ झर्ने बेला भएछ, झोलाबाट पर्स निकाल्न थाली । मैले पर्दैन म दिन्छु भने । उसले आफ्नो जिद कायम राखि ।

‘भाँडा पनि तिर्न नदिने, मलाई?’ मैले अन्तिम अनुरोध गरे ।

उ हारी दिई, यो बेला ।

मलाई सुख भयो ।

माईक्रो छोडेर उ आफ्नो बाटो लागि । म उसलाई हेरि रहे । उ टुपु टुपु हिडिंरहेकि थिई । माईक्रो बिस्तारै गुड्यो । मलाई म बसेको माईक्रो स्थिर रहेर, उ हिडि रहेको धर्तिनै म संग बाट पर हुदै दौडिएको जस्तो लाग्यो । धर्ति झनै दौडियो । उ बिस्तारै पर भई । देखिन छोडी । तर पनि म हेरि रहे, हेरि नै रहे ।

यो उसको र मेरो एउटा अकस्मात भएको भेट थियो । फेरि कहिले भेट हुन्छ म भन्न सक्दिन । अब कहिले पनि भेट नहुन पनि सक्छ । तर पनि उ मेरो संम्झानमा एउटा ठुलो चाक्लो ओगटेर बसेकि छे, सदाका लागि ।

मलाई मेरो माईक्रो यात्राको गन्तब्य संग मतलाब रहेन । अफिस भनेर हिडेको थिंए । अब, जानु नजानु को खासै महत्त्व थिएन । जीवनले कहिले कांही बितग बाट यस्ता क्षण हरु बोकेर ल्याईदिन्छ जसको अगाडि हाम्रा बर्तमानका महत्त्वपूर्णहरु गौण भईदिन्छन ।

म बिगतमा निकै डुबिसकेको थिए, माईक्रो रोकिदाँ । न मलाई अफिसमा बुझाउने रिपोर्टको टेन्सन रहन्छ न ताता राजनैतिक खबरको अध्याबधि ।

खै हामी कसरी भेटेका थियौ । साथीले फोनमा कुरा गराएको थियो, पि के कि साथी हो भनेर ।

‘दाम राम्रो चाहिन्छ । जथाभावी व्यवहार नगर्नु । गर्लफेण्ड जस्तो ट्रिट गर्नु । उ पनि खुशी तं पनि ।‘ यस्तै भनेको थियो साथीले ।

मलाई पनि उन्माद थियो । हामीले एक अर्का को आवश्यकता साटासाट गरेका थियौ । अहिले संझदा उसको र मेरो आवश्यकता जोख्ने कडि नै झुठा लाग्छ । हामी दुबैको आवश्यकता एउटै तराजु मा जोख्नै नमिल्ने थियो ।

किन यस्तो हुन्छ । आफैले रमाएर गरेका कति कर्महरु समयको बहाव संगै अर्को मोडमा पुग्दा खल्लो लाग्दछ । नमिठो लाग्दछ । मलाई यस्ता अनुभुतिलाई ‘गल्ति’ भन्ने संज्ञा दिन मन लाग्दैन । समयको त्यो बिन्दुमा यदि मैले त्यसमा निहित खराबी छ भनेर अनुभुति गर्दिन भने म त्यसलाई गल्ति भनेर कसरी पन्छिन सक्छु र!! तर पनि जव समयले अर्को मोडमा पुर्र्याई दिँदा बिगत ले कहिले काहिं झस्काई दिन्छ । शायद, अनुभव भनेको यसरी नै बढ्दै जाने हो । एउटा बिन्दुमा राम्रो लाग्ने घट्ना/अनुभव समयको मोड हरु सँगै परिवर्तन हुन सक्छ भनेर बिचार गर्न सक्ने । बिचार गरेर निर्णय गर्न सक्ने ।

उ मसंग छैन । उसको र मेरो बिगत को भेट अब कुनै हालतमा पनि बिगतबाट उठेर मेरो बर्तमान मा आउँदैन । यो सत्य हो । तर पनि म बिगतमा नै छु । मेरा संम्झनाहरु ले बिगतलाई वर्तमानमा र वर्तमानलाई बिगतमा ल्याउन/लैजान सक्छन । यो संम्भव कुरा हो । म यसै मा छु ।

फोन भएको दोस्रो दिन मा नै हामी भेटेका थियौ । उ मुस्काई रहन्थी । हामी एउटा मीठो ‘डेट’ मा थियौ । हाम्रो लवजमा निकै परिचित साथीसँगको नजिकता थियो । भन्न अफ्ठ्यारो कुराहरु पर्दा पछाडि नै राखेर हामी अगाडि बढिरहेका थियो । बिस्तारै सांझ पर्यो । हामीलाई जानु थियो, संगै । हामी दुवैलाई रात बिताउनु थियो, एक अर्का संग । यसैका लागि उ मसंग थिई, म उ सँग । यो कुरा मलाई जति प्रष्ट थियो, उसलाई पनि उति नै ।

तर पनि हामी यो सत्यलाई निकै शिष्टाचारले छोपि रहेका थियौ । हामीलाई नाङ्गो सत्य लुकाउनु थियो, छोप्नु थियो । ……………………….

भाग १ बाट अगाडि

उ र म एउटै कोठामा थियौ । ढोका लागेको थियो, लक पनि । न म उसको प्रेमी थिए, न उ मेरी । हामी त्यहां कारोबार को लागि उपस्थित थियौ, जुन उसले आफ्ना लुकाएका आवश्यकता को लागि गर्दै थिइ, म आफ्ना ।

सांझ बिदा भईसकेको थियो । त्यो रात मेरो थियो, मैले किनेको । काठमाण्डौका देवता हरु सबै सुति सकेका थिए । संगै म भित्र को देवता पनि । म पू्र्ण मान्छे थिए, जहां मेरो सोचाई र कर्ममा देवताको लेप लाग्दैन थियो । शुद्ध लोग्नेमान्छे ।

रातले मादकता ल्याएको थियो । म उसलाई प्रश्न हरु सोध्दै जान्थे, एक पछि अर्को । जुन प्रश्नहरु को कुनै औचित्य थिएन । उ सबै उत्तर झुठा दिन्थी, मधुरो मादकता मिसाएर । म लठ्ठ हुदै जान्थे । हामी नजिकिदै गयौ । रात छिप्पिदै गयो । हाम्रो ब्यबहार पनि ।

उ स्त्री थिई । म पुरुष । उ अथाह संसार लाई समाउने क्षमता राख्दथी । म भोग गर्ने । तर पनि हाम्रा कति मान्यताहरु छन् । जसलाई तोड्न हामी सक्दैनौ । हाम्रो समाज एक दिनमा परिवर्तन हुदैन र हुन खोज्यो भने हामी त्यसलाई हुन दिदैनौ । म नै दिन्न । यो बास्तबिकता हो । हाम्रो सम्पति यहि हो । हाम्रो आदर्श यहि हो । युगौ देखि अर्जेको हाम्रो पहिचान यहि हो । अनि, एउटा सानो आवश्कताको लागि हामी किन हामीलाई गुमाउँछौ र ! बरु, लुकि छिपि हामी नियम हरु नाघी दिन्छौ । समयसँगै, बिचार सँगै उम्रेका रहरहरु पूरा गरेर ढिलो चाँडो हामी फर्किन्छौ हाम्रा मान्यताहरुमा । मलाई थाह छैन, भोली हाम्रो मान्यता के हुन्छ । आजको सत्य यहि हो । मेरो सत्य यहि हो । म यसै मा छु ।

काठमाण्डौका देवता हरु सुर्योदय अगाडि नै उठिसकेका थिए । म भित्र को देवता ले मलाई उठायो ।

उ सुतिरहेकि थिई । निश्चल, निर्मल । मैले उसमा कुनै दोष देखिन । कुनै छल देखिन ।उसले मलाई सुखी बनाई । म त्यो रात को मीठो सम्झना लिएर हिड्न लागे । अफ्ठ्यारो मानेर उसले अलि ढिलो जान मिल्छ भन्ने अनुरोध राखी ।

हो, मलाई त्यही क्षण उ प्रति अथाह माया लागेर आयो । मैले उसंग रात बिताई सकेको थिए । माया र सेक्स एक अर्कासंग निहित हुन्छन् । एउटा बिना अर्को अपुरो हुन्छ । तर पनि, यदि, सेक्सलाई पूरै हटाएर संसारमा माया संम्भव छ भने, मलाई त्यो क्षणमा त्यस्तो माया लागेर आयो, बबिता प्रति । a tiny feeling of love where there is no existence of sex. मेरो उसंगको रात भरिको संसर्ग म बाट एक भुगोल पर भयो, त्यो निमेषमा र माया जागेर आयो । मलाई आफ्नो धरातल र कर्म प्रति पहिले चोटि अफ्ठ्यारो लाग्यो ।

उसले किन एक छिन ढिला जाउँ भनेर भनि, मलाई स्पष्ट थियो । उ लोग्ने मान्छे थिईन । म लोग्नेमान्छेको प्रतिनिधि थिए । महरु बाट उब्जेको ब्यबहार देखियो । यदि आवश्कताहरु दुबै को भए, हाम्रा मान्यता छिट्टै परिबर्तन हुन्छन्, हुन पनि पर्छ । तर आबश्कता र बाध्यता को बिचमा मैले कारोबार गरे जस्तो भयो मलाई राम्रो लागेन । यो नहुन पनि सक्थ्यो । तर मेरो अनुमानले मलाई पिरोल्यो ।

बिचारहरु कति सापेक्षिक हुन्छन, रातको अघिल्लो कुनामा मलाई मीठो लागेको मेरो मान्यता झिसमिसेमा खल्लो लाग्यो । बबितालाई यो मान्यताको स्वाद एउटा होला । अर्को लोग्ने मान्छेलाई अर्को । बिवाहित लाई एउटा, नारीलाई अर्को ।

चिया संगै उ बिदा भई । म पनि ।

मलाई बबिताको बारेमा जान्न मन लाग्यो । मलाई बबिताको नाम जान्न मन लाग्यो । मलाई बबिता को हो जान्न मन लाग्यो । मलाई बबिताको सत्य जान्न मन लाग्यो । किन उपलब्ध भई उ मेरा लागि, महरुका लागि । मनले नचाहेको भएपनि उसले आफुलाई पस्की, महरु सामु । यो पनि हुन सक्छ, उसले महरु लाई खोजि । मेरा जस्तै उसका पनि आवश्कता हरु जागे । जे पनि हुन सक्छ । तर मेरालागि यो दुई मा के हो भनेर जान्न जरुरी भयो । कारण दोस्रो हुँदा मलाई ढुक्क हुन्थ्यो । बिचार हो, म उसंग को समयलाई मीठो सम्झनाको रुपमा राख्ने थिए । अनि उसले पनि शायद । तर होईन, यदि कारण पुरै पहिलो भए, म आफुलाई त्यहि हुलमा भएको पाउँथे, जहां म जस्ता कयौ महरु यौवन किनि रहन्छन । जहां कयौ बबिताहरु आर्थिक आवश्कता को नाम संगै आफ्ना रातहरु बेचिरहन्छन । यो काठमाण्डौं हरु को सत्य हो । यो महरु को सत्यो हो । यो बबिताहरु को सत्य हो ।

त्यो बेला त्यस्तै भयो । दैनिकि ले छोप्यो । बिचार त्यसै सेलाएर गएको थियो । फेरि मैले रात बिताएकि केटिको सोधिखोजि दिन मा गर्न मलाई मेरो प्रतिष्ठाले कहां दियो र !

माईक्रोमा उसलाई देखेको दिन त्यसै बित्यो । हप्ता बित्यो । महिना हुन लाग्यो । तर पनि उसलाई देखेपछि, पुराना जिज्ञासा फेरि जान्न मन लाग्यो । एकदिन उहि पुरानो साथीलाई फोन लगाए । बबिता को बारेमा जान्न मन लाग्यो । उसैले भन्यो । बबिता ले काम छोडि रे । फोन न. पनि छैन रे । ४ महिना भयो रे, उसले कामछोडेर मलेशिया गएको । साथीले नै भन्यो । यहां मोज गरी, मलेसिया गई । यहि निचोड दियो उसले बबिता को ब्यक्तित्व लाई । मैले सुने । सुनि रहे । मलाई अप्ठ्यारो भयो । मेरो अधुरो अनुमान, लगभग सत्य भएको थियो । उ यहि शहर मा थिई । र पनि उसको बबिता भन्ने ब्यक्तित्व मलेशिया पठाई । काठमाण्डौमा यादहरु छोडेर । यो उसको सत्य हो ।

‘बबिता भन्दा राम्री छे, genuine, जान्छस त??’

साथीले झस्कायो ।

म आधा सत्यमा थिए । मैले हुन्छ पनि भनिन हुन्न पनि !!!

यति नै !

meaninglessthinkings@somewhereondearth

एउटा आशा!

2008-06-07T20:18:00.000-07:00

त्यो कुनै नौलो शनिबार थिएन । आशा सधै जसो बिहानको नुहाई धुवाई सकेर चोक पुगिन् , पिपलमा पानी चढाउन । लामिछाने दिदी र शान्ता भाउजु पनि संगै पुगिसक्नु भएको थियो । आशा पिपलमा पानी चढाउँदै घुमिन् । शायद अन्तिम फन्को थियो होला, शान्ता भाउजुले प्याच्च भनिन्

‘ के हो आशा, तिमीलाई त बुढाले बहिनी ल्याईदिनुभएको छ रे! अब त हामी संग के हिड्थ्यौं होला!!’

आशा खंग्रङ्ग भईन् । एक कान दुई कान सुने पनि यस्तो प्रष्ट संग कसैले भनेको थिएन्, बुढाले कान्छी ल्याएको कुरा । अब नचाहेर पनि शंका गर्न बाध्य भईसकेकि थिइन् । शायद शंका भन्दा बढि, बिश्वाश गर्न बाध्य भईसकेकि थिइन्, मनले जति नै नचाहे पनि ।

हातको कलश कसो खसेन । बत्ति बाल्न पनि बिर्सिछन् । लामीछाने दिदी ले कुरो मिलाउने प्रयास गरिन्

‘अब बजारका कुरा सुनेर पनि हुन्छ र, के के सुनिन्छ के के नि छोरा मान्छे कुरा । घरमा ठिक भएर आए भईहाल्यो नि । कागले कान लग्यो भनेर किन चित्त दुखाउने?’

शान्ता भाउजुले अरु के के भनिन्, कुन बेला छुट्टिईन्, आशालाई केहि थाहा भएन् । मनमा सियो रोपिईसकेको थियो । उनि घर पुगेर ओछ्यानमा थ्याच्च बसिन् । उनलाई गाह्रो भयो । कस्तो कस्तो सास नै रोकिएको जस्तो । हिजो अस्ति सुनेको हल्ला आज उनको घर सम्म आईपुगेको थियो, लगभग सत्य भएर । उनलाई भुंईनै नभएको जस्तो भयो ।

बिहानको स्कूल; बाबु र नानी दुबै उठिसकेका थिए । जसो तसो टिफिन बनाएर स्कुल पठाईन् । बैशाखको महिना बिर्तामोडमा गर्मि नै थियो । घरको गारो(wall) उठाएको भएपनि छत ढलाई गरेको थिएन, जस्ता राखेको । कोठा तात्दै गयो । यता आशाको मन भने सिसो हुदै गयो । उनले बह पोख्न पनि सकिनन् , उनि बग्न पनि सकिनन्…………..

क्रमश:...........
meaninglessthinkings@somewhereondearth.

...........

कहां जानु, कसलाई भन्नु, को संग सोध्नु? । यो यस्तो बेला थियो जसले, पल पल पीडामा त डुबाउँछ तर जसको निकास भनेको त्यहि पीडालाई अगाल्नु मात्र हुन्थ्यो । अब आशाको आश भने पनि जे भने पनि त्यहि नचाहेको, नरोजेको सत्य स्विकार्नु थियो । उनको जीउ पुरै लल्याक लुलुक्क भईसकेको थियो । खाना बनाउने त परको कुरा पानी सम्म भर्न जान सकिनन् । डाँको छोडेर रुनु पनि कसरी, नरुनु, आँशु थाम्नु पनि कसरी? किन समयले बेला बेला जीवन मा यस्ता पल हरु ल्याईदिन्छ ?

आशाले एकै छिन आत्महत्याको नसोचेको पनि होईन, तर दुई बच्चाकि आमाले त्यो गर्न सक्ने आँट कहां!! उल्टा जीतबहादुर लाई र त्यो असति केटिलाई छिनाउँ जस्तो रिस पनि उठ्यो तर त्यो भावना जसरि उठेको त्यसरि नै हराएर गयो ।

…………………………

१९ बर्षको कल्लकलाउँदो बैशं ले ढकमक्क फुलेकि थिईन् । दार्जिलिन्ग कि केटि फुपकमा आउँदा, फिक्कल बजार। माथि आईतबारे गुल्म बाट जितबहादुर आईरहन्थ्यो । हुन त अरु पनि आउँथे, जिस्काउँथे । तर जितबहादुर भने हांसी मात्र रहेन्थ्यो । त्यहि हाँसोले आशालको मन चोरेर लग्यो ।

भागेर पनि कहां जानु थियो र त्यो बेला । त्यहि माथि ईलाम, कटुवाल दाईकोमा । जितबहादुरको साथी । बिहे गरेर उनिहरु माथि माई पोखरि पुगेका थिए । घर परिवार मा सजिलै मान्नु होस भनेर पोखरि का ९ वटै कुनामा धुपबत्ति बालेका थिए । आशाले पोखरिको माईधामकुना मा नुहाउँदा जितबहादुर ले ब्याग समातेर पर बसेको थियो । जितबहादुर ले आशालाई एकोहोरो हेर्दा आशाले लाज मानेकि थिईन् ।

दिनहरु बित्तै गए । बुहारि भित्राए पनि जितबहादुरको घरमा अंशबण्डा भयो । बाहुनडांगिमा डेढ बिघा जग्गा र अलिकति सम्पत्ति । यहि बिच जितबहादुरको सरुवा भयो, चारआलि ब्यारेकमा । त्यहि जग्गा बेचेर बिर्तामोडमा २ कठ्ठा जग्गा किनेका थिए । बस्न चांहि डेरामा ।

शुरुमा छोरो नै भयो । जितबहादुरले खसि काटेर ब्यारेकमा भोज दिएको थियो । दार्जिलिन्ग, माइतिको मन के थामिन्थ्यो र ? उतै बोलाए । आमा छोरी रात भरि रोए । काख भरि को नाति पाएपछि आमा पनि दंग्ग पर्नु भयो । पुराना कुरा सबै हराए । आशालाई पुर्याएर, जितबहादुर फर्केको थियो । आशा डेढ महिना पछि फर्केकि थिईन् ।

………………………………………….

बच्चा भएपछि, परिवारमा पहिले जस्तो लोग्ने स्वास्निको स्वतन्त्रता, एक अर्थमा सांघुरिको थियो । राम्री भएपनि आशाको रिस चाहि कडा थियो । मुख पनि उस्तै । बच्चाले, घर सजाउन कहां दिन्छ र ? चुप लागेर के बसि दिन्थ्यो । आशालाई झनक्क रिस उठ्थ्यो । हेरि दिने नि कोहि छैन । एकै छिन तरकारि काट्न थाल्यो, लिपस्टिक लगेर टिभिमा दलिदिने । मरि मरि लुगा मिलाएर राख्यो, तानेर पिसाब नै गरि दिनु पर्ने ।

जीतबहादुर, खेलाउने मात्र । लुगा फेराउन र दिसा पिसाब सफा गर्न उसको पौरुषताले कदापि दिदैनथ्यो । दार्जिलिन्ग मा उहि नेपालि समाज भएपनि आशाले त्यति साह्रो त देखेकि थिईनन् ।

‘एकै छिन समाते, जात त जादैन होला?’

‘मेरो काम छैन? अब एस्को गु मुत सोहोर्छु ?’

‘पाए पछि सोहोर्नु पनि पर्छ, आफ्लै लिंड हुन्’

‘तंलाई के खान ल्याएको त ‘

‘तिम्रो नोकर्नि हुं म? भगाउने बेला मा के के भन्यौ “ उनि अझ मुख छोड्न थालिन ।

जति नै रिस उठे पनि जितबहादुर को एउटा राम्रो गुण थियो । आफ्ना समकक्षि साथी हरु जस्तो उस्ले स्वास्नि लाई हात चाहि हालिहाल्दैनथ्यो । आशालाई यो कुरा सबै भन्दा राम्रो संग थाहा थियो । अनि यो कुरामा उसलाई एकदम खुशि लाग्दथ्यो ।

आशा बढि बोल्नथाले पछि, उ बजार तिर जान्थ्यो । तास को लत, बेलुका अबेर आउँदा अलि अलि ठुस्स गन्हाएको हुन्थ्यो । दुबै नबोलि सुत्दथे । बिहान जस्ताको तस्तै ।

बाबु ठुलो हुदै गयो । आर्मिको जागिर, रासन पानी र तलब त आएको थियो । दुईजना हुदां ठिकै थियो तर अब टुम टुम हुन् थाल्यो । कहिले बाबु को औषधि त कहिले नया कपडा । बिस्तारै बढेको खर्चले आशालाई ब्यबहारिक बनाउँदै गयो । उनले ब्यवहार टाल्न, चलाउन रामै संग सिकि सकेकि थिइन् ।

बाबु स्कुल जान थाल्यो । बढेको खर्च संगै आशाले धेरै सोचेर, मन दह्रो बनाएर सोधेकि थिईन्

‘बाबु स्कुल जान थाल्यो, दिन भरि तेसै बस्छु । अल्छि पनि लाग्छ । तान राखौ कि क्या हो?’

‘जे जे राख्न मन लाग्छ, राख ।‘

‘ऊन पनि ल्याइदिने मान्छे भेटेकि छु, राखौं त?’

‘अब मैले उद्घाटन गर्नु पर्ने, मन लाग्छ भने राख् ।‘

उ चुरोट सल्काउदै निस्कियो । आशा नहाँसे पनि भित्र भित्र गदगद् भएकि थिईन् ।

ढाका को ब्यवसाय राम्रै चल्यो । महिना भरको कमाईले सानो तिनो गर्जो टर्न थाल्यो । २-४ रुपिया जोगिन पनि थाल्यो । जितबहादुर को पनि बढुवा भएर हल्दार भएको थियो । तर सरुवा पनि । धनुट्टा जानु पर्ने । घर बनाएर मात्र जाने भन्यो । जसो तसो जोर जाम गरेर घर सारेर मात्र गयो, धनकुट्ट सल्लेरि ब्यारेक मा ।

२ महिना, ४ महिना मा आउने गर्थ्यो जितबहादुर । रहंदा बस्दा, आशाले छोरी पाईन् । छोरी पनि हुर्किन थालि । यसपालि हुर्काउन आशालाई सजिलो थियो । बाबुले सानो तिनो काम गरि हाथ्यो ।

कहां दार्जिलिन्ग को युवा सपना, कहां दुई बच्चाकि आमाको मातृत्व र घर व्यवहार बुझाई । कहां जितबहादुरको हासेर जिस्काउने बानि, कहां छुट्टिमा घर खर्च संगै धनकुट्टे बिस्कुट बोकेर आउने जिम्मेबार पिता । आशा खुशि नै थिइन् । सुखि नै थिईन् । हुन त अल्लारेपन को जस्तो जिस्किने, चल्ने , रिसाउने र फकाउने त हुन छोडिसकेको थियो तर आशा र जीतबहादुर बिच लोग्ने र स्वास्निको आधारभुत बास्तविकता र ब्यवहार सुमधुर चलेको थियो । यो अर्थमा आशा भाग्यमानि नै थिइ ।

समय चल्दै गयो । आशालाई ब्यवहारिक आईमाई भईसकेकि थिईन् । जीतवहादुरको घनकुट्टा सरुवा भएको पनि ७ बर्ष भईसकेको थियो । २-४ महिना मा आउने १० दिन जति बस्ने । खोई ब्यवहारले हो कि के ले हो, आशा धनकुट्टा भने कहिले गईनन् । जितबहादुर ले हिड पनि कहिले भनेन ।

……………………………………………………….

नानि, बाबु स्कुल बाट फर्कि सकेका थिए । आशा अझै खाटमा बिगत पल्टाएर बसेकि थिई ।

‘ममि भोक लागो’ बाबु उफ्रिन थाल्यो । भान्सामा केहि नदेखेपनि झनै कराउन थाल्यो ।

‘ला मेरो मासु खा’ सबै रिस छोरोमा थुपारिन् । उ ढाड दुखेर रोयो । आशा ले थाम्न सकिनन् । मनको भक्कानो यहि फुटालिन् । नानी चाहि दादा र ममि रोएको देखेर रोईन् । आशाले दुबैलाई अंगालो हालिन, तिनै जना तिन भाव का साथ रोए ।

“जाउ, चाउचाउ खादै गर, मलाई संन्चो छैन । भात एकछिनमा खाउँला ।“ पैसा पाएपछि नानी बाबु दंग् भएर गए ।

आशाले आफुलाई संम्हालिन् । ढिलै भएपनि तरकारि काटेर बसाईन् । बिर्तामोडमा ग्यासं थिएन् । दाउराको धुंवाले हो कि के ले हो आशाका आँखा भने रसिला नै थिए ।……………………………….

क्रमश:..

meaninglessthinkings@somewhereondearth.

भाग २ बाट अगाडि,

……………………….

निकास के त? गर्ने के? अब के हुन्छ ? म कहां जाउं ? कसलाई सोधौ, के भनौ? हप्ता दिन बिति सकेको थियो । रिस मरे पनि आशाले यि प्रश्न को उत्तर भेटेकि थिईनन् । एक अर्थमा भन्दा ब्यवहार र जिम्मेवारिले रिसलाई दबाएको थियो । नत्र दार्जिलिन्गकि हठि आशा, लोग्नेले स्वास्नि ल्याउदा किन दिनौ सम्म सुंक सुंक गरेर बस्दथिन होला र??

माईत जाउँ जस्तो पनि भएको थियो । तर अंह कहां जाने र? उनको घर भनेको पनि संसार भनेको पनि त्यहि थियो । कहां छोड्न सक्थिन र? भविष्य र बिगत को कल्पना र सम्झनाको अफ्ठ्यारो दोसाध मा आशाका दिनहरु बित्न थाले । बोलिरहने जिस्किरहने आशा अब गह्रौं भईसकेकि थिइन् । हितैषी संग के कुरा गर्ने ? जीवनको सबै भन्दा ठुलो भावनात्मक चोट त उनको जीवन साथिले नै लगाएको थियो । उनले जो संग सारा जीवन बिताउँछु भनेर संसार छोडेर आएकि थिईन आज उसैले उनलाई सबै भन्दा एक्लो बनाएको थियो । तर पनि आशाको मनमा रिस भन्दा आँखामा आसुं नै थिए । रात छिप्पिसकेको थियो । कान्तिपुर एफ एम गित सुनिता सुब्बाको गित बज्यो ।

“थामेर किन छोड्यौ हात हरु, रोजेर किन तोड्यौ साथ हरु

छोडेर गयौ सारा याद हरु, रोएर बिते मेरा रात हरु

………………………..

दुई किनार हरु छोएर बग्ने, तिम्रो बानि मैले चिन्न सकिन

तिमी बग्यौ कुन सागरमा मिल्न, लहर हरु मैले भुल्न सकिन ।

……………………...

धेरै बहार हरु लुटेर भाग्ने तिम्रो काहानि मैले बुझ्न सकिन

तिमी उड्यौ कुन बसन्त भेटन, ओईलिएर फेरि म फुल्न सकिन

थामेर किन…….

………………………..

दार्जिलिन्ग देखि नै सुन्दै आएको भए पनि आएको भए पनि आज उनलाई यो गित उनकै लागि गाएको जस्तो लाग्यो । गित मै डुबिन् । त्यहि फिक्कलको उमेर र जीतबहादुर को हासो सम्झिन । त्यो उनको बिगत थियो । आज नानी र बाबु काखमा छन । जित बहादुर कहां कहां । यो उनको बर्तमान ।

समय त्यसै बित्दो रहेछ । दुई दिन चार दिन गर्दा गर्दै महिना सम्म कट्यो । आशाले जीवनको सत्य निलि सकेकि थिईन् । दिनचर्यामा बदलाब आउनु स्वाभाविक थियो । तर दिनहरु सँगै आशाका बानि ब्यबहार मा पनि महत्त्वपुर्ण परिवर्तन हरु देखिएका थिए, जुन क्षणिक कदापि थिएनन् । बोलिरहने आशा गमि भईन्, कुरा बिचारेर मात्र बोल्ने । बोल्दा ठाउँमा नै पेच पर्ने गरि बोल्ने । रिस बढि उठ्न थालेको थियो । सानो सानो काम बिगार्दा नानी बाबुले पिटाई खानु सामान्य जस्तो भएको थियो । परिवर्तन संसारको नियम हो, फरक यति मात्र हो, कहिले थाहा हुन्छ कहिले थाहा हुन्न । कहिले मीठो हुन्छ कहिले तितो ।

………………………………………………..

एक सांझ जितबहादुर आईपुग्यो, धनकुट्टा बाट । हंसाई उस्तै, फरक यति मात्र थियो, उसले बर्षौदेखि राखेका जुंगा फालेको थियो । संधैजसो पहाडे खसिको मासु र नानि बाबुलाई धनकुट्टे बिस्कुट अनि त्यहि आर्मी को हिडाई ।

आशाको मुहार मा जीतबहादुर आउँदा हुने चमक देखिएन । स्वभाविक थियो । उ बोडि र फर्सिका मुन्टा केलाएर नै बसि । चामल पखालेर नै बसि । न चिया, न पानी । न स्वागत को हांसो, न आंखाको भाका । उ कुनै हिसाबले पनि जीतबहादुर कि पुरानी आशा थिईन।

जीतबहादुर ले यो बदलाब देख्न सकेन । हुन पनि उ घर आएको थियो । आफ्ना लुकाउनु पर्ने सत्य लुकाएर, बोक्नु पर्ने दायित्व बोकेर । पानी, नानी ले लगेर दिई । स्टिलको गिलास, केटाकेटि को हात । फोहोर थियो । आधा खाएर फाल्यो । आशालाई जीतबहादुर को यो बानि राम्रो संग थाहा थियो । उ जुरुक्क उठेर कागति पानी बनाउन पनि सकिन । बरु निकै बेरपछि चिया बसालि । आशा धेरै केहि बोलिन । खालि जीतबहादुर ले सोधेको कुरा को छोटो र सटिक जवाफ मात्र दिई ।

खाना पाक्यो । मासु पनि । यति बेला सम्म जितबहादुरले पनि आशालाई रिस उठेको छ भनेर नापी सकेको थियो । आफु संग नै हो भनेर थाहा पाए पनि कारण के होला उसलाई थाहा थिएन । उसै त धेरै नबोल्ने, उसलाई आशाको रिस राम्रो संग थाहा थियो । यता उता कै कुरा गर्यो ।

‘के भयो आशा तंलाई?’ भनेर सोध्न चाहेन, सोध्न सकेन ।

खाना पछि नानीबाबु र जीतबहादुर एनटिभि को जिरिखुर्सानि मा रुमलिए । आशा जुठो घरधन्दामा लागिन् ।

१० बज्यो । नानी बाबु आफ्नो कोठामा लागे ।

आशा द्विविधामा परिन् । लोग्ने संग सुत्ने कि नानीलाई लिएर । चटक्क जान पनि सकिनन् । अनि बल्ल बल्ल फर्केको श्रीमान संग नजिकिने निहित चाहाना पनि जागेन । खालि एउटा अफ्ठ्यारो मात्र अनुभव भईरह्यो । न आशालाई अब जीतबहादुरले मलाई जबरजस्ति गर्छ भन्ने डर आयो , न फर्केको श्रीमानको न्यानो अंगालो मा बाधिने चाहाना नै । कुनै अपरिचित ब्यक्तिसंग बिताउनु परेको अफ्ठ्यारो मौन समय जस्तो । न एकले अर्कासंग आंखा जुधाउन सकिने, न बार्ताको सुरुवात गर्न सकिने । खोई के ले रोकेको जस्तो । आशा यहि अफ्ठ्यारो परिस्थितिमा रुमलिईरहिन् । जितबहादुर खाट्मा पल्टेको थियो । चुपचाप थियो, तर निदाएको थिएन । उसले आशाको ब्यवहार परिवर्तन र डरलाग्दो मौनता पढिसकेको थियो । अनि आशाले पनि, जितबहादुरले यति थाहा पाईसकेको छ भनेर प्रष्ट रुपमा थाहा पाएकि थिईन् । यहि जानकारि ले आशामा झन् अफ्ठ्यारो उमारेको थियो ।

केहि छिन लुगा मिलाएको जस्तो पनि गरिन, कहि छिन कपाल कोरेको जस्तो । केहि सोच्न सकिनन् । खालि मन बिगत र बर्तमान अनि कता कता को कल्पना मा उडिरह्यो । घरि दार्जिलिन्गमा, घरि फिक्कलको चिया बगानमा, जुठा छुर्पीमा त घरि छाति माथि गाडिएको सौता रुपि शुल मा ।

आशालाई जीतबहादुरले आफै के भयो भनेर सोधोस जस्तो लागेको थियो । अंह, जितबहादुरले केहि सोधेन। कस्तो निष्ठुरि !! केहि लागेन । आशाले बत्ति निभाई र अर्को पट्टि फर्केर सुत्ने प्रयास गरि ।

निन्द्रा दुबैलाई थिएन । मौनताले निकै बेर ठाउँ लियो । जीतबहादुर आशा पट्टि फर्कियो । तर उसलाई छोएको थिएन् । आशालाई आफै देखि डर लागि रहेको थियो । अब म के गर्छु भन्ने जस्तो ।

शायद जीवनको बिडम्बनाहरु मध्ये एउटा यो पनि हो: महिनौ देखि परदेशिएको आफ्नो जीवन साथी आज आफ्नो नजिक हुदा न्यानो अंगालोमा अंगालिन नसकिने । शायद, आत्म सम्मान प्राप्ती भन्दा ठूलो हुन्छ । समयको यो बिन्दु मा आशालाई आफ्नो जीतबहादुरसंग नजिकिन उसको आत्मसम्मानमा लागेको चोटले नै रोकेको थियो ।

……………………………………………….

जीतबहादुर आफै नजिकिन खोज्यो । आशा चलमलाईन्, निशब्द बसि रहि । जीतबहादुरले अलिक सामिप्यता खोज्यो , आशाको जिउमा अधिकार खोज्यो ।

आशा एकै चोटि पोखिई । ‘पर्दैन छुन, अर्कालाई ।‘ जितबहादुरको हात पर हुत्याइदिई । यो यस्तो क्षण थियो जसलाई आशाले दबुन्जेल दबाएकि थिई । तर सकिन । भनिन्छ नि, कति हारहरु हामीले हारे पनि लाचार भएर हार्न चाहान्नौ । आशाले चुपलागेर आफुलाई जीतबहादुरलाई समर्पण गर्न सकिन । उसको मन ले मानेन । उसलाई रिसाउनु थियो । कराउनु थियो । पोखिनु थियो । भित्र मनको चोट थियो । आत्मा मा लागेको । उ रिसाई, कराई, गालि गरि, रोई । सबै बेदना पोखि । जे भए पनि आखिर पोख्ने त जीवन साथी संग न हो ।

……………………………………………..

जीतबहादुर एकनासले बसि रह्यो । नाई, होईन पनि भन्न सकेन ।

उ पनि परम्परागत समाजमा हुर्केको पुरुष थियो । स्वास्नी संग गल्ति स्वीकार गरेर माफिको बिन्ति पनि गर्न सकेन । न नै बाउ बाजे ले जस्तो ‘मर्दका १०० वटि हुन्छन्। खुट्टाका जुत्ता जति फेरि पनि तंलाई के?’ भन्ने जस्ता गालि गरेर बिजयी नै बन्न सक्यो । न त उलाई उसको पौरुषताको आत्म सम्मानले हार मान्न दियो न भने उ रोई रहेकि आशालाई गालि गरेर आफु जोगिन सक्यो ।

दुबै बोलेनन् । आशा को रुवाई बिस्तारै सुंक सुंक भयो । झगडा निशब्द सकियो । दुबै एउटै खाट्मा सुतेका थिए, एक अर्का संग कोषौं टाढा भएर ।……………………

क्रमश:

meaninglessthinkings@somewhereondearth

अन्तिम भाग।
…….बिहानी को उज्यालो संगै आशाको संसार अर्को भईसकेको तियो । जीतबहादुर केहि दिन बिर्तामोडमै बस्यो । उ र आशा बीच अत्याश्यक कुराहरुमा मात्र बोलचाल भयो । उनिहरु संगै बसे पनि एक अर्का संग धेरै टाढा भईसकेका थिए । दुबैले एक अर्कालाई धेरै हद सम्म गुमाईसकेका थिए । यो नि:शब्दको पराईपनबाट दुबै पीडित थिए । फरक मात्र कारणमा थियो ।
एक बिहानी, झिसमिसे संगै जितबहादुर ले जाने तयारि गर्यो । न उसले आशालाई केहि भन्ने आँट गर्यो, न आशाले प्रष्टसंग सोध्न नै सकिन् । रातै भए पनि आशाले चिया त बनाईन् तर उ नखाई हिड्यो । आशालाई चसक्क बिझ्यो ।
बिहानीको चर्को घामले दिन बोलायो । एक दिन, दुई दिन; समयले आशालाई सत्य संग अभ्यस्त बनायो । भनिन्छ नि, सत्य अंगाले पछि सजिलो हुन्छ । आशालाई त्यहि भयो । हो पीडा त थियो तर त्यसलाई समातेर बस्यो भने जीवन कहां संम्भव देखिन्छ र? अन्त्य जे भएपनि शायद भोगाई त हो जीवन । त्यहि माथि दुई बच्चाकि आमा, कहां लोग्नेले सौता ल्याएको बिरहमा रोईबस्नु, तड्पिई बस्नु । आशा बिस्तारै पुरानो लय मा फर्किन् ।

जितबहादुरले पुगेर फोन पनि गरेन । पछि पनि गरेन । आशाले पनि फोन गरिनन्, गर्न मन लागेन । भित्र चित्त दुखेको थियो । त्यसै त कसरि मान्छ, मन ।
ब्यवहार हो, चलायो भने त्यसै चल्दो रहेछ । अपुरो भएपनि आफ्नै घर भएकाले डेरा भाडाको समस्या थिएन । ढाकाको ब्यवसाय ले थोर बहुत पैसा आईरहन्थ्यो । दैनिक दाल चामलको खर्च त्यसैले टर्दथ्यो । रह्यो नानी बाबुको स्कुलको पैसा, पहिले पनि ४-५ महिनामा मा तिर्ने गरेको। त्यसले पिरोलो पार्दैन थियो ।
लियो भने कति सजिलो छ, जीवन । बुढा कान्छी ल्याएर परदेशीएका, जेठि छोराछोरि सहित घर सम्हालेर बसेकी, आफ्नै ईलम गरेर । देख्‌नेलाई आशाको घर यस्तै एउटा घर देखिन्थ्यो । हुन पनि, नानी बाबु को जीवन मा खासै ठुलो परिवर्तन आएको थिएन् । तर आशाको मनमा एक्लोपनले जह्रो गाडेको थियो । जे भएपनि लोग्ने हुदाको र नहुंदाको स्वास्नीमान्छे मा ठुलो फरक हुन्छ, खास गरि हाम्रो घर समाजमा । यसैले त होला १५औं बर्षसम्म पनि हराएका, नफर्केका, भए नभएका लोग्ने लाई लिएर हाम्रा नारीहरु निर्जल ब्रत बस्ने, सिंदुर लगाउने, पोते लगाउने ।
आशा अपवाद थिईनन् । सिंदुर उनले लगाउन छोडिनन् । पोत लगाउन छोडिनन्, ब्रत बस्न छोडिनन् । तर पनि उनको समस्या लोग्ने हराएको वा नफर्केको भन्दा पनि लोग्नेको भाग लगाईएकोमा थियो । अनि त्यो भाग पनि उनको आफ्नै लोग्नेले लगाएको थियो ।
शायद यो ‘लोग्ने’ भन्ने सम्बन्धमा हाम्रा नारीहरुको मन केटाकेटीको जस्तो हुन्छ । सबै भाग आफ्नो पार्नु पर्ने । बाड्नै परे पनि सबै भन्दा ठुलो भाग आफुलाई अवश्य पार्नु पर्ने । चाहे त्यो ‘भाग’ राम्रो होस वा ठिकै । कत्रो मोह, कत्रो माया ।
तर अर्को तिर, हाम्रो समाजका पुरुषको मन चाहि मध्य शताब्दिका साहसि योध्दाको जस्तो । स्वास्नीमाथि जितेको राज्य सरि, पूर्ण आधिपत्य चाहिने । total possession !! अनि फेरि योध्दा न हुन्, एउटा राज्य मात्र जितेर कहां हुन्छ र?
शायद यि सबै समानुपातिक कुरा हरु हुन् । सोचाई संगै परिभाषा बदलिने । आधार(reference) संगै सत्यको मात्रा घटबढ हुने ।
आशाले आफ्नो वरिपरि हेर्ने थालिन् । आफ्नो लोग्नेको राज्य बिस्तार र आफ्नो ‘भाग’को समानुपातिक सत्यको लेखाजोखा गर्न थालिन् । बिर्तामोड बिकासतिर लम्केको शहर भएपनि बासिन्दाहरु पहाडबाट नै झरेका थिए । गांउ, घरमा दोहोरो स्वास्नी भएका ‘लोग्ने’हरु अपवाद थिएनन् । समाजको त्यो सत्यले आशाको मनमा जीतबहादुर माथिको चित्त दुखाईको मात्र घटायो । तर आशालाई दोहोर स्वास्नीको सत्य अफ्ठ्यारो लाग्न छोडेपनि, दोहोरो स्वास्नी ल्याउने लाई उनले राम्रो भनेर चाहि मान्न सकिनन् । यहि नापतौलमा जीतबहादुर पनि पर्यो ।
…………………………………………………………………………..

महेश दाई हेर्दा बिशेष त थिएनन् । तर तानको धागो ल्याउने, ढाका लैजाने र पैसाको लेनदेन उ संगै हुन्थ्यो, आशाको । तर पनि उनि बोलि रहेने, जिस्कि रहेने, हांसी रहने मान्छे थिए । उनको ब्यवहार बडो प्रष्ट थियो । पैसाको कारोबार सफा संग राख्ने । आशालाई महेशदाईको ब्यवहार मन पर्दथ्यो । जीतबहादुरले सौता हालेपछि गाँउका अरु मान्छे आशासंग खुलेर कुरा गर्न डराए पनि महेशदाईले जिस्काउन छोडेका थिएनन् ।
दिनहरु संगै, आशाको पुरानो हास्ने, रिसाउने, जिस्कने बानीहरु पनि महेशदाईको आगमनले बोलाउन थाल्यो । हुन त अरु पनि मान्छे हरु आउँथे, तानको काम लिएर । तर आशालाई महेशदाईको आगमन राम्रो लाग्दथ्यो । हुन पनि उनले आशाको व्यवहार संगै नानी बाबु को पढाई सम्म सबै कुरा सोधि दिन्थे। कुराहरु सुनि दिन्थे ।
एक्लिएकि आशालाई थाहै नपाई महेशदाईको मीजासिलो ब्यवहारले बाँध्न थाल्यो । महेशदाई आईरहोस जस्तो लाग्ने । बोलिरहोस लाग्ने । कुराहरु सुनाई रहुं जस्तो लाग्ने । हुन त महेशदाई पनि बिवाहित नै थियो । तर दुईवटि स्वास्नी नल्याएको । यो पनि एउटा थपिएको गुण थियो, महेशदाईको ।
लोग्ने मान्छे र आईमाई मान्छेको सम्बन्ध पनि अचम्मको हुंदो रहेछ । आशा दिनानुदिन महेशदाईको छांयामा रमाउन थालिन् । उनको प्रत्येक आगमन संगै आशाको मुहार उज्यालो हुन्थ्यो । महेशदाई बढि समय बसिदेओस जस्तो लाग्ने । कहिले ढाकाको नयां डिजाईन देखाएर केहि समय जित्दथिन त कहिले चिया ढिलो गरि पकाएर ।
एउटा नजानिदो तागत ले आशालाई महेशदाई तिर धकेलिरहेको थियो । यो कुरा आशाले थाहा पनि पाईरहेकि थिईनन् ।

महेशदाईको सोचाई भने पढ्न नसकिने थियो । शायद उसले आशाको बदलिदै गरेको देखेको हुंदो हो । तर उसको ब्यवहार न बिसको एक्काईस भयो, न उन्नाईस नै । आशाले डिजाईन देखाईन् भने हेरि दिन्थ्यो । चिया दिए खाई दिन्थ्यो । तर आक्कल झुक्कल छोईएका आशाका हात उसले कहिले समाएन् । काम बिना, कुनै हप्ता दोहोरो आएन् ।

दिनहरु बिति नै रहे । भदौको अन्तिम हप्ता थियो । घाम डुब्न लागेको बेला थियो । आशा बारीमा फाट्ट फुट्ट बाकि रहेका हरिया मकै पोल्दै थिईन् । गर्मी प्रसस्त थियो । पसिना त उनलाई दार्जिलिङ्गमा नै आउँथ्यो, बिर्तामोडको के कुरा । पल्ला घरकि मैया नानीले चिच्याएर बोलाईन्
“आन्टी छिटो आउनु, ट्रंकल छ” उनि मकै त्यसै छोडेर फोन उठाउन गईन् ।
‘संन्चै छेस्”
‘अं छु, तपईं नि?’
‘ठिक छु ‘
‘केटा केटि को के छ’’
‘राम्रो छ, नानीलाई जरो आएको थियो, अहिले ठिक छ ।’
‘अरु कुरा ठिक छ, कृष्णदाईको हात ११ हजार पठाएको छ । बुझेर खर्च चलाउँदै गर्नु । पराजुलि ठेकेदार संग कुरा गर्दै गर्नु, दशै अगाडि छत ढलाई गरिदिउंला । रंगलाउन त्यस्तै होला, अब यता पनि घरखर्च पुर्याउनु पर्यो । ल अरु कुरा पछि गरौला ।‘
यति भनेर जितबहादुर ले फोन राख्यो ।
आशा बिस्तारै घर फर्कन् । पश्चिममा घाम आधी बांकि थियो । उनलाई अचानक आएको खुशिले थिचेको जस्तो भयो । उनि दंन्ग भईन । जीतबहादुर संगको रिस, चित्त दुखाई सबै हराएर गयो । उनले त्यो महेश दाई पनि बिर्सिन, पोल्न हालेको मकैका घोघा पनि । उनका जीवनका साना तिना समस्या र सबै उजुरी निमेषमै बिलाएर गए । लोग्ने को एउटा बोलिले नारीको सोचाईमा कत्रो प्रभाव पार्दो रहेछ, प्रष्ट देखिन्थ्यो आशाको अनुहारमा, आंखामा । उ पूर्ण खुशी देखिन्थिन् । चार पांच महिना देखि सम्पर्क नगरेको जीतबहादुरको एक मायालु बोलि नै काफि थियो, आशाको मन फर्काउन । कहां पहिलो प्रेमको बेजोड तागत, जसले आफ्नो सारा घर, सम्बन्ध त्यागेर जितबहादुर संग आउने शक्ति दिएको । कहां लोग्ने को एउटा गल्ति, जुन अक्ष्यम्म थिएन्, आशाको लागि । अरु तनाब जे भएपनि जीतबहादुर ले माया गर्छ भनेर आशालाई राम्रो संग थाहा थियो । अनि उनले जीतबहादुरलाई गरेको माया एउटा सौताको सम्बन्धले कहां पखाल्न सक्थ्यो र । आशाको रिस कहिले लामो हुन सकेन । उनि मन मनै पुलकित भईन् ।
आशा अग्लिएका सुपाडि संगै कल्पनामा अकाशिईन् । ढलाई गरेको छत, थपेका कोठाहरु । दुई श्रीमतीलाई संगै राखेर टिका लाउँदै गरेको जीतबहादुर र उसको त्यो मीठो हांसो । ……………………
यो 'आशा' यति नै ।
meaninglessthinkings@somewhereondearth.

म मतदान अधिकृत हुदां ।।।

2008-03-31T19:22:00.000-07:00

फिल्डको काममा एकोहोरिएको रहेंछु । सेल फोनको रिङ्ग टोनमा celine dion “.. im alive…” गाउन थालिन् । म झसंङ्ग भए ।
फोन हेरेको हाकिमको रहेछ । कुराहरु जे सुकै भन्नलाई होस, काम लगाउन वा ‘बाबु, तेरो प्रमोशन भयो भन्न’ मलाई हाकिमको फोन उठाउन साह्रै गाह्रो लाग्दछ । उसो त म अफिसको काम नगर्ने मान्छे पनि होईन । तर पनि भनिन्छ नि ‘घोडाको पछाडि र हाकिम को अगाडि धेरै बेर नबस्नु ।’ खै कारण चाहिं के हो तर मलाई हरेक पटक हाकिम को फोन आउँदा ‘ब्याट्री सकिएर फोन किन dead भएन’ भन्ने जस्ता भावना आइहाल्छन् । शायद मेरो कमजोरी ।
फोन काट्न मिलेन । ‘ हजुर सर’ भनेर उठाँए ।
‘somewhereondearth जी, कता हुनुहुन्छ ?’
फिल्डमा आफैले पठाएर गरिने यो प्रश्न ले धेरै कुरा बोकेको हुन्छ, नेपालि ब्युरोक्रेसिमा ।
‘हजुर सर, म ललितपुरको लेले मा छु अहिले । alpha sector मा pilot pollution clear गर्दै छौं । तर layer 3 मा पनि analysis गर्नु पर्ने जस्तो देखिन्छ, त्यसैले यहां सकेर फेरि एकचोटि OMC जानु पर्छ । भोलि सम्म मा यहांको सकिन्छ ।“
आफ्नो ठाउँको जानकारि दिएपछि, हाकिमलाई too much technical details ले रिन्ङग्याउनु मा मलाई स्वाद लाग्दछ । त्यसपछि हाकिमको बोलिमा जुन intensity change आउँछ, त्यसले मलाई एक किसिमको सन्तुष्टि दिन्छ । या त यो मेरो नितान्त ब्यक्तिगत बैचारिक संकिर्णता हो जसले हाकिमसंग नभएको युद्धमा मेरो ego को विजय बोध गराउँछ । या भने बच्चाबेला देखि समाजले मेरो मन मस्तिष्कमा गाडिदिएका दिनचर्याका दाउपेच, जुन आवश्यक छन, अनिवार्य छन् भनेर बेला बेला मलाई बोध गराईन्छ प्रतक्ष वा अप्रतक्ष रुपमा ।
तर मलाई खुशि लाग्छ, हाकिम अल्मल्याउँदा ।
‘ठिक छ, ठिक छ” मधुरो स्वरमा यति सुन्दा, म मुसु मुसु हाँसे ।
‘तर काठमाण्डौको काम अहिलेलाई बाकि टिमलाई छोडिदिनुस् । निर्वाचनले अनिवार्य उपस्थिति भनेर बोलाएको छ, पर्सि देखि training छ । भोलि बेलुका सम्म बिराटनगर आई पुग्नु होला । “
चित्तै दुख्यो । कहां फिल्डको काम, कहां चुनावको non-technical प्रशासनिक लेठो । त्यहिं माथि, तराईको security problem. मेरो मनले यहि सोच्यो । यो बोलावट संगै केहि बेर अगाडिका तमाम भावना मेरो मनबाट पर- धेरै पर उडिसकेका थिए । मेरो अनुहार खिस्रिक्क पर्यो ।
चेब्रिएको स्वरमा भने “सर, फिल्डमा थिएं, technical भनेर मिलाउन मिल्दैन?”
“मलाई त खटाएका छन् ।सबैलाई हो । सार्न मिलाउन मिल्दैन, बरु चाडों आउनु”
पुर्वेलि शैलिमा हाकिमले फकाए । बुढा आफै पिडित रहेछन् । फोनमा अब बार्गेनिगं को महत्त्व थिएन ।
‘आऽऽ चुनाव त नहोला’ भन्ने जस्ता भावना पनि आए । एक छिन रिस उठ्यो । अफिस देखि, निर्वाचन आयोग देखि अनि तमाम राजनैतिक पार्टीहरु देखि । एक छिन, सहकर्मि हरु संग भडास पनि पोखें । ‘एक त नयां मान्छे, त्यो पनि technical, सजीलो ठाउँमा पार्ला’ मन यस्तै यस्तै कुरा ले होलो खुकुलो भयो ।
बिकल्प केहि थिएन । ब्याग पोको पारे । भोलि पल्ट यति एयरमा हिमाल देखिने साइड छानेर बसे । हिमाल संगै मन पनि उग्लियो । ‘ऐतिहासिक संविधान सभाको निर्वाचनमा मतदान अधिकृत भएर खट्न पाउनु त ठुलो गर्वको कुरा हो’
एयर होस्टेसले पिनट संगै दिएको टिसि पेपर खेलाउदै थिए । TU को English कितावका 5 stages of grief सम्झेर त्यसैमा लेख्न पुगेछुं
-denial
-anger
-bargaining
-depression
-acceptance
अरु कुरा घटना हरु संगै ,।।।।।
meaninglessthinkings@somewhereondearth

लोग्नेमान्छे !!

2008-03-03T19:56:00.000-07:00

“आफ्नै बुढो लुज बसेपछि, के हुन्छ र?”
यो सुन्ने बित्तिकै मेरो ध्यान अगाडिको सिटमा बसेका उमेरदारी जोडिमा पर्यो ।
“सँगैमा संगिताहरुले १२ लाखको घर बनाए । जग्गा अलग ।“
ति महिलाको कपाल एकदम कर्लिन्ग थियो । मेहेन्दि लगाएको, तर रंग नखुलेको । थोरै खोलेको झ्यालबाट आएको हावाले सुस्त सुस्त उडाइरहने । । लोग्ने मान्छेले क्याप लगाएको थियो । ज्याकेट नर्मल थियो । बोलि मसिनो ।
उ त्यसको लोग्ने हुदै होईन । मैले guess गरि हाले । दुबैको चालढाल र बोलिले लोग्ने स्वास्नि देखिएनन् ।
“जो आयो, उहि संग बसेर खान शुरु गरि हाल्यो । साहु नै जडिया भएपछि, के जोगिन्छ!! आऽऽ म त दिक्क भएसके ।“ मसिनो बोलिमा भए पनि म सुन्दै थिए। कसैले थाहा नपाउने गरि ।
ठिक मेरै अगाडिको सिटमा भएकाले उनको अनुहार मैले राम्रो संग देख्न सकिन । लोग्ने मान्छे चाहिं ति महिला तिर फर्केर कुरा गर्दथ्यो । त्यसैले उसलाई नियाल्न सके । अनुहार मा तिलकोठि । दाह्रि काटेको चिल्लो गाला, छोटो कपाल । काला ओठ । त्यसै नराम्रो लाग्यो । मैले त्यहि देखें ।
बसमा, मेरो निन्द्रा पूरै भागि सकेको थियो । बसका अरु मान्छे आ-आफ्नो ताल मा थिए । मेरो भने पूरै ध्यान ति दुईमा थियो । उनिहरुको बोलि चालि मा थियो ।
उमेर, त्यस्तै २८-३० कि लागिन् । फाल्गुणको महिना । पातलो लुगा, नस्याहारेको कपाल अनि त्यहिं माथि sleevless बाहुला । जाडो त्यति धेरै गईसकेको पनि थिएन । ‘के सुर कि आईमाई रहेछ!!’ मेरो मनले राम्रो मानेन ।
त्यो लोग्ने मान्छे त्यस्तै ३४ को जस्तो लाग्यो । दह्रा हात अनि गढेका आँखा । जुँगा काटेको अनि रुखो अनुहार ।

“हिजो पनि बन्द खुलेको थिएन । साईकलमै राजगढ पुगेकि थिए । एकदम जीउ दुखेको थियो । सांझैमा एउटा बियर ल्याएर कोठामा राखेकि थिए । बेलुका बाबु सुते पछि आधि खाएं । अनि छिट्टै निदाए । राति कति बेला हो ब्युझेछु । घडि हेर्दा १ बजेको रहेछ । बेलुका को बियर आधि बाकिं थियो नै थियो । त्यहि खाइदिए । अनि, बिहान ढिलो उठिएछ । घर धन्दा गर्दा गर्दै ढिला भयो । हतार हतार आएकि, तपाईलाई भेट्दिन जस्तो लागेको थियो । भेटि हाले ।“ उ सुनाउदै थिइन् । उ सुन्दै थियो ।
आफूलाई जतिसुकै updated civilized fellow सम्झे पनि, मलाई छोरी मान्छेले बियर सम्म खाएको कुरा कहिले निको लागेन । यो बिषय मलाई बच्चामा जस्तो लाग्दथ्यो, अहिले पनि झण्डै त्यस्तै लाग्छ । शायद मेरो कमजोरि ।

उनिहरु चाहिने भन्दा बढि नजिकिएर गफ गरिरहेका थिए । म भने उनिहरु कता बाट आएका होलान भन्ने भन्दा पनि अब के गर्छन्, कता जान्छन् भन्ने जस्ता कुरा मा रुमलिएको थिए ।
बसको कन्डक्टर आयो । ति महिला ले पर्स खोलिन् । त्यो मान्छे ले पर्दैन भनेर उनको हात रोक्यो । अनि आफ्नो wallet निकालेर पैसा दियो । भाडा मा परम्परागत नेपाली किचकिच ।
“अहिले सम्म यो भन्दा बढि तिरेको छैन्”
“अब तिर्नु पर्यो नि, अरुले लिएनन् भनेर म छोड्दिन्”
“……………..”
“……….”
“ल ल, १० रुपिया भन्दा बढि दिन्न् । “
ठुस्किदै पैसा लिएर कन्डकटर गयो ।
“कस्तो नापिएको मोरो “ उनले भनिन् । उ हास्यो ।
त्यो मान्छे ले एकदम सानो स्वरमा बोल्दथ्यो । म प्रष्ट संग केहि सुन्दिन थिए । ति महिला भने मरि मरि हास्थिन् । अनि उसलाई पाखुरामा कुट्थिन् । उ दंग पर्थ्यो ।

ति महिला लाई जाडो भएको प्रष्ट थाहा हुन्थ्यो । शल ओढेर बस्थिन् । तर शल खसिरहन्थ्यो । उनि शल मिलाउन थाल्दथिन् । उ भने अन्तै हेर्दथ्यो ।
‘आऽऽ अर्काको गफ कति सुन्नु, जे सुकै गरुन । मलाई लुतो न कनाई’ म मेरो ध्यान उनिहरु बाट हटाउन खोजि रहन्थे । तर सक्दै सकिन ।
‘बाबुले हिड् भन्दा जान्न भनेको थियो । त्यसैले उसको लुगा धोएकि थिईन् । हिड्ने बेलामा म पनि जान्छु भन्यो । अब स्कूलको जाँच पनि आउँदै छ । फेरि बन्दमा यतै फस्ला, अनि जाँच छुट्ला भनेर नलिई हिडे । “ उनि सुनाउँदै थिईन् । उ सुन्दै गयो । गफहरु हुदै गए । म भने नसुने झैं , नहेरे झै जस्तो गरेर उनिहरुलाई सुनि रहे, हेरि रहे ।
ति महिला ले उसको कानै खाउला जस्तो गरेर साउति गरिन् । उ मुस्कायो । उसले पनि तिनको कानैमा के भन्यो । उनि मरि मरि हासिन् । अनि यसपटक उसको पाखुरा मा ३-४ पटक पिटिन् ।
म न त्यो अवलोकन बाट भाग्न सकें न मेरो मनले गरेका illegal अनुमान लाई पाखा लगाउन ।
बाटो यति छिटो काटियो। पत्तै भएन् । ईटहरि बसपार्क पुग्न लागेको थियो । बस धरानको, मेरो यात्रा यहि टुन्गिनु थियो । अलिक वर नै २ जना बुढाहरु बसमा चढे । भिडमा बिस्तारै बिस्तारै हाम्रो सिट नजिकै आई पुगे ।
मेरो आश्चर्य । दुवैले ति बृद्धहरुलाई नमस्कार गरे । त्यो मान्छे ले सिट छोडिदियो । एक जना चाहिं बसें ।
‘नानी, दाई सित माईत हिडेकि??”
“अँऽऽ, दाई काम बाट फर्कदै हुनुहुदो रहेछ । आमाले शिवरात्रिमा जसरि पनि आईज भन्नु भयो । त्यसैले दाई सँग हिडेकि!!!!!!”

ईटहरि बसपार्कमा बसबाट सबैभन्दा पहिला म झरें!!! आफ्ना illegal अनुमान बाट आफैसंग लज्जित, टाउको निहुराएर!!
meaninglessthinkings@somewhereondearth

उ र मेरो दोष !!

2008-02-25T09:52:00.000-07:00

‘भाउजु, Company चाहिन्छ भने भनौं है ।‘
यो सुन्ने बित्तिकै मेरो होस ठेगानमा रहेन । रिसले कान राता भए । उठेर एक चड्कन लगाउन पनि सकिन । उ अझै म तिर हेर्दै थियो । कसरि सकेको होला भन्न । मेरो रिस बढ्दै गयो । मैले उसको त्यो कुटिल हेराई सहन सकिन । सोफा बाट जुरुक्क उठें ।
‘तपाईं आफ्नो बाटो जानुस’ यति मात्र भन्न सके ।
मेरा आँखि भौं माथि उठेका थिए । नाक का पोरा ठुला भएर, आफ्नै सास को तातो अनुभव भईरहेको थियो ।
‘भाउजुले गलत बुझ्नुभयो, मैले त्यसरि भनेको होईन। ‘ उ कुरा मिलाउन थाल्यो ।
म प्रचुर रिसले उभिईरहें । एकछिनको मौनतापछि उ आफैं ढोका तिर लाग्यो ।
‘मैले त्यो मनसायले भनेको होईन, भाउजुले बढि बुझ्नु भयो ।‘
यति भनेर उ गयो ।
म निकै बेर त्यसरी नै उभिइरहे । कुनै भाव change पनि भएन । एकोहोरो हेरि रहें ढोका तिर । एकोहोरो ।
निकैबेर पछि, अलि खुकुलो भयो । एसो हेरेको कुर्थाको शल सोफाबाट खसेको रहेछ । त्यसलाई उठाए । आफ्नै निधार छामेको, पसिना चिट चिट रहेछ । त्यहि शल ले पुछें । अनि गएर ढोका लगाए । अनि पछाडि फर्केर, त्यहि ढोकामा अढेस लागेर उभिए ।
कोठा यता उता हेरेको, सबै कुरा आफ्नै ठाउँमा थिए । टेबलमा प्रकाश र मेरो बिहेको फोटो त्यसरि नै बसेको थियो । टेबल क्लथको फुल फुलेकै थियो । प्रकाशले जितेका मेडल र मैले जोहो गरेका सजावट सोकेशमा सजिएका नै थिए । भत्ता मा सजाएकि जेसिका अल्बा हासेकै थिइन् । तर म भने, कता कता अर्कै भएकि थिए । कुनै युद्धबाट न जित न हार का साथ फर्केको योद्धा जस्ति । न गर्व आफु सित, न अथाह ग्लानि ।
मैले मन थाम्न सकिन । त्यसै रुन आयो । आखाँ सबै भिजें । गहिरो सास लिए । आँसु आफै बगि रहे । मैले पुछिन, बगिरहे । प्रकाश कहिले आउनुहुन्छ जस्तो भयो । दौडेर वहांको अंगालो मा बाधिन मन लाग्यो । मलाई त्यो पलमा श्रीमानको साथ र सुरक्षा एकदमै miss भयो । आशु बगि रहे । बगि नै रहे ।
निकै बेर चुप चाप रोए, आफै संग । उ प्रकाशको स्कुल देखिको साथी । हाम्रो बिहे पछि, काठमाण्डौ आएर, उसलाई भनेर बिशेष रुपमा खाना लाई बोलाएका थियौ । हासि, रहने । मजाकिया मान्छे । प्रकाशको साथी, म पनि उ संग comfortable भएर नै कुरा गर्थे । प्राय: जसो हाम्रो मा आई रहन्थ्यो । कहिले खालि हात त कहिले के लिएर ।
‘भाउजु, मलाई तपाईकि बहिनि छन् भने मिलाई दिनु न ।‘ उसको बिहेको कुरा सुरु गर्यो कि भनि हाल्थो । उ छिट्टै बिहे गर्ने तरखरमा थियो । प्रकाश उलाई सधै जिस्काइरहेनु हुन्थ्यो । उ हाम्रो परिवारकै जस्तो भएको थियो । हुन पनि, काठमाण्डौमा आफन्त नभएकाले होला, उ नै आफन्त जस्तो थियो ।
प्रकाश १५ दिनलाई china जानु पर्ने भयो । म काठमाण्डौमा एक्लै हुने भए ।
‘चितवन जान्छौ त?’ वहांले नसोध्नु भएको पनि होईन । माईत जान पनि मन लागेन । किन किन मलाई यहि डेरा आफ्नो लाग्छ ।
‘होस, स्कुलमा छुट्टि पनि छैन । तपाई फर्के पछि जाउँला, उता बुटवल पनि जानु छ ।‘ शायद यस्तै भनेकि थिए त्यो बेला। मेरो भनाई खुरुक्क मान्नु भएको थियो ।
प्रकाश जाने दिन उ पनि आएको थियो ।
‘यसो भाउजुलाई साह्रो गाह्रो पर्ला, कहिले काहिं आईदे है!’
‘भन्नु पर्दैन नि, यार’ मुसुक्क हासेर उसले प्रकाशलाई भनेको थियो ।
प्रकाशले पुगेर फोन गर्नु भएको थियो । वहां बिना डेरा शुन्य शुन्य लाग्यो । बरु चितवन गएकि भए पनि हुने रैछ । यति बेला फिल भयो । तर बसि हाले, आऽऽ १५ दिन त हो नि । यस्तै सोचेकि थिए ।
बुटवल तिर बाट बुवाले यति नै बेला चामल पठाउनु पर्ने । बुहारि एक्लै छ भने पछि त एसो कुरा बुझ्नु नि । कस्तो हतारो परेको । बुवालाई मन मनै गालि गरे । लिन जाने मान्छे थिएन । कसलाई भन्ने ।
सजिलो उ नै थियो । उसलाई नै phone गरे । उसैले कलंकि गएर चामल ल्याईदियो । अचारका सिसि र घ्यु । आमाले आफै बनाउनु भएको । उ त्यो दिन हतार छ भन्दै चिया पनि नखाई फर्केको थियो । प्रकाशले फोन गर्दा मैले सबै कुरा बताएको थिए ।
‘शनिबार खाना खान बोलाउनु नि । साथि पनि हुन्छ, तिमीलाई ।‘ राम्रै लागेको थियो , वहाँको सल्लाह ।
‘पर्सि शनिबार, बिहानको खाना खान आउनु है, म पनि एक्लै छु।“ बिचरो कति एक्लै पकाएर खाओस भनेर मैले फोन बाट निम्तो दिएकि थिए ।
आज, सधै जसो बिहानको काम गरे । चोक बाट मासु लिएर आँए । अलि टाढाको भाई थियो, आउँछ कि भनेर फोन गरेको, exam छ भनेर नआउने भयो । यता उताका काम गर्दा गर्दै १० बजिसकेको थियो । शनिबार किन घडि छिटो चल्छ र हात ढिला, म कहिले थाहा पाउँदिन । उ आई पुगेको थियो, साढे १० नबज्दै । म चामल पखाल्दै थिए ।
‘लौ, खान भनेको त पकाउन पो बोलाउनु भएको रहेछ ।‘
उ पनि भान्सामा नै बस्यो । म हस्यान्ग फस्यान्ग गरि रहेकि थिए । उ पछाडि डाईनिंङ कुर्सीमा बसेको थियो । हाम्रो भान्सा सांघुरो छ । काम गर्न यता उता गर्दा उसलाई छोई रहन्थ्यो । झन, त्यो डाईनिन्ग नि पल्लो छेउमा राखेको लसुन लिन लम्कदा, उसलाई मज्जाले छोईयो, मेरो छातिले । मेरो होसै भएन । उ आफै उठ्यो । मलाई अफ्ठ्यारो लाग्यो ।
‘अनि भाउजु कि बहिनिहरु भेट्टिनन् ?? म त बहिनिहरु पनि आउलान जस्तो लागेको थियो, आज ।’ उ अझै मजाक मा थियो ।
‘specification दिनु पर्यो नि, कति सम्म कालि चल्छ, कति सम्म मोटि चल्छ?’ म भन्दै थिए ।
‘तपाई कै photocopy गरेर दिनु न spec.’ उ सधै यसरि नै छेड हान्थ्यो ।
म आफ्नै तालमा काम गर्दै थिए,याद नै नगरि यसो पछाडि फर्केको, उसको छातिमा पो ठोक्किए । कस्तो अफ्ठयारो लाग्यो । उ कति बेला कुर्सि बाट उठिसकेको रहेछ ।
‘म पनि सघाउनु पर्यो ।‘
‘पर्दैन, म गरि हाल्छु नि ।‘
‘ल म मासु काटि दिन्छु ।‘ यति भनेर उ मासु काट्न थाल्यो ।
म अरु खत्र्याक खुत्रुक तिर लागे । खाना बसाई सकेकि थिए, राईस कुकरमा । तरकारि पहिले नै केलाई सकेकि थिए । त्यो बसांए । उसले मासु काटि सकेको रहेछ । त्यो पनि बसाए । बिच बिचमा हल्का फुल्का गफ हुदै थिए ।
मैले उसलाई एसो हेरेको
‘छिऽऽऽऽऽऽ‘ निधारमा मासु लागेको रहेछ । उसले आफै फाल्न खोज्यो, भेट्टाएन । मैले आफ्नै हातले निकालि दिए । ‘जानुस बाथरुममा मुख धुनुहोस् ।‘
उ चिसो मुख लिएर फर्कयो । मैले टोवल दिए । उसले मुख पुछ्यो ।
‘अब, राम्रो भए??’
‘ह्यन्डसम’ हामी दुबै हास्यौ ।
मैले त्यति बेला सम्म अचार पनि बनाई सकेकि थिए ।
‘सबथोक रेडि?’
‘रिडे’
‘धेरै भोक लाग्यो कि क्या हो?’
‘कति लाग्यो, लाग्यो नि’
फेरि हासेका थियौ ।
मैले भाँडा मोलिन । त्यसै बेसिनमा राखिदिए । हामी टिभि खोलेर बस्यौ । उहि साधारण गफ भए । कहिले म उलाई पेच हानथे कहिले उ मलाई जिस्काउथ्यो ।
‘फोटो, हेरौ न’
Time pass गर्न उसले नै माग गर्यो ।
म एल्बम लिएर आए । म बिहे का फोटो देखाउँदै गए । उ हेर्दै गयो । म मेरा माईति का मान्छे उसलाई चिनाउदै थिए । उ घरि म तिर हेर्थ्यो घरि एल्बम तिर ।
एल्बम हामी दुबैले समातेका थियौ । बेला बेला मा हात छोईन्थ्यो । शुरु शुरु मा उसले हात हटाए पनि, पछि पछि हटाउन छोडेको थियो । उ कम कम बोल्न थालेको थियो ।
अब एल्बम देखाउँदा देखाउँदै मलाई अल्छि लाग्न थालि सकेको थियो । शायद अल्छि भन्दा बढि अफ्ठ्यारो । मैले उसले हेरेको एल्वम उसलाई नै छोडेर अर्को एल्वम हात मा लिए ।
उ घरि घरि मलाई हेर्दै थियो । मलाई भने हरेक पटक उसलाई हेर्न गाह्रो लाग्दै गईरहेको थियो ।
‘चिया खाउँ न त’ उसले म तिर हेरेर भनेको थियो ।
‘कति बेला जान्छ जस्तो भई सकेको थियो । त्यहि भएर चिया थोरै मात्र पकाए ।

चिया लगेर टेवल मा राखेकि मात्र के थिए । एक टक ले म तिर हेर्यो र भन्यो
‘भाउजु, company चाहिन्छ भने भनौं है ।'
_____________________________________________

meaninglessthinkings@somewhereondearth

म बिहे गर्न सामान्य केटि पाउन संघर्षरत छु ।

2008-02-06T22:42:00.000-07:00

“एम ए पढ्दै छे, स्कुलमा पढाउँछे, केटि राम्री छ, एकचोटि हेर” आमाले चिया संग प्रस्ताव पस्कनु भयो । बिहे गर्ने त यस्तै केटि संग हो, तर पनि यो मामला मा किन किन म decision गर्न एकदम weak भएरहेको थिंए ।
“खान्दानि छन् रे, आंगन पनि ठुलो छ“ आमाको भनाईको आसय मैले प्रष्टरुपमा बुझेको थिए । तर कुनै विबाद नगरि म चुप् लागेर कुरा सुनि रहे ।
“एक्लि छोरी, काठमाण्डौंमा दाजु भाई संग बसेर पढेकि, शिल स्वाभाव राम्रो छ, घर गरिखान्छे हाम्रो” आमा थप्दै हुनुहुन्थो, मलाई चियो भन्दा ति कुरा र बयान मीठा लाग्दै थिए । एक किसिमले आमा मेरो कल्पनामा बुट्टाहरु भर्दै हुनुहुन्थ्यो ।
“मलाई त मन खायो, तंलाई भनेर फोटो मगाएकि छु, ला” आमाले २ वटा फोटो हातमा राखिदिनु भयो ।
आमाको अगाडि नियालेर हेर्न लाज भयो । केटि त राम्री नै हो । मैले झलक्क हेर्दा त्यहि देखें ।
म रिमोट बटारि रहेको थिंए । ०-५२ फेरि ० च्यानल सम्म बटार्नु मेरो पुरानो बानि । भरे बुआ आएपछि कुरा गरौला भनेर आमा गिलास उठाउँदै जानु भयो । आमा गएपछि ‘केटिलाई’ नियालें ।
मुहार त राम्रै हो । कपाल कत्रो हो प्रष्ट संग देखिएको थिएन । कुर्ता सलवार, बाहुला नभएको (sleeveless) ले उनका पाखुरा राम्रो संग देखिएको थियो । गोरो रंगमा खुलेको । ग्लामसर जस्तो । चस्मा लगाएकि, गोरि, मोटि-मोटि। मैले त्यो फोटोमा मेरि दुलहि खोज्न थालें ।
आमा खाजा लिएर आउनु भयो । फेरि त्यहि उसिनेको तरुल र टमाटर को चट्नि । मीठो लाग्छ भन्दै मा दिनै पिच्छे खुवाएर हैरान ।
मैले मुख फोरेर भने । पहिले म भेटछु, कुरा गर्छु अनि मात्र हजुर हरु । आमा मान्नु भयो ।
म पनि दंङ्ग परे । खोजे जस्ति श्रीमति पाईने भयो भनेर । खाजा त्यसै मीठो भयो ।
बुआ पनि ढिलो ढिलै आउनु भयो । ‘बुढाले बियर दन्काएछन’ मन मनै भने ।
‘केटि त अर्कै खोजौ है” बुआले खाना पछि भन्नु भयो ।
“किन नि” आमाले अलिक कडा स्वरमा भन्नु भयो ।
“आऽऽऽऽऽऽ अर्कि खोजौ न, मलाई अलिक मन खाएन “
“बिहे तपाईंले गर्ने कि कान्छाले” आमा रिसाउनु भयो ।
मेरो मन कुडिंयो । कस्तो कस्तो कल्पना गरिसकेको थिए, त्यो फोटो कि दुलहि संग । बुआ, बुढा खुब संसार उनैले बुझेको जस्तो । मलाई पनि रिस उठ्यो ।
“ मैले त उ बेला नै ल्याएको नि तंलाई । कान्छाकै लागि भनेको । अझै राम्री खोज्न पर्यो भनेको ।“ बुआ हांस्नु भयो । यसपालि आमाले पनि हुन्छ भन्नु भयो । मैले कुर बुझिन, त्यसै मन खिन्न भयो ।
रात भरि खट्पटि भईरह्यो । किन बुआले मन बटार्नु भयो । के भएछ । केटि त गतिलि जस्ति छे । पढाइ पनि ठिक छ । राम्रि पनि हो । बुआ आमाले आश गरेको जति देलान नै, नत्र म के काम । फेरि त्यति को लागि मेरो बिहे के रोक्नु हुन्थ्यो बुआले । किन किन, मैले पत्तो लगाउन सकिन ।
बिहान ४-५ बजेको हुंदो हो । त्यसै बिउंझिए । आमा बुआ गुनगुनाउदै हुनुहुन्थ्यो । मैले कान थापेर सुनें ।
“कहिले रहेछ?” आमाले सोध्नु भयो ।
“खोई BA पढ्दा अरे “
“नेवार केटो थियो रे । खुब संगै हिड्थे रे । टोल छिमेकमा कुरा उठेछ । के के भयो दैब जानुन । अर्काकि छोरि नदेखि नसुनि बात लाउन हुन्न । अनि पढाईको बिचमा नै दाजु संग काठमाण्डौं पठाएका रे “
“होस, किन हामी अघि बढ्ने । कुरा उनैले राखेका हुन । छोरो मानेन भनिदिउंला” आमाले भन्नु भयो ।
“कान्छालाई नभन्नु, चित्त दुखाउँछ । फेरि यति सानो कुरा भन्दै उफ्रन्छ । केटा केटि नै छ, एसो केहि भनेर टारिदे न”
मलाई बिस्मात त भयो । तर हांसो पनि लाग्यो । मन मनै सोचें “अब म I Sc, BE, M Sc पढ्दा जति केटि साथि संग हिडे, डुले, खाजा खाए, बरै कसै को बिहे नहुने भयो । कठै मेरा केटि साथि हरु । “
जित्नु केहि थिएन । त्यसैले बुआ, आमाको कुरा मैले प्रतिवाद गरिन ।
बिहान अफिसको लागि निस्कन लाग्दा आमा फोन मा कुरा गर्दै हुनु हुन्थ्यो
“एएऽऽऽऽऽ, सापकोटा? हो हो चिने । ल ल म भरे आँउछु। अनि कुरा गरौंला ।“
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
अरु कुरा अर्को पटक ।
meaninglessthinkings@somewhereondearth

भाग १ बाट अगाडि ।।।।।।।

नाकको फुलि फुकालेकि रहिछन् । उनि बानेश्वरको nds छिर्ने बित्तिकै मैले उनको नाक notice गरि हाले । चिन्न गार्हो त भएन ? उनि नबसुन्जेल म उठिरहे ।
‘भएन’ उनि मुस्काइन् । दाँत मिलेका रहेछन् । मेरो पनि सफा गर्नु पर्ने । मैले मेरो अधुरो काम सम्झिहालें ।
‘कफि लिने?’
‘होइन, म त चिया लिन्छु ।‘ उनले आफ्नो ईच्छा राखिन् । म ब्लाक कफिमा अडिग भए ।
मैले उनलाई जसरि हेरको थिए, वेटरले मलाई त्यसरि नै ।
‘अरु पछि भनौला’ यति भनेपछि मात्र वेटर गयो ।
केटा र केटि पहिले भेटने अनि मिल्यो भने मात्र कुरा अगाडि बढाउने भनेर कुरा मैले नै राखेको थिंए ।
केटि B Sc को exam दिएर बसेकि । बिराटनगर कि केटि । सापकोटा, उपाध्याय बाहुन । आमाले को साइनो बाट कुरा मिलाउनु भएको । हाम्रो जस्तै परिवार छ रे । आमाले भन्नु भएको । कान्छी छोरी, दिदीहरु भन्दा राम्री ।
पुड्कि नै त होईन तर हाइट कम । म पो कौन सा अग्लो छु र? जोडि त मिल्छ । मैले मन मनै गुने ।
‘अनि फुर्सद मा के गर्दै हुनुहुन्छ?’ ५ मिनेट सोचेर मैले प्रश्न सोधें ।
‘buffalo को metabolism को बारेमा एउटा paper follow गर्दै छु ।“ मेरो उडेको प्रश्नलाई उनले discrete उत्तर दिइन् ।
मैले abstract expression देखांए ।
केटि कडा रहिछ । निचोड संगै मैले कफि घुटुक्क पारे ।
‘carrier को main turning point मा बिबाह सोच्नु भएको?’ मैले पनि वजनदार प्रश्न फालें ।
उनि एकछिन सोच्न थालिन् । मलाई कता कता खुसि लाग्यो । राम्रो प्रश्न गर्न सफल भएकोमा ।
कपाल खेलाउँदै निकै बेर अन्कनाएपछि उनि बोल्दै थिइन् । त्यति नै बेला वेटर आइपुग्यो ।
‘केहि order गर्नु न ल’ उनले मेनु मतिर फर्काइन् ।
‘दुईवटा चिकेन रोल र एउटा फ्रेन्च फ्राई ।‘ अर्डर गरेपछि आफैलाई गालि गरे ।
बानेश्वरको nds को रोल एकदम झुर हुन्छ ।
‘एउटा चांहि भेज गर्नु ल’ उनले यस पटक पनि order change गरिन् ।
‘चिकेन मिठो लाग्दैन?’ मैले केहि नसोचि, केटा साथिलाई जस्तो प्रश्न गरें ।
‘im vegetarian’
‘एएएऽऽऽऽ‘ मलाई नराम्रो पनि लागेन । मेरो reaction neutral थियो ।
उनले आफ्नो भनाई सुरु गरिन् । ब्याग टेबल मा थियो । टिस्सि पेपर झिकेर हातमा लिइन् ।
‘म master’s लाई apply गर्दै छु, Australia, यो session मा’ ।
‘अब गएपछि फेरि ३-४ बर्षमा मात्र आइएला । दिदी हरुको बिहे भएसक्यो । घरमा मेरो मात्र बाकि, ममि बाबा को मन पनि राखिदिनु पर्यो । फेरि पछि आफुलाई पनि ढिला हुन्छ । त्यसैले अहिले गर्ने सोचेको ।‘
उनि भन्दै गइन् । कफि वा उनको कुरा, के ले मलाई झुम्म बनायो, थाहा भएन ।
‘युनिभर्सिटिले अफर लेटर पठाइसक्यो । ADB को scholarship पाएको छु । त्यसैले राम्रो छ chance । Australia मा dependent ले काम गर्न पाउँछन । so, technical line को partner भयो भने सजिलो हुन्छ भनेर, हजुर संग कुरा चलेको हो ।‘
‘अनि पढाइ पछि , के गर्ने ?’ मैले एकै चोटि अन्तिम प्रश्न सोधें ।
‘clearly भनौं है । अब यत्रो try गरेर पढेर फेरि यहि नेपालमा struggle गर्ने त आंउदिन । बरु retired life मा आंउला । this is my plan and vision of life, त्यहि हो । ‘ आंखी भौं उठाउँदै उनले आफ्ना बिचार राखिन् ।
‘भनेपछि कहिले को session लाई try गरेको?’
‘२ महिना मा session शुरु हुन्छ । भ्यायो भने यहि महिनामा, नत्र document बनाउन ढिला हुन्छ ।‘

कफि हिउं चुलि भएको थियो । म पनि सोचमा हराए ।
मेरो Pulchowk मा मास्टर्स सकिन अझै एक बर्ष बाकिं । गए पनि मैले us को सोचेको हो । Australia को त मैले सोचेको नै छैन । यि त तपसिलका कुरा, मलाई सबै भन्दा गाह्रो र अफ्ठ्यारो लागेको को कुरा त “आफु qualified भएर, स्वास्निको dependent भएर Australia जानु, भात पकाउन ??” मलाई मेरो दिमाग मा गढेको पारम्परिक पौरुषता को आडम्बर र रुढिबादि सामाजिक सोचले तर्सायो, उकास्यो ।
कता कता आफैमा डुबेको थिंए । कुन त nd’s को नमिठो चिकेन रोल त्यहि माथि चिसिएको ।
‘तपाईं को के छ plan?’ उनको पालो थियो सोध्ने ।
म असमन्जस्यमा परें ।
‘म सोच्दै छु ।‘ मैले साँचो उत्तर दिएं ।
‘अफ्ठ्यारो नमानि भने हुन्छ ।‘

उनको नाकमा टोमेटो सस लागेको रहेछ । उनकै हात बाट टिस्सि पेपर लिएर मैले पुछिंदिए । उनि शर्मिलो मुस्काइन् ।
‘फेरि कफि खाँउ है’ भनेर मैले एउटा black coffee र एउटा milk tea मगाएं । उनले होइन, दुइ वटै black coffee भनिन् । म हासें । उनि पनि ।
कफि आयो, लामो सास लिएर मैले सुरु गरे ।
‘I don’t want to break my study right now. अब शुरु गरि सके । बिचमा म छोड्न सक्दिन । अनि मैले त्यस्तो permanently abroad जाने plan गरेको छैन । I have to be with my parents’
लप्पन-छप्पन excuses नगरि मैले सिधा शब्दमा मेरो व्यवहार र वास्तविकता राखें ।
‘you are a good person’ उनि कफि खादै हांसिन् । नाक मा केहि लागेको थिएन र पनि नाक पुछिरहेकि थिईन् ।
चिनि पुगेनछ । एक चम्चा थपिन् । मैले पनि मेरो कप अगाडि बढाए । उनले मेरो मा पनि हालि दिइन् र चिनि घोलिन् ।
‘sorry, मैले हजुरको कफि जुठो गरिदिए’ उनले भनिन् ।
‘अव मीठो हुन्छ होला’ म हांसे ।
केहि बात पछि उनले नै भनिन् । ‘ अफ्ठ्यारो मान्नु पर्दैन. We have our own paths of life. Our paths are different so leave this issue. Take it easy. I can handle my parents’
उनि English बोल्दा बढि comfortable थिइन् । उनको कुरा ले मलाई पनि सजिलो भयो । नत्र आमा बुआ लाई कुरा वुझाउन गाह्रो हुन्थ्यो ।
मेरा साथि हरु म भन्दा राम्रा छन नि, म हजुर को बारेमा कुरा गर्छु ‘ बाकि रहेको एक मात्र finger chips मा धेरै सस दलेर उनले मीठो मानि मानि खाइन् । म हासें ।
‘मेरा पनि batch mate हरु छन Australia म भन्दा पनि good persons हरु । ill provide their id to you.’
हामी दुबै जना मरि मरि हास्यौं ।
उनले डायरि निकालेर मेरो email id मागिन् ।
मैले सकेसम्म राम्रो अक्षरमा लेखें
meaninglessthinkings@somewhereondearth
---------------------------------------------------------------------------------------------
अरु कुरा अर्को पटक ।

भाग २ बाट अगाडि ,।।।।।।

“सुष्मा हो नि केटि को नाम, बिर्सेलास!’ आमाले हिड्नु अगाडि भन्नु भयो । म झसंग भए । शंका दह्रो भयो ।
हाम्रै कलेज पढेकि केटि भनेपछि चिनेको त होला भन्दै थिए । न्यौपानेकी छोरी, सुष्मा । सुष्मा न्यौपाने । २ ब्याच जुनियर ।

हेर्ने जाने भनेर जुत्ता लगाइसकेको थिए । आमालाई केहि भनिन । जुत्ता मा पालिस लगाउन बाकिं थियो । मन लागेन, लगाइन ।
‘सन्तोषको अफेयर चलेको थियो, कलेजमा । डेढ बर्ष अगाडि उ US गएको थियो । तर कलेज पछि सुष्मा को बारेमा मलाई जानकारि भएन ।
के भन्ने के गर्ने जस्तो भयो । केहि भनिन ।
वुआ पनि रेडि हुनुभयो ।
‘जाउँ हिड’ भन्नु भयो । म पछि लागे । आमा बाहिर सम्म निस्कनु भयो ।

‘सापकोटा’ केटिको कुरा असफल भएपछि आमा मेरो बिहेलाई लिएर झन जोड तोड का साथ लाग्नु भएको थियो ।
‘यो फाल्गुणमा जसरि पनि कान्छाको बिहे गर्ने’ बुआ संग प्राय: नझर्किने मेरी आमा ले एक सांझ कडा स्वरमा भन्नु भयो । त्यो दिन बुआ त केहि बोल्नु भएन, मेरो त के कुरा ।

पुरानो बानेश्वरमा दिदि लाई लिएर हामी मैतिदेवि तिर लाग्यौ ।
‘यो DENIM कति धेरै लगाएको’ दिदिले बुआको aftershave को कडा बास्ना को विरोध गरि ।
‘आफ्नो गालामा मनलागे जति दल्न पर्छ, हा हा हा हा’ खैनि खाने मेरो बुआका दाँत कहिल्यै सेता भएनन् ।
दिदी र बुआ गफमा भुल्नु भयो । म सुष्मा र सन्तोषको पुरानो relation सम्झंन थाले ।
क्यान्टिनमा प्राय: उनिहरु संगै हुन्थे । हामी पनि कहिले काहि उनिहरु को group मा सामेल हुन्थ्यौ । सन्तोषले propose गरेको १ बर्षपछि मात्र accept गरेकि थिइन् सुष्माले । मैले त्यस्तै सुनेको थिए । एउटै batch भएपनि faculty फरक भएर होला, सन्तोषसंग त्यस्तो गहिरो र नजिकको दोस्ति भने थिएन मेरो ।
कस्तो संयोग होला, आज म सुष्मालाई हेर्न जादैछु!!! के हो के हो जिवन । कहिले कहां डोहोर्याउँछ कहिले कहाँ ।
One way भएकोले गाडि वरै पार्क गरेर हामी हिड्यौ । दिदीले घर देखेकि थिइं, उ नै अघि लागि । बुआ र म पछि । मैतिदिविको मन्दिर अगाडि सदा झैं यो पटक पनि टाउको निहुर्‌याए ।
Rent को फ्लाटमा बसेको रहेछन् । दोस्रो तल्ला । मिलाएर सजाएको कोठा, सफा ।
नियमित गफ सुरु भए । वातावरण सन्तुलित अनि familiar बनाउने पारम्परिक नेपालि गफ ।
पहाडका गफ बाट ice break भयो ।
‘यसका मावलिको चाहि भोजपुर भुल्के । पुर्व ४ नंम्बर । हामी चाहिं १८ सालमा झरेका ।‘
बुआ बोल्दै हुनुहुन्थ्यो । दिदी कता अर्को कोठामा गएकि थिइ । म भने त्यो भाइ संग त्यसै काम न काज संग दांत देखाएर बसेको ।
कोठाका सबै थोक नियाल्दै गए । भित्ताका सजावटहरु, सोकेसका श्रृंगारहरु, भुईका गलैचाहरु । टेवल मुनि ‘नेपाल’ पत्रिका रहेछ । सजिलो भयो ।
बुआ गफमै हुनुहुन्थ्यो । ‘ यहि कान्छो को मात्र बाकिं, यसको बिहे गरेर हामी चांहि १२ धाम घुम्न जाने सोचेका छौं । हात खुट्टा चल्दै जानु पर्यो नि ।‘
‘बियर र सुर्ति छोड्नु नि, १२ धामका गफ’ मेरो अफ्ठ्यारो समेत मिसाएर मैले बुआलाई मन मनै गालि गरे ।

उनि आइन्, कुर्ता सलवारमा । कपाल पछाडि बाधेको । ट्रेमा चिया बोकेर ।
पहिले बुआलाई दिईन् । अनि उनका बुआलाई दिदै थिईन्, वहांले मतिर इशारा गर्नु भयो । त्यहि कप उनले मतरि राखिन् । मैले अफ्ठ्यारो हातका साथ लिए ।
झन आवाज ननिकालौ भन्यो, कप त्यसै बज्छ । चिया पोखिएला भन्ने कत्रो त्राहि मलाई ।
‘संगै बसे भै गयो नि’ को देखेको मान्छे भनेको त दिदिको साथि पो हुनुहुदो रहेछ । उठेर नमस्कार गरे ।
‘म सुष्मा को दिदी’ उनले नै भनिन् । बल्ल बुझे, लमि त दिदिहरु पो रहेछन् । सुष्मालाई ल्याएर म सँगै राखिन् ।
बस्दा उनलाई अलि अलि छोइएको थियो । गाह्रो गरि चियाको पहिलो चुस्कि लिए ।
आथ्था, कस्तो तातो । तालुको छाला सबै पोल्यो ।
कप राखें । तालुको छाला गएछ । मैले जिब्रो भित्र भित्रै बटारिरहें ।
‘ल हेर त अफ्ठयारो मानेका, उ पल्लो कोठामा बसेर गफ गर, सजिलो हुन्छ ।‘ मेरि दिदी बुझ्झकि भईसकेकि थिई । व्यवहार जान्ने, कुरा बुझ्ने, मिलाउने ।
हामी अर्को कोठामा लाग्यौ । सुष्मा अलिक सहज भईन् । म पनि ।
म कुर्सिमा बसे, उनि खाटमा । उनकै कोठा रहेछ । चक्लेटि कुरा ले सजाएको ।

‘सुष्मा, मैले हिड्ने बेलामा मात्र थाहा पाए । तिमी कहां आउंदैछु भनेर ।‘
उनि अलिक निन्याउरो भइन् ।
‘मलाई पहिले नै थाहा थियो, तपाई हो भनेर, त्यसैले नाईं पनि भन्न सकिन ‘
मेरो प्रसंसा हो वा बिवाह को मन्जुरि मैले बुझिन ।
‘पढाउँदै छौ हैन?’ मैले प्रसंग बदल्ने प्रश्न गरे ।
‘हो’ उनले केहि कुरा भन्न सास जोगाउँदै थिइन् । यो कुरा म जति बुझ्दै थिए त्यति नै अफ्ठ्यारो लाग्दै थियो ।
‘सुष्मा, I don’t know what happened between you and santosh. I only know he is abroad. ‘
मैले जति रोक्न खोजे पनि यति नभनि म बस्न सकिन ।
निहुरिएकि थिइन् । उनका आँखा भरिएका थिए । त्यहां कुरा गर्न अफ्ठ्यारो थियो । तर पनि हामी त्यहां बाट उठेपछि धेरै महत्त्वपुर्ण decisions हरु हुन्थे त्यहि भएर कुरा गर्न जरुरि थियो, सजिलो अफ्ठ्यारो एकातिर राखेर ।

‘im in real dilemma. उनले धेरै बेर पछि आफै भनिन् । हो, सन्तोष र मेरो affair थियो । we still have in some way. सगै us जाने प्लान थियो । तर मेरो GRE एकदम खत्तम भयो । toefl पनि दिएको थिईन । फेरि उसले ra पाएको थियो । उ गएपछि process गर्न एक्लै पनि भए, गाह्रो पनि भयो । अहिले idle जस्तो भएर बसेकोले बिहेको कुरा बढेको हो ।‘
‘अनि उ के भन्छ?’
‘मैले बिहेको कुरा भनि सके । उसले म समर मा मिलाएर आउंछु भनेको छ । यो ३ महिना पर्ख, hold गर भनेको छ ।‘
‘अनि, parents लाई भनेको छैनौ त?’
‘भनेको हो पहिले नै । अरु बेला ठिकै छ भनेर मान्नु पनि भएको हो । तर यो पालि, केटा गतिलो छ । अब सधै बिदेशकालाई कुरेर पनि हुदैन । कुरा मिल्यो भने यहि संग गर्नु पर्छ भनेर ममि ड्याडिले जिद गर्नु भयो । मैले वहां हरुलाई जित्न नै सकिन ।‘ उनले कुरा नढाँटि राखिन् ।
म सोचमा परे । एक त आफ्नो बिहे को यत्रो संघर्ष अर्को साथीको नासो । सबै कुरा मिलेको छ । घर, परिवार, हाम्रो सोच । सबै थोक । सुष्मा संग बिवाह गर्दा सबै खुसि, उनको परिवार, मेरो परिवार र म पनि । तर पनि मन भन्दा ठुलो कुरा केहि हुन्छ र???
धेरै सोचैर मैले आँट गरेर सोधे ‘म के गरौं?’
‘please, reject me. It will be easier for me. Please!!!!!’
मैले अपेक्षा गरेको नै उत्तर पाए ।
केहि बेर को मौनता पछि दिदी आई ।
‘एकै चोटि कति लामो कुरा गरेका । जाउँ अब‘ उ जिस्काउँदै थिई ।

घर फर्कन गाडिमा बसियो । बुआ र दिदी पछाडि मेरो भविष्य बुन्दै हुनुहुन्थ्यो म भने तिनै पालिस नलगाएका जुत्तामा आफुलाई नियाल्दै थिएं ।
---------------------------------------------------------------------------------------

meaninglessthinkings@somewhereondearth

अन्तिम भाग...........................................
कुनै अपराधि जस्तो झोक्राएर बसिरहें । रिमोट बटारिरहेको थिए । आमा चिया लिएर आउनु भयो ।
‘आफै कोहि हेरेको छस् भने खुरुक्क भन् , के नाटक गर्छस?’ शुरुमै पड्कनु भयो ।
‘छैन, कोहि पनि छैन ।“ मैले मधुरो स्वरमा छोटो उत्तर दिएं ।
‘के भनेर बात लाउँछस्, अर्काकि छोरीलाई । उता तेरि दिदि रिसाएर बम छे । के भन्छस उसलाई । आउँदिन रे अब देखि तेरो घरमा ।‘
‘बिचरिले साथीकि बहिनि भनेर, पक्का होला भन्दै कुरा मिलाएकि रहिछ । मुखै देखाउन नहुने बनायो भाइले भनेर चित्त दुखाएकि थिइं ।‘ आमा सुनाउँदै हुनुहुन्थ्यो । मलाई भने यो प्रसंग जति सक्यो छिटो बन्द गर्न मन थियो ।
‘आऽऽऽ, अब छोडिदिनु यो कुरा, म अहिले बिहे गर्दिन । अब मास्टर्स सकेपछि मात्र ।‘
‘कसले समातेको छ र?, तंलाई जे मन लाग्छ त्यहि गर ।
हन, सुन कै चाहिएको होकि ? के हो’ आमा सुकाएका लुगा पट्याउँदै बोलि रहनु भयो । म ति कुरा सुन्दै गए । रिमोट बटार्दै गए । म संग बिकल्प थिएन ।
‘कति गतिलि केटि थिई, राम्रि उत्तिकै । बिचार मिल्दैन रे !!!!
के का बिचार मिल्न पर्यो । ‘
‘तै पनि त आमा’ अलिकति प्रतिवाद गर्न खोजेको थिए ।
‘स्वास्नि ले माया गरि हाल्छे, त कमाइ हाल्छस, के हो बिचार नि । हामीले कालो गोरो, बुढो तरुनो, केहि नहेरि बिहे गरियो । खुशी नै छौं, सुखी नै छौं । तैले के खोजेको होस, मैले बुझिन ।‘
मैले प्रतिवाद गर्न सकिन । उचित पनि लागेन । फेरि कमै मात्र उठने मेरी आमाको रिस को बेग धेरै हुन्छ ।
आमा लुगा पनि सबै नमिलाई त्यहां बाट हिड्नु भयो । म भने त्यसै के के सोच्दै सोफामा ढल्केर कुराहरु बुनिरहे । उधारि रहें ।
‘बिचार मिलेन, फेरि म भन्दा अग्लि रहिछ’ यि भन्दा अरु बाहाना मैले दिन सकिन, सुष्मालाई reject गर्न ।
आमा उग्र रिसाउनु भएको थियो । दिदी को त झन कुरै अर्को । हाम्रो मा अब नआउने रे । बुआले आफ्नो भाग बिहान नै भनेर हिड्नु भएको थियो ।
‘नाक निके को भागमा झुसिल्किरो पर्छ, कान्छा । साना तिना कुरा खोदल्दा जिन्दगि लडाउलास्, आगे तेरो विचार’ यति भनेर वुआ ४ दिन लाई बाहिर जानु भएको थियो । आमाको १०० वटा गालि भन्दा बुआको एकै भनाई ले मलाई चिमोटि रह्यो ।
यस्तै यस्तै कुरा मा रुमलिईरहें । त्यहि सोफामा निदाएंछु । त्यहि टिभि कोठामा । गहिरो गरि निदाएको नै त होईन, तर पनि झपक्क भएछुं ।
टिभि खुल्लै थियो । आमा कति बेला हो आउनु भयो ।
‘हेर त, आफ्नो खाटमा त सुत्नु’ बिस्तारै आफै सित गुन्गुनाउनु भयो । मैले आँखा खोलिन् ।
टिभि निभाउनु भयो । मेरो नजिकै आउनु भयो । अनि मेरो निधारमा हात राख्नु भयो । च्यादर ल्याएर ओडाईदिनु भयो । जाँदा मेरो चिया को गिलास बोकेर जानु भयो ।
यस पटक चाँहि म मज्जाले निदांए ।

भोलिपल्ट म अफिस बाट छिट्टै निस्के । के मन लाग्यो, असन पुगें । ईन्द्रचोकमा गएर कालो दाल किने । यता उता हिड्दै लसुन, अदुआ, तेज पत्ता, मरिच , के के के के । यस्तै यस्तै कुराहरु । किन किने थाहा पनि छैन । यसो हेरेको पारि पट्टि को पसलमा चप्पलहरु रहेछन् । राम्रो लाग्यो । आमालाई लिईदिए ।

घर पुगेर आमालाई झोला दिए ।
‘अर्को हप्ता सत्यनारायणको पूजा लाउने भनेर आज मात्र गुरुजि संग सल्लाह गरेको थिंए । स्वस्ति शान्ति गर्नु पर्यो भनेर । कस्तो जानेर ल्याएछ सामान, म अब जानै परेन ।‘ आमा खुशी हुनुभयो । मलाई पनि हलुका भयो ।

खाजा संगै आमाले फेरि प्रस्ताव पस्कनु भयो ।
‘आमा, भयो यसपालि बिहे नगरौं । अर्को साल, मेरो पढाई पनि सकिन्छ ‘ मलाई मेरो दुलहि खोजिको संघर्षले धेरै थकाएको थियो । मैले टार्न खोजे ।
‘यहि एउटि मात्र, तलाई चित्त खाएन भने म केहि भन्दिन । त्यसपछि त जहिले भन्छस तहिले’
म चुप लागें । नाई पनि भन्न सकिन ।
‘दिदीले खोजेकि हो । उसका घरतिर कि केटि हो रे । नर्स।‘
निकै बेर चुपलागे पछि मैले भने ‘ ल आमा, तपाई र दिदी गएर हेर्नु, तपाई दुई जनालाई मन खायो भने, त्यहि केटि जिन्दाबाद । म केहि नभनि बिहे गर्छु । हुन्छ??’
‘बजिया’ यति भनेर आमाले मेरो टाउको मुसार्नु भयो । त्यो पल साह्रै मीठो थियो ।
आमा दिदि संग फोनमा कुरा गर्दै हुनुहुन्थ्यो । म star movies मा अडिग भएर सोच्न थाले
‘जन्तिमा को को साथी हरु बोलाउने????’
यति नै।
meaninglessthinkings@somewhereondearth

म झापा छिट्टै आंउछु ।

2008-02-06T22:38:00.000-07:00

फुच्चे भाई, आज म झापा जान पाउंदिन, अर्को दिन जाउंला । तिमी जाउ आज, ति चिया का बगानहरु र ति सुपाडिका अनि नरिवलका गाछिहरुलाई सम्झना सुनाईदिनु । गाईहरु लैना होलान घाँस, खोले दिदै गर्नु, म झापा छिट्टै आउँछु ।

त्यो दमकको टेलिफोन टावर अग्लो छ, गल्यो होला उभिदां उभिदां, एसो कांध सुम्सुम्याइदिनु । सगुन होटलको पराठा पुर्‌याइदिनु । सिसौहरु हुर्के होलान, हांगाहरु छिमलि दिनु ।

गौरादह, गौरिगन्ज, झिलझिले अनि लगाएका सिमलतरुल, घरतरुल अनि मेटाएका भोकहरु, सम्झंदै जानु । कन्काईको तिरमा दुई सिक्का चढाई दिनु, टाउको निहुराइ दिनु । आज नि कसैलाई जलाई रहेका होलान, दैवलाई सम्झनु । म झापा छिट्टै आउँछु ।

सुरुंङ्गा लक्ष्मीपुर, दुर्गापुरमा हावा चिसो होला, लामो सास लिएर जानु । बिरिङ्गले यसपालि पनि खेत बारि बगायो होला, । अलि रिसाहा छ, तिमीले भनेको मान्छ कि, फकाई फुलाई मनाईदिनु ।

बिर्तामोड अझै ब्यस्तहोला, हल्ला होला, किनमेल होला, कलकत्तेमा मिष्टान्न किन्दै जानु। पार्वतिलाई जुलबि मन पर्छ लिन नभुल्नु। धुलो होला शनिश्चरे को बाटो अनि अनन्पुर्ण चित्र मन्दिरमा फिलिम लागेको होला । मेरो लागि एउटा टिकट काट्दै गर्नु। म झापा छिट्टै आउँछु ।

बुट्टाबारि का बगानलाई हेर्दै गर्नु, हामी टोकला जानु पर्छ न भए पनि बुधबारे माथिको चिया बगानमा बसेर मकै र मोहि खाउँला । बाहुनडाँगिमा सुठुनि (सखरखण्ड) र काक्रा हरु फलेका होलान, मेरो लागि नि साँच्नु है म छिट्टै आँउछु ।

चारआलिका भक्काहरु र चन्द्रगढिका चटपटेहरु, छोलाहरु साह्रै मीठो लाग्छ मलाई । हटियामा ढु्ङ्ग्रि र प्याजि पाकेका होलान मेरो लागि चाख्दै गर्नु, । धुलाबारि को खरिद बाकि छ । लुगा राम्रो पाईन्छ , आमालाई साडी र भाईलाई जिन्स किन्नु छ । संगै जानु पर्छ , मलाई पर्खदै गर्नु । म झापा छिट्टै आँउछु ।

सनपाटका खेतिहरु, केराका बगानहरु, तामुल लपेटने पानका पातहरु, बैशंका हाँसोहरु, मारेका बात हरु, गएका गोठालाहरु, गाएका गीतहरु, चराएका गाइहरु, बाख्राहरु, बोलाई रहनु म छिट्टै झापा आउँछु।

उडेका भगेराहरु, सिकेका साईकलहरु, फुटाएका डल्ला हरु अनि खोजेका धानका सिलाहरु । सबैलाई बोलाईदिनु । माघे संक्रान्तिका तिलका लड्डु र बनाएका चाकुहरु, मेरो भाग पनि राखि दिनु । फुलेका तोरी र फिलुंङ्गेहरु, पाकेका कटहर र मेवाहरुलाई यो दाईको खबर सुनाउदै गर है फुच्चे भाई । काकडभिट्टाकि कान्छि चिया बनाउँदै होलिन, बुधकरणको रंग हाल्न लाउनु । म झापा छिट्टै आउँछु।

अनि मेरो बुढो भद्रपुर, अझै मेचि किनारमा भैसि चराउँदै ड्डा लिएर देशको सिमाना रुघिरहेको होला, । एक चिलिम खैनि मोलेर दिनु, चुना हालेर । मेची आफ्नै हो, दाजु भाई पौडिनु पर्छ । हात समाएर जंङघे पिलर सम्म दौडिनु पर्छ । म झापा छिट्टै आउँछु । म झापा छिट्टै आउँछु।।

बाडेंका भटमासहरु र उमेशका सपना ।

2007-12-31T06:26:00.000-07:00

उहि दुब्लो पातलो चेहेडा, उडिरहेको कपाल र खैनि मोलिरहने हात । उमेश जस्ताको त्यस्तै लाग्यो, लामो अन्तराल पछि पनि । हंसाइ पनि पुरानै रहेछ । 'यो डबल मजा धेरै न खा साले, गतिलो चिज होइन, क्यान्सर भएर मर्लास' उ मलाई सम्झाउंदै थियो । म खाटमा ढल्केको थिंए । मैलो गलबन्दि र चिसोको खोकी । हिन्दी रिमिक्स, बिकाजि भुजिया, सेलाएका भटमास, ओछ्याएको कान्तिपुर र रोयल स्टेग । हाम्रो भेट यस्तै माहोलमा जुरेको थियो । हामी रक्सि र बिगतमा झुमेका थियौं । हाम्रो भेट अनौठो किसिम ले भएको थियो त्यो दिन । 'भटमासमा लसुन हाल है, साउनि”' उ हरि लाई जिस्काउँदै थियो । ‘अनि के हो तं त जागिरे भइछस, खुब कमाएको होलास है ।‘ हांस्दै सोध्यो । मैले हो कमाएको छ, राख्ने ठाऊ नभएर बाकस किन्न हिडेको भने । दुबै जना हांसियो ।

उ त्यति नराम्रो बिधार्थि थिएन तर SLC पछि किन पढेन वा पढन सकेन त्यो थाहा भएन । सोध्न उचित लागेन । हामी हाम्रो भेटघाटमा नै रमायौ । स्कुले ठिटोपनाका मीठास टटोल्दा हामी रमेका थियौं । "तैले कल्पनालाई साईकलको डण्डीमा चढाएर कुदाउँदा लडाएको हैन?" मैले हरि लाई छेड हाने "यसका काका आउँदै थिए नि त त्यो बाटो मा" उमेशले थप्यो। हरि यो पटक पनि लजाएको थियो । ‘तं हिरो न हु न, रमालाई पाण्डे होटलमा समोसा खुवाउन लगेको हैनस!’ मलाई पनि कहाँ छोडे र केटाहरुले!! SLC पछि म असकलमा पढें, उ बिर्तामोडको सुन पसलमा काम गर्न थाल्यो । बिचमा हाम्रो भेटघाट खासै भएन । धेरै पछि हाम्रो भेट काठमाण्डौमा हिउ परेको दिनमा भयो । म कामको सिलसिलामा काठमाण्डौ गएको थिए, उ युएई जान । ‘४ दिन पछि म त उडछु यार । भोलि भिसा खस्छ रे । सबै बिदा बारि भएर आएको । तिमीहरुलाइ पार्टि दिन्छु र जान्छु’। उ हांसिरहेको थियो । उ स्पष्ट रुपमा खुसि थियो। किरण र सिताराम पनि आइपुगे । साँझ रमाईलो हुदै गएको थियो ।

किरणले चुरोट सल्कायो । बातावरण, धुंवामय भयो । बिपासा जि नाच्दै थिइन्, ‘बिडि जलाईले जिगरसे’ भन्दै । हामीले लामो लामो सर्को तान्यौ । खाना खाईएन । चिउरा र यता उति का कुराले नै भोक टारियो । सबै गफमा मग्न थियौ । सबैका कुरा निकालिए । सबै हाँसियो, आ-आफ्ना वर्तमान बिर्सेर । उमेश भुईमा ढल्केको थियो। म खाटमा नै । अरु केटा यता उता ।

‘के गर्छस, यार बिहे गरिनछस त?’ सधै जसो आउने प्रश्नले फेरि मलाई हिर्कायो । ‘खोइ यार, हेरौ, १/२ बर्ष पछि गर्छु । बिहे गरेपछि सबै सकिन्छ । भर्खर जागिर पाएको । अलिक, ब्यवस्था होस, अनि अलि अलि मोज गरौ, रिल्याक्स गरौं । अनि गरौला बिहे ।‘ मैले खुलेको उत्तर दिए । यत्रो बर्षपछि भेट भएपनि हामीलाई कुरा साट्न गाह्रो लागेन । ‘हेर बिहे गर्, यि सब बकवास कुरा हुन्। जुनेलि रात मा बिस्कुन सुकाएर केहि पाउँदैनस; सिधै भन्यो मलाई । उमेश मान्छे त्यो बेला देखि नै सुरो थियो । लेखनाथ चौकमा बाउबाजेको अगाडि खुला रुपमा चुरोट खाने हिम्मत उसै को थियो, जुन आज पनि हामी गर्न सकेका छैनौ । SCL पछि काममा लागेछ । ‘किन नपढेको त?’ त्यो बेला सोधे । ‘पढेर को ठुलो भाछ जस्तो लाग्यो, अनि काम मा लागे । पैसा खेलाईयो, साहु ठगियो, त्यसै मा भुलियो।‘
‘सुन पसलमा के ठगिस, सुन?’
‘हा हा धेरै तिर काम गरे, कहिले सुन पसल, कहिले जुत्ता पसल, कहिले ट्रान्सपोर्ट कहिले के कहिले के न। । भन्सार छल्ने देखि अन्त शुल्क को डुब्लिकेट स्टिकर सम्म । तर कमाएको धेरै पैसा रक्सि र तरुनिमा सकियो । अहिले सम्झंदा दिक्क लाग्छ । कुरा गर्दा उसको अनुहारमा तनाब स्पष्ट देखिन्थ्यो । केटाहरु सबै सुतिसकेका थिए । कोहि पल्लो खाटमा, कोहि अर्को कोठामा।

‘यो सिराननिले मलाई हुदैन । उ कराउन थाल्यो।‘ किरणले निन्द्राको सुरमा जिन्स पोको पारेर फालिदियो । त्यसलाई डस्नामुनि बाट सिरानि बनायो । ‘अर्को पनि दे।‘ उसको यो माग कसैले सुनेन । FM मा गित बज्न थालेको थियो। किशोर कुमारको । हरिले आखा नखोलि कराउदै थियो । ‘बिस्तारि बोल यार, मलाई घर धनि ले निकाल्छ भोलि।‘
‘छोरि छैन त्यसकि?’ उमेश त्यो बेला पनि जिस्कदै थियो ।
‘म भन्दा अगाडि यो कोठामा बस्नेले भगाएछ।‘ हरिले उत्तर दिएर निन्द्रा मै हास्यो । हामी तन्द्रामा ।

मलाई फिल्मको कहानि सुनेको जस्तो भएको थियो । ‘तं जागिरेलाई पो हातमा ल्याईदिन्छन् । बाहिर कति पापड बेल्नु पर्छ यार, तलाई के थाहा । तर केहि छैन, अब बिदेश हानिने हो । ज्यान फालेर काम गर्ने । अनि पैसा बोकेर घर फर्केर आफ्नै केहि सुरु गर्ने।‘ उ आशाबादि थियो, भविष्यप्रति, खुशि पनि ।

‘मेरो भागको ५ कठ्ठा बेचेर २ लाख म्यानपावरलाई दिइको छु। चिनेको हो मान्छे । सजिलो काम लगाई दिन्छु भनेक छ । महिनाको २० जति बच्छ रे।‘ उ सुनाउँदै गयो ।

‘बिहे कहिले गरिस?’ मैले प्रसंग बदल्न खोजे । ‘पहिलेको डुलि हिडने काम, महिनामा २ तिन वटि संग लब पर्थ्यो । कति मोज गरियो कति । तर मलाई त्यो शनिश्चरे कि केटि ले बाधी । बच्चा बसेछ बिहे गर्नै पर्यो। एउटि संग गर्नै पर्छ, राम्रो भनेका पनि त्यस्तै हुन, भनेर गरिदिए।‘ उ उसको बिगत छोट्याउँदै थियो । म उसको भोगाइ र मेरा कांचा बिचार केलाउंदै थिंए ।

‘तिमीहरु गफैमात्र गर्ने भए, खुलामन्च जाओ । हामीलाई ओछ्यान त पुग्छ । कति कराएको ।‘ हरि मुर्मुराउंदै थियो । ‘तेरो रेडियो राम्रो लाग्यो भनेको क्या।‘ भन्दै मैले रेडियो को भल्युम बढाँए । ‘मलाई त भोक लाग्यो यार’ भन्दै उमेश उठ्यो । यता उता खोज्दा पाउरोटि फेला पर्यो । सुख्खा पाउरोटि भोकसंग खाइयो ।

उ सुनाउँदै गयो । ‘जस्ति भएपनि आफ्नि बुढिको माया लाग्दो रहेछ यार । फेरि छोरी पनि भई २ बर्ष भयो । जिम्मेवारि थपियो । आफु त पढिएन छोरी पढाउने बिचार छ। कस्तो मनै तिनिहरुमा बसेको छ यार । आज पनि फोन गरेको थिए । न्यास्रो मानेकि थिइ । तिमीहरु कै लागि त जान लागेको लाटि भनेर सम्झाए ।‘ उसको कुरा सुन्दा हामी अल्लारे ठिटाबाट व्यवहारिक मान्छे भइएछ भन्ने लाग्यो । उसका कुरा सुन्दा सुन्दै कतिबेला निदाईएछ थाहा भएन । हरि ले गालि गर्दै उठायो । बिस्तारै सबै आ आफ्नो बाटो लागियो ।

त्यसपछि म जिल्ला फर्के । उमेशसंग सम्पर्क भएन । १ महिनापछि , हरिले फोन गरेको थियो । उमेशलाई म्यान पावर ले ठगेछ । युएई भनेर कतार पठाएछ । त्यो पनि अर्का को पासपोर्टमा उसको फोटो राखेर । अरु सबैले न जा भन्दा पनि बिदा मागेर आइसके अब जे भएपनि जान्छु भनेर गएछ । ११ महिना भयो उमेश गएको, एकचोटि फोन पनि गरेको छैन रे ।

गत हप्ता काठमाण्डौं जाँदा फेरि जमघट भयो केटाहरुसंग । सबै उस्तै थिए । म अझै अबिबाहित । हरि, किरण सिताराम सबै उस्तै । मात्र उमेश थिएन, अनि हरि को डेरा अर्कै थियो । लसुन हालेको भटमास यसपालि पनिमीठो थियो । अनि फेरि पनि FM मा गित बजिरहेको थियो, सुन्ने म मात्र थिए, उमेश कहां कहां ।।।।।

meaninglessthinkings@somewhereondearth

बिराटनगर , ०६४ पौष ।

छुटेको साथ र जितेको सम्बन्ध ।

2007-11-28T23:11:00.000-07:00

कुनै शनिबार कान्तिपुर कोशेलीमा पढेको थिए, 'एउटा युवकको जीवनमा ४ वटा कुरा महत्त्वपुर्ण हुन्छ- घडि, रेडियो, साइकल र युवती ।' समय सँगै यी प्रतिनिधिहरुको स्वरुप फेरिएको छ तर महत्त्व जस्ताको त्यस्तै । म जति नै साधु भएर हिडें पनि यी चार कुराको महत्त्व मेरो जीवनमा पनि उस्तै नै छ। म बिराटनगर चाहेका/नचाहेका, रोजेका/नरोजेका कारणहरुले पुगेको थिए; जागिरको क्रममा । त्यो ठाँउ न मेरो बाध्यता थियो न त नै रोजाइ । तर त्यो समयमा म त्यहि थिए र त्यो नै वास्तविकता थियो। एक्लो मान्छे र अफिसको इन्टरनेट । डेरा छिटो जाने हतार पनि खासै थिएन । मेरो डेरा जाने समय एकदमै अनियमित हुनु स्वाभाविक थियो ।

एक दिन डेरा मा त्यसै पल्टेको थिए, अफिसबाट आएर । मेरो कोठाको ढोकामा कसैले नराम्रो संग हिर्कायो । एकछिन झनक्क रिस उठ्यो । त्यो 'ढ्वाङ्ग' आवाजले मेरो एकान्त बिग्रायो । एकैछिनको सन्नाटापछि बच्चा रोएको आवाज आयो । अल्छि मान्दै ढोका खोलेर हेरे । डेढ बर्ष जतिको बच्चा मेरो कोठा अगाडि रहेछ । रुदै बसेको । वरिपरि कोहि थिएनन् । भान्जा भान्जी खेलाएकोले बच्चा फकाउन मलाई त्यस्तो गाह्रो हुदैन। । गाजल लगाएका ठुला ठुला आंखा, मगमग बास्ना आईहेको, मेथी फुराएर, कपालमा अलिक धेरै नै लगाएको तोरीको तेल, फुलाटिनको दौरा सुरुवाल अनि पाक्क पुक्क परेका हात गोडा ।

आँसु गाला सम्म बगेर तल झर्दै थिए । मलाई देखेर बच्चा चुप त भयो तर आँसु थामिएनन् । मैले उसलाई बोक्न दुइ हात अगाडि बढाए । उ सरक्क म तिर आयो । मैले उसलाई उठाँए । उसलाई आफूतिर फर्काएर, देब्रे हातले आड दिइ दाहिने हातले सम्हाले।। बच्चा बोक्दाको त्यो अनुभव अति नै न्यानो र मीठो हुन्छ । फेरि मैले त्यसरी बच्चा नबोकेको पनि धेरै भएको थियो । आफ्ना बोक्ने पनि त कोहि छैनन् । के गर्ने ।

निकै आत्मिय अनुभव पाए मैले त्यो बेला । दाहिने हातले उसको आंसु पुस्दै सोधे "तिमीलाई कां लागो?" "यहां हो? " भनेर उसको टाउको देखांए । उसले समर्थन मा टाउको हल्लायो । यसलाई 'पाइया-पाइया' भनेर ढोकालाई पिटिदिए । अनि उसलाई पनि ढोका पट्टी अलिकति ढल्काएर राखें । उसले पनि 'ला - ला पाइया' भन्दै पिट्यो । बिचरो मेरो निर्दोष ढोका ।

हामी दुइजना मेरो कोठामा थियौं- बात मार्दै । 'यो के?" "त्यो के?" उसका प्रश्‌न थिए मेरा कोठाका हरेक अनाथ चिजहरुलाई । म कहिले सांचो त कहिले 'औतारी' जवाफ दिन्थे । उ संग नाक जुधाउंदाको अनुभव झनै मीठो थियो । 'तिम्लो नाकलाई मेलो नाकले खाइदियो ' भन्दै नाक जुधाएको र उसको त्यो खित्खिताएको हाँसो । बढो मोहक थियो । अनि त्यो हासो संगै उछिट्टिएर आएको उसको सिंगान । हत्त न पत्त मुख धोए । तर घिन भने त्यस्तो धेरै लागेन त्यो बेला । खेल्दै गए, रमाउदै गए, त्यहि बच्चा संग हराउँदै गए ।

केटा हो कि केटि हो, जान्न मन लाग्यो । उसको लुगा तानेर जान्न अफ्ठ्यारो लाग्यो । मैले सकिन । 'तिम्लो नाम के?' मैले सोध्न बिर्सिएको प्रश्न थियो । तोते बोलि मा जवाफ पाए " तुमन" । 'सुमन' पुरानो तर राम्रो लाग्ने नाम । तर त्यो उत्तर ले मेरो द्विविधा अन्त्य गर्न सकेन ।

समय एक पलमा बित्यो । बाहिर २-३ जनाको आवाज आयो । मेरी घर धनि दिदी र बच्चाकी आमा बच्चा खोज्दै रहेछन् । "बाहिर लडेको रहेछ । मैले फुल्याउन भित्र ल्याएको ।" भन्दै मैले सुमनलाई उसकी आमाको हातमा दिए । आफ्नी आमा पाएपछि मसंगको क्षणिक साथलाई चटक्क छोडेर , उसले आमाको अंगालोमा हाम फाल्यो । "हामी त कता हराइछे भनेर बाहिर खोज्न हिडेका ।" मेरी घरधनि दिदीले वातावरण सन्तुलित बनाउनु भयो । सुमनले एकै पटक भएपनि मलाई फर्केर हेरोस जस्तो लागेको थियो । अंह, हेरिन् ।बरु उसकी आमा मुस्काइन् कालो बुट्टादार साडी र रातो ब्लाउजमा वहांको मुस्कान मीठो थियो ।

त्यस दिन पछि सुमन मेरो पक्का साथी भयो । म अफिस पछिको आधा घण्टा ४५ मिनेट उ संग नै बित्‌न थाल्यो । मैले बिरानो बिराटनगरमा सानो साथी पाए । मलाई डेरा छिटो पुग्ने बहाना थियो सुमन । त्यो तोते बोलिमा उसले 'अंकल' भनेको मलाई प्यारो लाग्दथ्यो । म सुमनलाई कहिले काहिं चक्लेट लैजान्थे तर उसकि आमाले 'यसलाई चक्लेट दिने बानि नगर्नुहोस है' भन्नु भयो एक दिन । मैले प्रतिवाद गरिन वा भनौ गर्न सकिन ।

सुमनसंग बसेको समयमा मैले मेरो 'घडि' पनि बिर्सन्थे, 'रेडियो' पनि, 'साइकल' पनि र मेरी 'युवती' पनि । शायद म त्यति बेला आफैलाई बिर्सन्थे ।

दिनहरु त्यसरि नै चल्दै गए । सुमनको बाबा जनकपुरमा जागिरे । १५-२० दिनमा एकपटक घर आउनु हुन्थ्यो । सुमन बाहेक मेरो अरुसंग खासै बातचित हुदैन थियो । मलाई मन पनि लाग्दैन थियो र जरुरि पनि हुदैनथियो ।

लोड सेडिङ्गको एक सांझ म छतमा बसिसहेको थिए । अध्यारो भइसकेको थियो । एकदुईजना आइमाई मान्छे खासखुस गरेको आवाज सुने । आवाज मधुरो भएकोले प्रष्ट संग सुन्न सकिन ।

" किन गर्नु अर्काको छोराछोरीलाई माया"
"लाग्यो होला नि"
" आ आफ्ना छोरा छोरी त झर्को लाग्छ बेला बेला, अर्का को "
"आमा चाहिं को पो लागेको हो कि?"
---------------------------------------------------
---------------------------------------------------

त्यस पछिको वार्ता सुनिएन वा मैले सुनिन । सुन्ने धैर्यता पनि भएन । म बिस्तारै कोठा आएं । कसले कुरा गरेको, कसको बिषयमा गरेको, त्यो मलाई थाहा भएन। तर त्यो अस्पष्ट, अंध्यारो बातचितको अन्तिम वाक्य मेरो मनमा नराम्ररी बिझ्यो । "के मलाई नै भनेको हो त?" यकिन त मैले पनि गर्न सकिन ।

"के गरौं के?", त्यसै छटपट्टि भयो ।

"के मेरै बारेमा कुरा गरेको हो त?"

निश्चित उत्तर म संग थिएन । तर त्यो वार्ता मलाई भावनात्मक रुपमा बिचलित बानाउन काफि थियो । न म संग त्यो बातचितको निश्चितता थियो न त नै अब के गरौ भन्ने कुरा को उत्तर । म रात भरि छट्पट्टि नै रहें । त्यो यस्तो परिस्थिति थियो जसमा सोधिएका invalid questions को वैधानिकतामा न प्रश्न गर्न सकिन्थ्यो न प्रतिबाद नै गर्न । म लाचार थिए, त्यो रात ।

मैले एउटा मात्र उपाय सोच्न सके- बिना बहस डेरा सर्ने । मन हलुङ्गो भयो ।डेरा सर्ने ताम झाम मा लागें । भगवानले मेरो बाटो सजिलो बनाइदिए । मेरो सरुवा भयो काठमाण्डौं त्यहि महिना । म खुला दिलका साथ बिराटनगर छोड्न तयार भए ।

अहिले काठमाण्डौं को चिसो डेरामा एक्लै बसेको छु । कम्प्युटर खुल्ला छ । मुकेश जी गीत गाउंदै छन -" इकदिन बिकजाओगे माटि के मोल जग मे रेहेजाएन्गे प्यारे तेरे बोल ।"

वालपेपर मा सुमनको फोटो राखेको छु । चिया संगै म सुमन संगको समयमा पुगेको छु ।म तनाव मुक्त छु । न्यानो अनुभव गरेको छु । शायद समस्याबाट भाग्नु पनि कहिले काहिं त्यसको सर्वोत्तम समाधान हुदों रहेछ ।

बिराटनगर

१३ मंसिर, ०६४

सिलिगुडि, मेरो तनाव र सुधा ।

2007-10-14T22:10:00.000-07:00

काकडभिट्टाको पैसा सटहि काउन्टरमा दशैको नियमित भिड थियो । कति पैसा साट्ने त? घुम्न भनेर हिडेका थियौं हामी स्कुल देखिका साथी, रोशन, तिर्थ अनि म । मिल्यो भने एउटा माइक्रो वेभ ओभन ल्याउने विचार थियो मेरो । मैले ३ हजार भारु साटें । रोशन र तिर्थले २-२ हजार । मेरो अरु केहि चिज किन्ने सोच थिएन । सुधासँगको सल्लाह थियो, यसपालि को दशैमा फजुल खर्च नगर्ने ।

पुराना साथी; बल्ल बल्ल दशैमा भेट भएर बिना प्लान घुम्न हिडेका-सिलिगुडि । म बर्ष दिनपछि काठमाण्डौं बाट फर्केको थिएं । सुधाले रोकटोक गरिनन् ।

गर्मी नै थियो त्यो दिन । त्यो मेची पुल जांदा, ओरालोमा रिक्सामा आएको आनन्द । अहो बडो मीठास पूर्ण । म सुधासंग त्यो बाटो हिडेको थिंइन । एकचोटि उनलाई लिएर आउने मन भयो । मोबाइलमा 'टावर' फुल थियो । 'missed call' गरिदिए । बिहे भएको २ बर्ष नाघे पनि, हाम्रो प्रेम छेडछाड् यसरी नै चलेको थियो।

'पारि' को वातावाण नेपालको भन्दा फरक थियो । मलाई त हावा नै अर्को जस्तो लागेको थियो । सांघुरो बाटो, मान्छेको भिड । हामी सिलिगुडि जाने एक्सप्रेस बसको प्रतिक्षा गर्न थाल्यौ । खलासिले 'सिलिगुडि'-'सिलिगुडि'भनेर कराएको भन्दा इटहरि बसपार्कमा 'पूर्व-पूर्व' भनेर कराएको नै प्यारो लाग्यो ।

तिर्थ त्यो वातावरणमा बढी भिजेको थियो । यो बसमा जाऔं छिटो पुगिन्छ भन्यो । हामी उसको पछि लाग्यौं । बस लगभग खालि थियो । म र तिर्थ सगैं बस्यौं । रोशन एक्लै । बिस्तारै बसमा मान्छे बढ्दै गए ।

'मत्‌वालि' अनुहार गरेका २ वटि कलिला ठिटीहरु बसमा चढे । रोशनले आफ्नो सिटमा ठाँउ बनायो । सानी चाँहि आएर उ संग बसिन् । हामीले जिस्काउने बहाना पायौं ।

बस अगाडि बढ्यो । १-२ जना महिलाले आफ्नो सामान ड्राइभरको सिटमुनि राखे । कण्डक्टरले धेरै त राख्दिन भन्दै सामान मिलाइ दियो । केहि अगाडि पुलिसको चेकिङ थियो । ड्राइभरले सिट मुनिको सामान आफ्नो बतायो । बांकि जांच सकिएपछि गाडि अगाडि बढ्यो ।

सिलिगुडि पुग्दा सम्म गाडिमा यात्रुको भिड धेरै भएको थियो । जसो तसो हिलकार्ट रोड पुगियो । 'शहर त ठुलै हो' यसपाली पनि मेरो पुरानो प्रतिक्रिया दोहोरियो । यता उता डुल्न थालियो । गर्मि थियो तर पनि मतलब गरिएन । कहिले स्कुले बेला को छेडछाड त कहिले खेलकुदका गफ । सिलिगुडिको बजार अनि हाम्रो उधेश्य हिन भ्रमण । हामी अझै केटाकेटि नै थियौं ।

कता कता बाट कपडा लाइन मा पुगियो । रंग नै मन परेन । t-shirt हरु सबै बिहारी रंङमा। चाइनिज मार्केट पुगियो । भारतलाई पनि चाइनिज सामानले सिध्याएछ । हाम्रो निष्कर्ष बाझेन । घुम्दै जांदा I. Sc. मा bio group ki साथी भेटिइन् । श्रीमान र छोरोको साथमा । धेरै मोट्टाइछन्। तर मुहार उस्तै ।

मुसुक्क हासेर "सन्चै छ?" भनेर सोधे ।

" हो सन्चै छु। तिम्रो के छ नि?"

"मेरो पनि ठिक छ । सन्चै छु । दशैमा घुम्न त होला नि है?"

उनि मुस्काइन् । उनको मुस्कान मलाई कलेज पढ्दा पनि मन पर्थ्यो ।

उनले श्रीमान चिनाइनन् ।

उनलाई मेरा साथी चिनाउन जरुरि थिएन ।

ल त है भनेर हामी आफ्नो बाटो लाग्यौं ।

हिलकार्ट रोड मा उखुको जुस सस्तो रहेछ । जम्मा भारु ५ । २-२ गिलास खाइयो । तर त्यो उखु राखेको ठेलाको तल धेरै फोहोर थियो । अनि झिंगा पनि उत्ति नै । मैले जुस खांदा हिलकार्ट रोडको पारि पट्टिको ज्वेलरि दोकानमा हेर्दै खांए । फोहोर हेर्नै परेन ।

सुधाको रहर । माइक्रोवेभ ओभनको दाम बुझ्नु पर्‌यो । साथीहरुले दिक्क माने । मैले अलिक जिद गरे । ६-८ वटा पसल डुलियो । दशैंको भिड । मैले भाषा english नै प्रयोग गर्न खोजे । केहि मतलब गरेनन् दोकानदारले । दार्जिलिङका नेपालीले त नेपाली बोल्छन् भनेर नेपालीमा प्रयास गरें । दोकानदारले हेप्ने हिसाबले दाम राख्यो । रिस उठ्यो । मैले त्यो street को पसलहरुमा सोध्न मन गरिन। पछि तिर्थ र मैले एउटा राम्रो पसल फेला पार्‌यौं । राम्रो कुरा गर्यो त्यो दोकानदारले । कोक मगाएर खुवायो । कोक को सोझो गर्न लाई सामान जबर्जस्ति त किन्नु पर्ने होइन ?? कता कता मनमा चिसो पस्यो ।

"नेपाल बाट आउनु भएको?" उसले सोध्यो ।
"हो। " मैले अलिक ठुलो स्वरमा भने ।

"मेरो भाइको पसल बिराटनगरमा छ ।" उसले जसो तसो नेपालीमा भन्ने प्रयास गर्यो ।

"मेरो सालिको घर पनि काठमाण्डुमा हो । तर म नेपाल गएको छैन ।"

बात मीठा लागे उसका ।

मैले खोजे जस्तो ओभन पाइन । उसले आफै अर्को पसलमा खोज्यो तर पाइएन ।

"अहिलेलाई छैन। पछि पछि आउंदै गर्नुस।"

मान्छे भलादमि रहेछ ।

मेरो सिलिगुडि प्रति बनेको बिम्ब अलिक राम्रो भयो ।

अब कता जाने त?? कता कता!! भर्खर १ बजेको थियो ।

रोशनले "जाने त?" भन्यो ।

तिर्थले "खै " भन्यो।

मैले केहि कुरो बुझिन ।

तिर्थले "जांउ न त एकछिन घुमौं" भन्यो ।

रोशनले जाने भए जांउ भन्यो ।

मलाई केटाहरुको नियत ठिक लागेन ।

"के भनेको तिमीहरुले, फर्कने होईन?" मैले झर्केको स्वरमा भने ।

तिर्थले "केहि हुन्न यार, एकछिन घुमेर मात्र आउने हो" भन्न थाल्यो ।

रोशन पनि बिवाहित । "तंलाई, म तेस्तो काम गर्छु जस्तो लाग्यो? एकछिन घुम्ने अनि फर्कने।"

भनेर मलाई फकाउन थाल्यो ।

तिर्थले "हेर, केहि हुन्न, एसो घुमेर मात्र आउने । कसैले केहि गर्दैन । तं टेन्सन न लि ।" भन्दै हात तान्यो ।

म अस्समन्जस्य मा परें । काकडभिट्टामा नै थाहा भएको भए म शायदै सिलिगुडि आउँथे हुंला । तर त्यो बेला म उनिहरु संग छुट्टिन सकिन ।

३ जना नेपाली केटा । २ बिवाहित । सिलिगुडिको बदनाम बाटोमा गइयो । हामी तिनै जना सफा थियौं । नियत पनि खराब थिएन । सिलिगुडि आउँदा सम्म शायदै कसैले सोचेको थियो होला, त्यो बाटोमा हिडिन्छ भनेर । तर त्यो बेला हामी त्यहि बाटोमा हिडिरहेका थियौ । सत्य त्यहि थियो, उधेश्य जसको जे भए पनि । किन हाम्रो समाजका लोग्ने मान्छेको रुप यस्तो unpredictable हुन्छ ???????

बस्ति साधारण थियो । मोटरसाइकल, रिक्सा कुदिरहेकै थिए । बच्चाहरु खेलिरहेका थिए । मलाई प्रत्येक पाईला झन् झन् गह्रौं हुदै गइरहेका थिए । शायद रोशनलाई पनि अफ्ठ्यारो लागेको थियो होला। न बाध्यता, न बानी, न चाह, तर पनि हामी हिड्न सकिरहेकै थियौं । कस्तो बिडम्बना !!!

तिर्थ एउटा बस्ति भित्र पस्यो । हामी पछि पछि गयौ । एउटी अधबैसें नारी थिइन । उ घरको भित्र नै पुग्यो । सबै भन्दा पछाडि म थिए । टाउको निहुराएर उभिएको ।

"यहां एउटा नेपाली दाइ थियो नि" तिर्थले सोध्यो ।

"अहिले बाहिर गएको छ" उनलेले भनिन् ।

हेर्दा उनी बानेश्वर कि तरकारी बेच्ने साउनी जस्ति थिइन । सिंदुर पोते लगाएकि, परिचित झैं लाग्ने अनुहार । भाषा पुरै नेपाली ।

"अरु कोहि छैन?" तिर्थले सोध्यो ।

"भित्र छ, एकछिन है"

एकछिनमा २-३ वटि जवान केटिहरु आए ।

"मैले नेपाली खोजेको थिएं" तिर्थले भन्यो ।

"ए एएएए पार्वती !!" उनि कराइन ।

पार्वती आइन् । चाहिने भन्दा बढि रातो लिपिस्टिकका साथ ।

"यो त होइन, अर्को खोजेको "

"अरु त अहिले छैन । "

फेरि हामी तिर हेर्दै सोधिन, " यिनीहरुले हेर्दैन?"

"यिनीहरु त साथी मात्र आएको" तिर्थले स्पष्टयायो ।

" ल आजलाई जाने, पछि आउंला ।" तिर्थले बिदा माग्यो ।

मेरो सास आयो । रोशन र म जुरुक्क उठ्यौं । अनि सके सम्म भ्याए सम्म त्यहांबाट छिटो निस्कियौं ।

एक छिन पछि तिर्थ पनि आइपुग्यो ।

"उफ" मैले बाटोमा निस्केर लामो सास फेरें । रोशन हांस्यो । म केहि बोलिन ।

"देखिस, केहि हुन्न । अब एकै छिन घुमौं अनि फर्कने ।"

मैले स्पष्टरुपमा "हुदैन" भने ।

"केहि हुदैन क्या, अहिले केहि भयो? एकछिन त हो नि । जाऊँ हिड्" उसको कर थियो ।

मैले नांइ भने ।

रोशनले के सोच्यो । उसले "जाँउ न त एकछिन" भन्दा म छक्क परें ।

नाइ भने्। तर दुवै ले साह्रो कर गरेर मलाई फकाए । त्यो "केहि हुन्न" भन्ने शब्दले पनि मलाई डोहोर्‌यायो । "म के गर्छु के गर्दिन भन्ने कुरा मा म त स्पष्ट छु नि " यहि सोचेर म पनि उनिहरुको 'कर' ले डोहोरिए । यसपालि मेरा पाइला अलिक हलुका भए ।

अर्को ठाउंमा पनि त्यहि बार्ता, अलिक फरक ढंगमा । तर शैलि उहि । मलाई त्यहा बस्न मन लागेन । सकिन भनौं । उनिहरु कुरा गर्दै थिए । म बीचमा नै हिडिदिए । एक्लै फर्कदा मलाई त्यहांका केटिहरुले जिस्काए । म पछाडि नहेरि हिडिरहे । अनि पर बाटो पारिको किराना पसलमा चिसो पिएर बसे ।

मन त्यसै गुम्सिएको थियो ।

म आएको एकै छिनमा उनिहरु पनि आए, हांस्दै-हांस्दै ।

"किन हिडेको, क्या रमाइलो भयो भित्र?"

मलाई डर लाग्यो ।

"के गर्यो?"

"होईन त्यस्तो, के सोच्यो यसले फेरि?

दुइवटि केटि त इलाम का रहेछन् बुझिस्?"

देशका चेलि, मलाई नराम्रो लाग्यो। । केहि भनिन । तर, कस्ता थिए होलान भन्ने कौतुहलता नभएको भने पक्कै होइन ।

" अबेर भयो, जाँउ फर्केर ।" discuss नगरि मैले छोटो बाक्यमा प्रष्ट गरें ।

हामी सरासर फर्कियौं ।

गाडी चढियो । मैले आफ्नो ipod सुन्न थालें । झ्याल बाहिर हेर्दै बसे । उनिहरु दुईजना त्यहि अनुभवको काउकुतिमा रुमलिइरहे । उमेर संगै हाम्रो वैचारिक फाटो बढेको हो जस्तो अनुभव गरे । त्यसले मलाई शान्त हुन सहयोग गर्यो ।

रोशनले तिर्थलाई सोध्यो "तं पहिले पनि आएको थिइस?"

"थिइन"

"कसरि थाहा पाइस त त्यंहा नेपाली दाइ छ भनेर?"

"थुक्क साले, त्यति पनि थाहा पाइनस, त्यो त कुरा शुरु गर्ने बहाना पो हो त!!"

"एएएए" रोशनले ढिला बुझेछ ।

म मुसुक्क हांसी दिंए । तिर्थ बच्चै देखि बाठो हो । नियत त उसको पनि खराब होइन तर चन्चले चाँहि पक्कै हो । मेरो विचार उ प्रति नरम हुदै थियो ।

तर पनि मलाई आफैं देखि अफ्ठयारो भएको थियो । खासै बोल्न मन लागेन ।

बाटोमा मैले मेरी सुधालाई धेरै सम्झें । कतिबेला घर पुगेर उनलाई भेटौं जस्तो भयो । भ्रखर पानीटंकी आइपुगेको थियो । तिर्थले चिनी र दाल किन्यो । म किन्न गइन, मन पनि थिएन । उसैले ५ केजी दाल ल्याइदियो । मीठाइ हामीले दिउँसै सिलिगुडिमा किनेका थियौं । साथीहरु पानीटंकीमा चिया खाने भन्दै थिए । मैले 'पारी' काकड्भिट्टामा नै खाने जिद गरें । मेची पुल तर्दा मलाई किन किन फेरो त्यो ठाउँ आउँछु जस्तो लागेन ।

काकडभिट्टाको चियाले मेरो 'मुड' अलिक ठिक भएको थियो । तिर्थको घरबाट फोन आयो । भाउजुको फोटो रहेछ, कन्ट्याक्ट पिक्चरमा। मीठो बात गर्यो । १ घण्टामा घर आइपुग्छु भन्यो । रोशनले उसकी मायालुलाई sms पठायो ।

"बिहे गर्दैनस?" तिर्थले सोध्यो ।

"उनको बा मान्नु भयो भने आउने वैशाखमा" रोशन आशावादि थियो ।

मलाई घर पुग्न हतार लागेको थियो । माइक्रोमा थिंए, मोबाइल उठांए तर फोन गरिन् । सुधाले miss call गरिन् । मैले आउंदै छु भनेर sms पठांए ।

झ्यालबाट चिसो हावा पसेको थियो । नारायण गोपाल दाइ ipod मा गुन्गुनाउंदै थिए ।

" तिमीलाई भुल्दा म एक्लो परेछुं

तिमीलाई सम्झे तिमी साथ आयौं ।

कुनै चिज मीठो म खोजि रहेंथें,

म सोची रहेथें ; तिमी याद आयौं ।

तिमीलाई भुल्दा..................................."

मन हलुका भयो । मोबाइलमा सुधाको फोटो हेरें । बल्ल बल्ल दमक पुगिएको थियो । कुन बेला घर पुगौं भयो । म गीतमा नै डुबेछुं । बुढीखोलाको पुलमा माइक्रो उफ्रदां झसंङ्ग भएं । त्यो बीचमा मैले संसार सोचिसकेको थिंए ।

इटहरि, जुटबिकास अगाडि माइक्रो रोकियो । झोला लिएर म रिक्सामा बसें । मलाई मेरी सुधा संगको त्यो एक दिनको बिछोड युगौं जस्तो लागेको थियो ।

रिक्सालाई रु २० "तै" राख भनेर दिए अनि घर पुगें ।

उनी भान्सामा खाना बनाउंदै थिइन । झ्यालबाट मलाई हेरिन । बाहिर आँगनमा आमा 'तिहुंन' केलाउंदै हुनुनुन्थ्यो ।

"के ल्याएको?" आमाले सोध्नु भयो ।

"केहि ल्याइन । अलिकति दाल बोकेर आएं ।"

"लौ, अस्ति भर्खर फुपुकोबाट त्यति धेरै दाल आफै ल्याएको होइन?" आमाले गालि भन्नु भयो ।

त्यो दिन मलाई केहि कुराको होस रहेन ।

झोला राख्न भान्सामा गए । सुधालाई हेरि रहे । एकछिन हात समाएं ।

"के गरेको?" उनले दबेको स्वरमा भनिन् ।

"माया" मैले उनका आंखामा हेरेर भने ।

मलाई सुधा संग कुरा गर्न मन थियो । आमाले बोलाउनु भयो । भान्साको काम नसके सम्म मैले पर्खनु बाहेक बिकल्प थिएन ।

म आफ्नै कोठामा बसी रहें । दशैं आउन लागेको थियो । घरमा मान्छे आइरहेका थिए । तर मलाई कसै संग बोल्न मन लागेन । म कोठाबाट निस्किन ।

केहि कामको लागि सुधा कोठामा आएकी थिइन । मैले उनलाई मलिन आंखाले हेरि रहे ।

" के भयो, सन्चो छैन? "

मैले टाउको हल्लाए, छैन भन्नलाई ।

उनले मेरो निधार मा हात राखिन ।

"ज्वरो त छैन । के भयो?" उनले सोधिन् ।

मैले उनलाई हेरि मात्र रहें ।

सोफामा सिरानी लगेर राखिदिइन् । अनि टिभि खोलिदिइन् ।

"टिभि हेर्दै गर्नु, म छिटो काम सक्छु, तपाईं बस्दै गर्नु। है?" यति भनेर उनि गइन् ।

मलाई खास्सै खान मन थिएन, रुचेन पनि । उनि पनि खाना खाइ सकेर आइन् । मैले ल्याएको मीठाइ बोकेर ल्याएकि थिइन् ।

" खाना खानु भएन, यो खानु पर्छ है ।" उनले मीठो अनुरोध गरिन् ।

मैले यो राख न त्यहां भने। अनि उनको हात बाट लिएर आफैले राखिदिए ।

उनले मेरो कपाल मुसार्दै सोधिन, "के भयो आज?"

मलाई सहन गाह्रो भयो । उनलाई अंगालो हाले । आंसु आफैं बगे । सुधाले मेरो ढाड सुम्सुम्याइन् । उनका पनि आंखा सबै भिजेका थिए ।

"के भयो भन्नु न?"

म बोल्नै सकिन । उनलाई अंगालोमै राखें, कसेर ।

केहि बेर हामी दुवै चुप भयौं । उनले टाउको हल्लाएर के भयो भनेर सोधिन् । मैले सबिस्तार बतांए । दिनभरिका अनुभव र दौडिएका भावना । शायद श्रीमतीको महत्त्व मैले त्यो दिन गहिरो रुपमा बुझें ।

"यस्तो जाबो कुरामा पनि चित्त दुखाउने हो त?"

"खोइ, मलाई किन किन छट्पटि भयो। " मैले भनें ।

"मलाई तपाईं माथि विस्वास छ, अब देखि यस्तो सानो कुरामा चित्त नदुखाउनु" उनले मलाई सम्झाइन् ।

"तिम्रै लागि त बाँचेको छु "

उनले मेरो निधार चुमि दिइन् ।

मेरो तनाव सबै हट्यो । मैले त्यस्तो केहि सोचेको पनि होइन, गरेको पनि होइन । साथीहरु खराब पनि होइनन् । धेरै पछि भएको भेटघाटमा अल्लारेपन बोकेर घुम्न मात्र गएका थियौं । तर, कुन भावनाले मलाई त्यो दिन सहज हुन दिएन, मैले त्यो छुट्टयाउन नै सकिन । सुधा संग share गरेपछि मन आकाशमा पुगेको थियो ।

"खोइ त मेरो ओभन?" उनी जिस्काउने सुर मा थिइन् ।

म केहि बोलिन, अर्को पट्टी फर्केर बसें ।

उनी मिठाइको कचौरा बोकेर आइन्, फकाउँदै ।

मलाई धेरै भोक लागेको थियो। दुबै मिलेर खायौं ।

एकछिनको सन्नाटालाई तोडेर उनले भनिन् , "हामी अब सिलिगुडि कहिल्यै नजाने, है?"

नाइट ल्याम्पको मधुरो उज्यालोमा मैले सुधालाई झनै राम्री देखें ।

बिराटनगर,

०६४ दशैं ।

चिया र मेरो जीवन।

2007-09-25T23:41:00.000-07:00

स्कूलबाट आयो अनि दौडेर भान्सामा पुग्यो । त्यो मन लोभ्याउने भुटीभात र स्टिलको ग्लासमा चिसिएको चिया । आमाले पख पख तताई दिन्छु भन्नु हुन्थ्यो । तर केहि नसुनि सबै चिया भुटिभातको बटुकोमा हालीहाल्थें । अटेरि त म त्यति बेला पनि थिए । मलाई चिया सधैं त्यहि स्टिलको ग्लासमा चाहिन्थ्यो । मेरो नाम लेखिएको थियो त्यो ग्लासमा ।

चियाले भिजेको भुटिभात मुखमा हाल्दा चियाको जुन स्वाद मुखमा फैलन्थ्यो; अहा, स्कूले थकान सबै मेट्टाउने । अमृत झैं लाग्छ, अहिले पनि सम्झंदा । शायद चिया मेरो नियति हो ।

उमेर बढ्दै गयो । ग्लासहरु परिवर्तन भए । चिया बानि बनिसकेको थियो, थाहै नपाई ।

म आज पनि सम्झन्छु , मैले पहिलो पटक आफ्नो तर्फबाट होटलमा खाएको चिया । नौ कक्षामा पढ्दा हाजिर जवाफ प्रतियोगितामा भाग लिन गएका थियौ। हेडसरले खाजा खर्च भनेर दिएको त्यो रु १०० सबै बचाएका थियौ । हामी सेकेण्ड भयौ । भोलिपल्ट साथीहरुसंग भद्रपुरको होटलमा छिरियो, निलो पाइन्ट र सेतो सर्टमा । अर्डर लिने 'भैया' आयो, काँधमा गम्छा राखेर । म टोलि नेता । "११ ठाँउमा समोसा तरकारि र ११ कप 'रंग कडा' चिया ।" मेरो पहिलो चियाको अर्डर थियो त्यो ।

घर भित्र र घर बाहिर यसरी शुरु भएको मेरो चिया संगको सम्बन्ध आज पनि न्यानो नै छ ।

कहिले साथीसंग त कहिले एक्लै ; कहिले दुखेको टाउको ठिक पार्न त कहिले निन्द्रा हटाउन; कहिले उनलाई हेर्दै त कहिले उनलाई नै सम्झेर । हरेक बहानामा खाइयो चिया ।

२ पिरियडको continuous lecture मा एकछिन break हुन्थ्यो । थापा, ध्रुव अनि म, पुगिहाल्थ्यौं क्यान्टिनमा चिया खान । एकदिन बाहिरका केटिहरु आएका रहेछन, कलेज क्यान्टिनमा। सबै राम्रा ! कुर्सी त्यतै तिर फर्काइयो । ९ कप चिया र Class कति बेला सकियो, हामी तिन जना मध्ये कसैले थाहा पाएन । शायद चियाको रंग र पाहुनाको रुपले resonance create गरेको थियो त्यो बेला ।

दुध नै दुधको, नाम मात्र दुध हालेको , दुध नहालेको, कागति निचोरेको , कागति धेरै निचोरेको, कुहिएको कागति निचोरेको, पुरानो रंग हालेको, राम्रो रंग हालेको, तातो, सेलाएको, चिसिएको धेरै खाले चिया खाइयो । अरुले बनाएर दिएको, भाडा र सामान अरुले दिएर आफूले घोलेर बनाउनु पर्ने , मसिनो चिनि हालेर, 'सुगर क्युब' हालेर अनेक तरिकाले चिया खाइयो । तर पनि चिया र मेरो सम्बन्ध कहिले टुटेन ।

छलेर खाएको चियाको मज्जै अर्को हुन्छ । अन्तिम सेमेष्टरको परिक्षा थियो । म अगाडिको बेन्चमा बसेको थिए । सर बाहिर निस्कनुभएको थियो । भण्डारी दाईले वहाँको चिया ल्याएर, मेरै अगाडि राखिदिनुभयो । मैले मन थाम्न सकिन । त्यो परिक्षा सोचे भन्दा राम्रो भयो !!

मेरो जीवनमा अनेकन भावनात्मक उतार चढाबहरु हुन्छन् । खुशी हुन्छु एकछिन, अर्को पल तनावमा घेरिन्छु । एउटा नजिकको साथी छ - चिया । होटलमा राखिएको दिउरेमा दिनभरि पाकेर पनि मेरै लागि भनेर अर्को एक प्रयासमा जुट्ने त्यो चिया रंङ्को जाँगरलाई म आदर गर्दछु । साथीहरु संग हुन्छु , मनका अनेकन भलाकुसारी हुन्छन् । उ सिसाको ग्लासमा बोकिदै आउँछ् हामी चिया सक्छौ । उ फेरि समर्पित हुन तयार हुन्छ ।

एक दिनको कुरा हो । सन्तोष र मेरो, दुबैको टाउको दुखेको थियो । 'आ जाउँ न त' भनेर नँया सडकको "आँगन" मा गइयो । एक त भिड, त्यसमा पनि सेल्फ सर्भिस । कुपन दिएको २० मिनेट पछि बोलायो । त्यो प्लास्टिकको use and throw glass, त्यो पनि with tea bag!!

जीवनको सबै भन्दा नमीठो चिया त्यहि लाग्यो । निस्केर भुगोल पार्क अगाडिको गल्लीमा छिरेर धित मर्ने गरि २/२ कप चिया खानु बाहेक हामीले अर्को बिकल्प सोचेनौं ।

तर चियाले दुखेको टाउको हटाएको अनुभवका साथै 'कु-चिया'ले नदुखेको टाउको दुखेका घटनाहरु पनि छन जीवनमा ।

पुल्चोकमा बि.ई.को अन्तिम बर्षको प्रोजेक्ट थियो। नवराज सरले दिएको सल्लाह अनुसार मिनभवनमा विधुत प्राधिकरणको अफिस गइयो । त्यहांको सरले बढो राम्रो respond गर्नुभयो । वहांको कोठा अलिक अर्कै थियो । पुरानो नेपाली संस्थानको परम्परालाई तोड्दै नंया मान्यताहरु अंगालेको । फेरि वहांको अनुहारमा राप थियो ।

"चिया खाने?" सोध्नु भयो ।

नाई भन्ने प्रश्न नै थिएन ।

"हामी त हर्वल टि मात्र खान्छौ" वहांले भन्नुभयो ।

कहिले खाएको त थिएन, तर चिया नै थियो 'हर्वल' को पछाडि । खाने भनियो ।

अग्लो सिसाको ग्लासमा झण्डै चियाकै रंगमा आइपुग्यो, त्यो 'हर्वल टि' ।

पहिलो चुस्कि लिन ग्लास उठाउँदा, 'टि म्याट' खस्यो । आत्तिदा अलिकति चिया पोखियो । धन्न मैले मात्र थाहा पांए । जसो तसो हात पुछें अनि खांए 'हर्वल टि' । चियाको स्वाद कहिं कतै थिएन । बरु जण्डिस हुंदा पानीमा राखेर खाने धुलोको जस्तो स्वाद । फेरि चिया पनि nearly sugar free । रबिन र सन्तोषको हाल पनि लगभग मेरै जस्तो रहेछ ।

"कस्तो लाग्यो त, चिया" बढो अदबका साथ सोध्नु भयो ।

"एकदम राम्रो लाग्यो सर" रबिनले ढाँट्यो ।

"अरु खाने ?" वहांले यति सोध्न नपाई हामी त्यहाँ बाट भाग्यौं ।

प्रोजेक्ट पनि त्यहां गएर गरिएन; हर्वल चियाको डरले ।

तर पनि चियासंगको मेरो सम्बन्ध कुनै घटनाले टुटाउन सकेन ।

बसन्तपुरको साँझको चियाले होस कि बिहिबार बगलामुखिको चियाले होस, मेरा संगीसंगका भलाकुसारि राम्रोसंग संगालेर राखेका छन्। पाटन दरबार स्क्वायमा एक्लै खाएका चियाले मेरो कथा बोकेका छन् । पुल्चोक क्याम्पस अगाडिको छाप्रोको चियाले मेरो सम्पुर्ण College life मा साथ दिएको छ । अति नै नमीठो होस्टेलको चियाका यादहरु धेरै मीठा छन् । केईसी अगाडिको केक सपको फिंज उठेको चिया र पोखिएका भडासहरु जरुरी थिए, त्यो बेला । मनपर्ने मान्छे हेर्ने बहानामा खाईएका स्ववियु क्याफेका चियाका हरेक चुस्कीहरु अनमोल छन् ।

प्रदिपको घरको चिया सम्झंदा अहिले पनि मनमा लाज जस्तो लाग्छ।

त्यो दिन प्रदिपको डेरा गएको थिंए । भाउजु र वहांकी बहिनी हुनुहुदोरहेछ । एउटा कोठा, एउटा भान्छा सजाएर राखिएको थियो । पछि प्रदिपको दिदीहरु पनि आउनु भयो । कोठा साँघुरो, मिलेर बस्दा म भाउजुको बहिनी संगै बस्नु पर्यो । बेला बेला वहांलाई छोइन्थ्यो, मलाई अफ्ठ्यारो लाग्थ्यो । अलिक सर्न खोज्थे, सर्ने ठाँउ थिएन । भित्तामा राखेको "तुम कब आओगे" को पोस्टर हेरेर बसे । चिया ल्याउनु भयो भाउजुले । स्टिलको ग्लासको पोल्ने चिया अनि भाउजुकि बहिनिको तातो स्पर्श । मलाई धेरै नै अफ्ठ्यारो भयो । एक किसिमले नर्भस नै भए । चिया खांदा तालु सबै पोल्यो । मुखको छाला पनि लग्यो चियाले । जसो तसो त्यहांबाट निस्के ।

अचेल पनि प्रदिपले चियाखान बोलाउदा म जान्न । उ हाँस्दै भन्छ "शालीको बिहे भइसक्यो ।"

यस्तै यस्तै छन् चिया संगका मेरा सम्बन्धहरु, सम्झंनाहरु । बिराटनगरको गर्मि अनि घरधनिकि छोरीले ल्याएर दिने चियाको तातो आभाष । नशा नै भएको छ चिया पनि । रक्सिको उन्माद अलग होला तर चियाको साथ मेरा लागि न्यानो छ, प्यारो छ ।

बागबजारमा उनलाई कुरेर बसेको थिए । ३ कप चिया सकियो । उनि PK को dress मा नै आईन् । काली भएपनि मलाई मन पर्ने मायालु । PK का केटी फकाउन बढो गाह्रो । रिझाउन उस्तै । आफैं ढिला आउने अनि मलाई नै गालि । मायामा जे पनि सहनु पर्छ, पछि त्यहि गालि प्यारो हुन्छ ।

केहि नखाने रे, चिया मात्र , हतार छ रे। त्यो वेटर भाई पनि हास्यो त्यो बेला। मैले केहि भन्नै परेन । रंङ कडा पारेर ल्याइदियो ।

चिया सेलायो । उनलाई आमिर खान एकदम मन पर्ने हिरो । टिभिमा "जो जिता वहि सिकन्दर" दिएको रहेछ अघिल्लो दिन । त्यसैको कहानी सुनाईन, मैले दत्त चित्त भएर सुने । के सुर चढ्यो कुन्नी मलाई त्यो बेला । उनले २ चुस्की लिएको चिया, उनले थाहा नपाउने गरि मेरो संग साटि दिंए । त्यो सेलाएर हिंउचुलि भएको उनको जुठो चिया जस्तो मीठो चिया मैले आज सम्म खाएको छैन । तर पनि किन किन हरेक चियाका चुस्किमा म त्यो बेलाको मीठास टटोल्छु ।

२६ सेप्टेम्बर '०७

बिराटनगर

सीताराम सर

2007-09-10T21:50:00.000-07:00

'हंसमुख मान्छे' मैले यहि बिम्ब पाएकको छु, वहांको । हाम्रो पहिलो भेट त्यस्तो बिशेष होइन । तर भेट चाहिं त्यहीं मीना दिदीको पसलमा नै भएको हो ।

बजाजको नयां discover बाइक; उमेरले ४० नाघेका तर मन त्यसको छेउछाउ पनि नपुगेका; फुलेको कपालमा रातो मेहेन्दी ; दिनहुँ दाह्री काट्ने (दाह्रीमा मेहेन्दी लगाउन नमिलेकाले पनि हुन सक्छ); परम्परागत नेपाली जागिरे भुँडीको परम्परालाई 'सपोर्ट' गर्न नसकेका; चुरोटको सर्को सर्को आन्नदले तान्ने; जहिले पनि हाँसी रहेने; यी नै थिए मैले देखेका सीताराम सर ।

बैशाखको महिना थियो । एकदिन चिया गफमा वहांले आफ्नो नयां मोबाइल सेट देखाउनु भयो - 'nokia n70' । धेरै function भएर मलाई सोध्ने/सिक्ने हिसाबले देखाउनु भएको वा 'हेर ठिटा, मोबाइल त मेरो पनि stylish छ' भन्ने हिसाबले, म आज पनि भन्न सक्दिन ।

"बुढालाई data cable मा ठगेछ" मैले नदिएको प्रतिक्रिया यहि थियो, त्यो बेला ।

हामीले खाना खाने ठाउँबाट ३ किलोमिटर टाढा छ वहांको डेरा । पूर्व, पश्चिम, उत्तर वा दक्षिण कता हो म भन्न सक्दिन । २ चोटी सम्म सोधेको हो । याद छैन र अब सोध्न शिष्टाचारले दिदैन ।

मान्छे पाल्पाका हुन, त्यसैले खाना खाने ठाउँमा भाषाको झगडा हुन्थ्यो कहिलेकांहि अनि कहिलेकांहि टेलिफोनका गफ। हाम्रा दिनहरु यसरी नै बित्दै गए ।

महिना दिन जतिको संग्‌तमा थाहा हुदै गयो, मेलै देखेका 'हंसमुख' सीताराम सर मदिराको राम्रै सौखिन हुनुहुदो रहेछ । धेरै जसो सांझ मैले वहांलाई मातेको अवस्थामा नै देखे । रक्सी खाएर डेरा जान अफ्ठ्यारो हुने भएकोले सीताराम सर प्राय अफिसको गेष्टहाउसमा नै बस्नु हुन्थ्यो । वहांको खाना खाने समय पनि अनियमित हुन थाल्यो । दाह्री कटाइ पनि नियमित देखिन । किन किन मैले वहांलाई अलिक कालो देख्‌न थाले । त्यो मेरो दृष्टि भ्रम पनि हुन सक्छ । किटान गरेर भन्न सक्दिन ।

एक दिन मिना दिदीकी भान्जी आइन्, SLC सकेर । उमेर पनि लिएकि अनि ज्यान पनि । बोल्दा खासै लजाउने जस्तो लागेन । धेरै राम्री पनि होइनन्, नराम्री पनि होइनन् ।

भान्जी छोटो समयमा नै हाम्रो वातावरणमा राम्रोसंग घुलमिल भइन् । बिशेष गरि सीताराम सरसंग । अब मैले सरमा रसिक गुण पनि राम्रैसँग रहेछ भन्ने थाहा पांए । हुन त ४०/४२ बर्षको अनुभवीको अगाडि यो ठीटोले के नै पो अध्ययन गर्छ र!! तर पनि त्यो मेरो स्वतन्त्र अध्ययन थियो ।

सर उनलाई जिस्काउन छोडनुहुन्न थियो। उनि सरलाई भन्दा बढि सरको उमेरलाई कटाक्ष: गर्थिन् । खुब झगडा हुन्थ्यो ति दुईको । सर बेला बेला उनको फोटो खिच्नु हुन्थ्यो आफ्नो n70 ले, त्यो बेला उनि लजांउथिन् ।

एकदिन SLC को रिजल्ट भयो । भान्जी पास भइन्, second division मा । सीताराम सरको छोरा पनि distinction मा पास । छोरालाई भर्ना गर्न वहां घर जानु भयो ।

१५ दिन पछि हाम्रो भेट भयो । बढो खुसी देखिनु भएको थियो । नयां सर्ट, पालिस लगाएका जुत्ता, अनुहारमा राप थियो । घर गएर वहां फेरिनु भएको थियो ।

"सर मेरो छोरोले त distinction ल्यायो नि।"

यहि कुरा जानु अगाडि २ चोटि भनेका थिए बुढाले। कति पटक सुनाउनु पर्ने ? सधैं झैं फेरि आफ्नो percentage सम्झे । फेरि सोचे '१० कक्षाबाट मात्र प्रश्न सोधेकोले त हो नि' नत्र म पनि के कम ।

एकछिन पछि आफैलाई गालि गरे, किन compare गरे भनेर ! ग्लानि भयो, आफैसंग ।

"St. Xavier पढछु भन्दै थियो" बुढाको volume बढेको स्वरले म झसंङ्ग भए ।

"राम्रो नि सर, बरु entrance पो कहिले हो।" यति भन्दै थिए, सरले उत्तर फर्काउनु भयो ।

"टप १० मा त निकालि हाल्छ नि, 'मेरो छोरो' ले।" 'मेरो छोरो' को उच्चारणमा अलिक बल थियो ।

म हांसे मात्र ।

चिया आयो । यसपालि हाम्रो गफ लामो भयो। छोराको भविष्यको बारेमा मसंग पनि धेरै कुरा बुझ्नु भयो । एकदम उत्सुक र गहिरो भाव देखे मैले वहांको आंखामा जुन पहिले कहिले देखेको थिइन । खुसी लाग्यो । नेपाली बुवाहरु छोराको भविष्य प्रति संवेदनशिल छन। मैले जाने जति, बुझे जति कुराहरु भनिदिए ।

SLC को hangover ४/५ दिन सम्म रह्‌यो । सीताराम सरले रक्सी कम गर्नु भएको थियो । एकदिन मलाई ढिला भएको थियो, सरले मलाई डेरासम्म बाइकमा पुर्‌याइदिनु भयो । राम्रो लाग्यो । सीताराम सरलाई मैले मिजासिलो मान्छे भन्नु नै पर्छ । ती दिनहरुमा बर्षाले गर्दा बिराटनगरमा गर्मि कम थियो ।

SLC को रिजल्ट पछि भान्जी घर गएकी थिइन्, केहि दिनपछि उनी फेरि आइन् ।

दिनहरु बित्दै गए । अब सरलाई कम्प्युटर र मोबाइलको मोह बढ्‌न थाल्यो । अफिस समय पछि पनि सर अफिसमा नै बस्नु हुन्थ्यो, कम्प्युटर चलाएर । (अफिस, दिदीको पसल भएको घर भित्र छ। )

पसलमा पनि वहां कि भान्जीसंग जिस्किनुहुन्थ्यो कि मोबाइल चलाएर बस्नु हुन्थ्यो । पसलमा धेरै मान्छे नभएको बेला भान्जीको फोटो खिच्नु हुन्थ्यो । भान्जीलाई देखाउनु हुन्थ्यो । फोटो खिचाईमा भान्जी सधैं जस्तो राम्रो ननिकालेको भनेर complain गर्थिन्, । अनि सरले दांया बांया हेरेर उनलाई जिस्काउदै कुममा पिट्‌नु हुन्थ्यो। उनी रिसाउंथिन्, बुढा मन खोलेर हाँस्थे ।

एक साँझ, भान्जीको खुट्टाको नंङमा समस्या भएछ । दिदीले तातो तेल लगाउँदा ठिक हुन्छ भनेर तेल तताउनु भयो । उनी डराइन्, सीताराम सरले दिदीको पक्ष लिनुभयो ।

भान्जी बेन्चमा बसेकि थिइन्, सर उनको पछाडि । म अर्को टेबलमा थिए । दिदीले उनको खुट्टामा तेल हालिदिनु भयो । सरले बढो समयमा भान्जीको कम्मरमा चिमोटिदिनु भयो, सबैको आंखा लुकाएर । उनी ऐया गर्दै उफ्रिन् ।

दिदीले "यति जाबो तेल लगाउंदा पनि उफ्रिनुपर्छ" भनेर रिसाउनु भयो ।

"कस्तो पोल्यो!" भान्जीले स्पष्टिकरण दिइन् ।

" आ म त लगाउँदिन, यस्तालाई" दिदीले झर्को मान्नु भयो ।

"म लगाईदिउँ त?" सीताराम सर तम्सिनुभयो ।

"नपोल्ने गरि लगाउने भए मात्र" भान्जीले शर्त राखिन् ।

तेल दिएर दिदी तरकारी किन्न जानु भयो ।

देब्रे हातले पैतला तर्फबाट भान्जीको खुट्टा समात्नु भयो, सीताराम सरले । अनि दाहिने हातले औला सफा गरेर खुट्टा सुम्सुम्याउंदै बिस्तारै तेल हाल्नु भयो । भान्जीले सन्चो मानिन् ।

सरले "देख्यौ त?" भन्नु भयो ।

भान्जीले म तिर हेरिन, अफ्ठ्यायो मानिन्।

बाकि भएको चिया घुटुक्क पारेर म मेरो अवलोकन लुकाउँदै आफ्नो बाटो लागें ।

पछिका दिनहरुमा सरसंग खासै भेट भएन । सर अफिस पछि पनि कम्प्युटरमा नै बस्नु हुन्थ्यो । भान्जी चिया पुर्‌याउन जान्थिन् अनि त्यहि कम्प्युटरमा नै बस्थिन् । कहिले फोटो हेर्थिन त कहिले सरसंग झगडा गरेर बस्थिन् । सरको र मेरो खाना खाने बेलामा पनि भेट हुन गाह्रो हुन्थ्यो ।

एकदिनको कुरा हो । दिदीले भान्जीलाई आफुसंग राखेर क्याम्पस पढाउंदिन भन्नु भयो । " मान्छे, त्यसै त कुरा काट्छन" वहांको भनाई थियो । भान्जीको इच्छा यहिं बसेर पढने थियो । दिदी कडा हुनुभयो । भान्जीले मन गह्रौं गरिन्।

हप्ता दिन पछी भान्जी फर्किन्, आफ्नो घर ।

अचेल सीताराम सर कम्प्युटरमा खासै बस्नु हुन्न । जील्ला बिकासको मान्छे, बाढि पीडित कार्यक्रममा दिनभरि हिडनु हुन्छ । थकाइ मेट्टाउन सांझमा रक्सी स्वाभाविक हो । सरले छोरोलाई पोखरामा science पढाउनु भएछ । अचेल हाम्रो भेट दिनहुं हुन्छ । खाना सगैं नै खान्छौ । दिनै भेट हुंदा हाम्रो अभिवादन एउटै हुन्छ; हात उठाएर "गुड मर्निङ सर।"

हांस्न सीताराम सरले कहिल्यै छोडनु भएन ।

कुशे औंशी ०६४

बिराटनगर ।

[परिवेश र पात्र दैनिक जीवनको लिएको छु । तर मोडहरु, पात्रका भावनात्मक बहाबहरु र कर्महरु पूर्णरुपमा काल्पनिक हुन् । कसैको जीवनसंग सोझै जोख्न खोजीयो भने दुर्भाग्य हुनेछ]

2007-08-13T01:13:00.000-07:00

अचेल Key Ring बोक्दिन, किन किन त्यसै गाह्यो लागेर आउंछ । त्यसैले आज कोठाबाट निस्केर ताला लगाए अनि चाबी wallet मा राखें ।

मेरी घर धनि कि छोरी एक्लै बाहिर थिंइन। कपालमा तेल लगाउदै । काधंसम्म आउने उनको कपाल मलाई राम्रो लाग्छ। म बिस्तारै हांसे, उनि पनि ।
शायद हामी दुवै जना शिष्टाचार निभाउदै थियौं । कुरा गरेको भए दिन कतिखेर सकिन्थ्यो पत्तो हुदैन थियो। लजाएर हास्नु बाहेक अरु केही बोल्न सकिएन । म दलिन तिर हेर्दै बाहिर निस्के । एक चोटि पछाडि हेर्न मन थियो, सकिन । मेरो पाइन्ट loose थियो, माथि सारे अनि छाता बोकेर हिडे ।

डेराबाट अफिस १० मिनेट को हिडाइमा होला । त्यसैले म रिक्सा चढदिन अफिस जांदा । तर डेराबाट अलिक अगाडि बढेपछि दुइवटा रिक्सा बिस्तारै आउंदै थिए । मैले राम्रै संग हेरे, दुवैलाई । एक जना बुढा, अर्का मेरै उमेरका । रिक्सा चढदा म अलिक जवान मान्छेकोमा चढन रुचाउछु। छिटो त कुदाउंछ । अनि म पनि लोभी मानिस त हुं ।

तर मैले हिजो त्यो रिक्सावाला बुढाको आंखामा धेरै आश देखें, ' चढि दिन्छ कि यो मान्छे' भन्ने भाव ले मलाई रोक्यो। म रिक्शा कटेर हिड्न सकिन । बुढासंग आंखा जुधे । मैले उनलाई हेरि रहें । नेपाल को झण्डा भएको कट्टु लगाएको रहेछ । मेरो पनि एउटा छ जुन म आक्कल झुक्कल बिहान फुटबल खेल्दा लगाउछु ( लाज मानि मानि )। उहि नेपाली हात्तीछाप चप्पल अनि छाति मा Britney Spears बोकेका थिए ति बुढाले । धेरै आश गरेछन, मुख फोरेरै सोधें 'कथई जाबे?' । मलाई हतार पनि थिएन, आवश्यक पनि थिएन, अनि त्यो रिक्शाको मजदुर मेरो रोजाईको पनि थिएन । तर पनि समयको त्यो बिन्दुमा मेरो भावुकताले मेरो स्वार्थलाई सम्पूर्ण रुपमा जीत्यो । मैले केहि सोचिन र सोच्न पनि चाहिन । टेलिफोन अफिस जांउ भन्दै छाता काखीमा च्याप्दै म रिक्सा चढें । म चढेपछि उनि रिक्साबाट और्लिए । एउटा हातले ह्ययण्डल र अर्को हातले रिक्साको फ्रेमको रड समातेर ताने । म engineering को विधार्थी , High Starting Torque को कुरो सम्झे । Series Field Winding भएको DC Motor ठिक हुन्छ यस्तो Case मा, मेरो ज्ञानले त्यहि भन्यो । तर कहां मेरो अध्ययन कहां यी बुढाको जीवनको वास्तविकता । फेरी सोचें भाषा र प्रस्तुति त फरक हो, बुझाई त एउटै हो । मेरो अध्ययनले भनेको Series DC Motor For High Starting Torque उनको जीवनको अनुभव- 'मालिक' चढेपछि रिक्सा गहौ् हुन्छ, अलिकति तानेर मात्र कुदाउनु पर्छ । हैन र? रिक्सा कुदयो । म उपर खुट्टि लगाएर बसें ।

बाटोमा स्कुल जाने केटा केटी थिए, उनलाई हेरे । त्यो पुरानो बेला सम्झे । मन हर्षित भयो । अफिस जादै गरेका मान्छे थिए, उनलाई हेरे, फेरि आफुलाई। भविष्य वर्तमान हुनलागेको भान भयो । मन कस्तो कस्तो भयो । निलो कुर्ता सलवारमा सजिएकि नारी देखें, सपना सम्झे । सपना मै भुलें । मैले रिक्सा पनि बिर्से, बाटो पनि।।।

'यहिं पे मालिक?'
अफिस आएछ । बुढाले रिक्सा रोके । अब भाडा दिनु छ, के गरौं के ! भाडा कति दिनु? सोध्न सकिन । मैले आफै जानेर दिनु पर्ने, कस्तो गार्हो (१० रुपैया थियो भाडा)। मैले जति दिनु थियो लेनदेनको नियम नबिगारि दिनु थियो । मैले बिस रुपैयाको नोट दिए(खल्तीमा १० रुपैया हुदा हुंदै)।
उनले "खुल्ला देउ 'मालिक'? भने ।

मैले "छैन म संग, भै गयो अहिले राख्नुहोस, अर्को चोटि मिलाउंला" भने
उनले एकछिन भने, अनि सिट भित्र राखेको पोको झिकेर १/२ रुपैयाको नोट गरेर मलाई १० रुपैया फर्काए । मैले गाह्रो मानेर लिए । मन खल्लो खल्लो भयो । ति बुढा त्यही बसे रिक्सा फर्काएर । मैले फर्केर हेरे,

"बैजनाथपुर गा वि स, रिक्सा नं ७३"

हिजो अफिसमा उदास मनको साथ काम सकाए । डेरा फर्के, कुन बेला चिया सकिएछ, कुन बेला निदाए केहि थाहा भएन ।
आफैलाई टटोल्दै छु । All of us are, by born, emotional. हामी सबैमा भावुकता छ । हामी सबैमा स्वार्थ छ । कसैमा थोरै त कसैमा धेरै । किन समय को कुनै कुनै बिन्दुमा मात्र हाम्रो भावुकताले जित्दछ हाम्रो स्वार्थलाई!! म उत्तर खोजी नै रहे।

बिराटनगर,
1st august, '07